VII SA/Wa 285/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-11
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Mirosława Pindelska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odbudowa budynku gospodarczego, która narusza przepisy o usytuowaniu budynku względem granicy działki, może zostać zalegalizowana, czy też podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odbudowa budynku gospodarczego, który został usytuowany niezgodnie z przepisami Prawa budowlanego i rozporządzenia o warunkach technicznych, nie może zostać zalegalizowana, nawet jeśli prace budowlane mogłyby być zakwalifikowane jako remont. Wymiary budynku przekraczające 25 m2 powierzchni zabudowy oznaczają, że wymagał on pozwolenia na budowę, a jego niezgodne z prawem usytuowanie uniemożliwia legalizację. W związku z tym, właściwy organ jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczego, który został odbudowany przez K. i G. G. bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia na budowę. Budynek, o wymiarach 6,15 m x 4,10 m, został usytuowany bezpośrednio przy granicy działki, naruszając przepisy rozporządzenia o warunkach technicznych. Organ I instancji nakazał rozbiórkę na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, a organ II instancji uchylił tę decyzję i wydał nowy nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, uznając, że prace stanowiły odbudowę wymagającą pozwolenia na budowę i nie mogły zostać zalegalizowane ze względu na naruszenie przepisów o usytuowaniu budynku.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę G. G., tym samym utrzymując w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mirosława Pindelska ( spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] na podstawie art. 49b ust. 1, oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej zw k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej legalności odbudowy budynku gospodarczego (usytuowanego bezpośrednio przy granicy działki) na działce nr ew. [...] przy ulicy S. w P. nakazał K. i G. G. rozbiórkę przedmiotowego budynku.
W uzasadnieniu wskazał, że toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że K. i G. G. w 2001 r. dokonali odbudowy budynku gospodarczego o wymiarach ok. 6 x 4 m na ww. działce bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi.
Organ wskazał, że obowiązek zgłoszenia budowy przedmiotowego budynku gospodarczego wynika z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Ponadto zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez termin budowa należy rozumieć także odbudowę.
Stosownie zaś do art. 49b ust. 1 właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust 2 w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Dodał, że zastrzeżenia ujęte w ust. 2 nie dotyczą przedmiotowej budowy (opisane wyżej usytuowanie budynku narusza przepis § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie).
Wobec braku możliwości legalizacji budynku organ nakazał rozbiórkę.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli K. i G. G..
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane uchylił w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał K. i G. G. rozbiórkę budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. S. w P..
W uzasadnieniu wskazał, że analiza materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wykazała, iż organ powiatowy przeprowadził postępowanie dowodowe i słusznie nakazał obowiązek rozbiórki przedmiotowego budynku. Dokonał jednak złej oceny stanu prawnego - nakaz rozbiórki powinien być orzeczony na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, stąd uchylił skarżoną decyzję i orzekł obowiązek rozbiórki obiektu na podstawie ww. przepisu.
Organ powołał się na treść art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego zgodnie z którym budową jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także jego odbudowa, rozbudowa i nadbudowa. Jak wynika z akt sprawy w toku realizowanych prac inwestorzy rozebrali część budynku gospodarczego poprzez usunięcie całego przykrycia, rozebrali górne fragmenty ścian nośnych wraz z nadprożami.
W czasie przeprowadzonej kontroli w dniu 14 maja 2009 r. ustalono, iż na działce nr [...] istnieje budynek gospodarczy o wym. 6,15, m x 4,10 m z dachem jednospadowym, usytuowany w granicy z działką sąsiednią nr [...]. Przeprowadzonych prac budowlanych nie można zatem traktować jako remontu. W myśl art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego przez remont należy rozumieć wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów innych niż użyto w stanie pierwotnym. Powołując się na orzecznictwo sądowo – administracyjne organ wskazał, że nie jest remontem w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego jeżeli inwestor bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia rozbiera po kolei poszczególne ściany budynku stawiając w ich miejsce nowe, traktując to jako odtworzenie pierwotnego stanu. Takie działania inwestora mieszczą się w definicjach budowy lub przebudowy. Ponadto zastąpienie ścian budynku z drewna ścianami murowanymi nie jest odtworzeniem stanu pierwotnego w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego.
W świetle przytoczonych faktów i przepisów organ uznał, że inwestorzy dokonali odbudowy przedmiotowego budynku, która wymagała uzyskania zgody właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej (tj. uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę). Powyższe stanowisko podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 maja 2011 r. Zgłoszenie wykonania robót remontowych złożone w dniu 21 sierpnia 2001 r. obejmowało m.in. wymianę pokrycia dachowego, wymianę drzwi, remont posadzki oraz częściową wymianę tynków zewnętrznych i wewnętrznych. Natomiast inwestorzy rozebrali część budynku wraz z jego elementami konstrukcyjnymi, stąd w sprawie nie można mówić o "przekroczeniu zakresu zgłoszenia".
Organ ponadto powołał się na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, PINB w [...] był zobowiązany wydać postanowienie na podstawie art. 48 lub 49 b Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. Natomiast w myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zgłoszenia wymaga budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25 m2. Przedmiotowy budynek gospodarczy ma wymiary 6,15 m x 4,10 m - tym samym wymagał on uzyskania pozwolenia na budowę, na co wskazał też WSA w Warszawie wyroku poprzednio zapadłym w sprawie.
PINB w [...]z informacji z Urzędu Miasta [...] oraz z przedłożonego do sprawy wypisu z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] wywiódł, że brak jest szczegółowych informacji zawierających dane dotyczące możliwości sytuowania budynków w granicy z działka budowlana. Natomiast w § 57 ww. wypisu uregulowane jest prawo do realizacji w obrębie działek budowlanych, stałych budynków gospodarczych lub garaży (po jednym obiekcie na działce, jednokondygnacyjnych, o powierzchni całkowitej nie większej niż 50 m2 z poddaszem użytkowym z wykluczeniem funkcji mieszkalnej), pod warunkiem dostosowania ich do istniejącego drzewostanu i ukształtowania terenu oraz zachowania wszystkich innych ustaleń planu miejscowego, dotyczących zabudowy.
Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w przypadku braku innych przepisów budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stroną tej granicy.
Ponadto w myśl ust. 2 ww. rozporządzenia sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń miejscowego planu albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez PINB w [...] Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] nie przewiduje takiej możliwości. Tym samym w niniejszej sprawie nie było możliwości usytuowania budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy działki na podstawie § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia. Ponadto [...] WINB wskazuje, że zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 4 ww. rozporządzenia możliwe jest sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Z uwagi na wymiary przedmiotowy obiekt nie spełnia warunków wynikających z ww. przepisu.
Z tych względów [...] WINB uznał, że organ I instancji był powinien wydać nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego oraz, że postępowanie legalizacyjne powinno być prowadzone z zastosowaniem trybu art. 48 Prawa budowlanego.
Z powyższych względów organ uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
Skargę do sądu administracyjnego złożył G. G., który zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. polegające na zaniechaniu powiadomienia przez [...] WINB stron postępowania o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym;
2) naruszenie art. 49 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy od zakończenia budowy spornego obiektu do dnia 10 lipca 2003 r. upłynął pięcioletni termin, co zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 roku (sygn. akt P 27/05), przesądzało o zastosowaniu art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji;
3) naruszenie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie i nakazanie rozbiórki całego budynku gospodarczego, w sytuacji gdy prace budowlane - błędnie uznane za odbudowę - polegały jedynie na wymianie pokrycia oraz elementów więźby dachu oraz murłaty, a nie na odbudowaniu całego budynku, który został wybudowany wiele lat wcześniej i nie stanowi samowoli budowlanej;
4) naruszenie art. 28, 29 oraz art. 30 Prawa budowlanego w związku z art. 3 pkt. 7 oraz pkt. 8 Prawa budowlanego poprzez błędną ich wykładnię polegającą na uznaniu, iż modernizacja dachu w istniejącym obiekcie stanowiła jego odbudowę, podczas gdy zamierzone prace nie prowadziły do zmiany parametrów technicznych budynku, wobec czego należało uznać je za remont nie wymagający uzyskania pozwolenia na budowę;
5) naruszenie § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez błędne uznanie, iż usytuowanie budynku gospodarczego narusza przepisy, podczas gdy budynek ten został wybudowany wiele lat wcześniej, nie stanowi samowoli budowlanej, a odwołujący się dokonali jedynie wymiany pokrycia i więźby dachu;
6) naruszenie art. 11 i art. 104 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku całościowego rozpoznania i rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy;
7) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązków nałożonych na organy administracji publicznej w toku postępowania, w szczególności stania na straży praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli poprzez nieuwzględnienie faktu, iż plan zagospodarowania działki o nr ewidencyjnym [...] respektuje rygorystyczne zapisy Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] uchwalonego przez Radę Miasta [...] uchwałą Nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr 24 z dnia 5 grudnia 1994 r., poz. 827;
8) naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie sprawy w sposób wszechstronny i zgodnie z tzw. zasadą proporcjonalności (wyrażoną w art. 7 k.p.a. i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) oraz brak uwzględnienia słusznego interesu strony;
9) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie faktu, iż przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany wiele lat wcześniej, nie stanowi samowoli budowlanej, a odwołujący się dokonali jedynie wymiany pokrycia i więźby dachu;
10) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia przez Organ całościowego postępowania wyjaśniającego co do faktów istotnych dla legalizacji remontu przedmiotowego budynku gospodarczego, na skutek czego decyzja została wydana pomimo braku pełnych ustaleń, a więc bez merytorycznego rozpoznania;
11) naruszenie art. 1 sporządzonego w dniu 20 marca 1952 roku Protokołu Nr 1 ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994 r. (Dz. U. z 1995 roku Nr 26, poz. 175) do sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., a następnie zmienionej Protokołem Nr 3, Nr 5 i Nr 8 oraz uzupełnionej Protokołem Nr 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 roku Nr 61, poz. 284) poprzez jego niezastosowanie, a przez to pozbawienie odwołujących się prawnie uzasadnionego oczekiwania uzyskania efektywnego korzystania z nieruchomości stanowiącej ich własność (por. uzasadnienie decyzji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 27 stycznia 2000 roku, nr 33752/96, LEX nr 41130);
12) naruszenie innych przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 8, 12 i art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie istotnych dla oceny możliwości legalizacji remontu dachu okoliczności stanu faktycznego sprawy;
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i lit. c) lub art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 k.p.a. wniósł o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] gudnia2011 r. nakazującą rozbiórkę w całości budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ulicy S. w P..
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr Nr 153 r. poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej zw. p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Przypomnieć należy, że kontroli Sądu podlega decyzja [...]ego Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], mocą której nakazano K. i G. G. rozbiórkę budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. S. w P. i na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego orzekająca o nakazie rozbiórki K. i G. G. budynku gospodarczego usytuowanego na działce w P.
Na wstępie rozważań Sądu należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznawał już sprawę przedmiotowego budynku. W wyroku z dnia 6 maja 2011 r. (sygn. akt VII SA/Wa 215/11) Sąd ten przesądził, że inwestorzy wykonali prace budowlane w zakresie znacznie odbiegającym od wskazanego w zgłoszeniu. W budynku zdemontowano cały dach (więźbę dachową i jego pokrycie), rozebrano fragmenty ścian w tym ścian konstrukcyjnych, zewnętrznych, zdemontowano okna i drzwi. Budynek nie posiada również tynków zewnętrznych i wewnętrznych. Ponadto Sąd ten wskazał, że przeprowadzone roboty budowlane nie mieszczą się w pojęciu "remontu" i wymagały one uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Tym samym nie można uznać, że przedmiotowe roboty budowlane należało zakwalifikować – co najwyżej - jako wykonane z naruszeniem art. 30 ust. 1 - w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 3 tj. że stanowią jedynie przekroczenie zakresu prac objętych zgłoszeniem dokonanym przez inwestorów dnia 21 sierpnia 2001 r. Sąd w konkluzji wskazał, że skoro inwestorzy zdemontowali dach w części zarówno jego pokrycia jak i więźby, oraz dokonali rozbiórki górnych fragmentów zewnętrznych ścian w przedmiotowym budynku (co najmniej z 3 stron – elewacja wschodnia nie jest widoczna na zdjęciach) to tego rodzaju roboty prawidłowo organ odwoławczy zakwalifikował jako wymagające uzyskania pozwolenia na budowę. W konsekwencji postępowanie w sprawie wykonania tych robót winno toczyć się w oparciu o przepisy art. 48 i 49 Prawa budowlanego.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Organ I instancji uznał, że w sprawie do nakazu rozbiórki należy zastosować art. 49b ust. 1 prawa budowlanego. Organ odwoławczy z tym stanowiskiem się nie zgodził i podjął decyzję o zastosowaniu art. 48 ust 1 prawa budowlanego. Wskazał, że z uwagi na swoją powierzchnię - przekraczającą 25 m2 przeprowadzone prace wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Stąd w sytuacji niniejszej sprawy należało orzec rozbiórkę na podstawie art. 48 ust. 1, stosowanym wobec budynków na których wzniesienie wymagane było pozwolenie na budowę, a nie art. 49b ust 1 prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Stanowisko organu II instancji należy uznać za prawidłowe. Przedmiotowy budynek ma wymiary 6,15m, na 4,10 m. Powierzchnia jego zatem wynosi 25,215 m2, czyli nie wypełnia dyspozycji budowy budynku gospodarczego, odnośnie której możliwe jest zgłoszenie (art. 29 ust 1 pkt 2 prawa budowlanego).
Z tego względu do rozbiórki obiektu należało zastosować art. 48 ust. 1 prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Ustęp 2 ww. przepisu stanowi, że jeżeli budowa, o której mowa w ust 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
Z uwagi na ww. przepis organ odwoławczy rozważał możliwość legalizacji budowy i w tym zakresie prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające.
Organ wskazał, że usytuowanie budynku na przedmiotowej działce narusza przepis § 12 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i nie było możliwości usytuowania budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy działki.
Zgodnie z § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia w przypadku braku innych przepisów budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stroną tej granicy. Ponadto w myśl ust. 2 ww. przepisu sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń miejscowego planu albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] nie przewiduje takiej możliwości. Stanowi o tym również treść pisma z Urzędu Miasta [...] z dnia 5 października 2011 r. Ponadto z § 57 ww. wypisu reguluje prawo do realizacji w obrębie działek budowlanych, stałych budynków gospodarczych lub garaży (po jednym obiekcie na działce, jednokondygnacyjnych, o powierzchni całkowitej nie większej niż 50 m2 z poddaszem użytkowym z wykluczeniem funkcji mieszkalnej), pod warunkiem dostosowania ich do istniejącego drzewostanu i ukształtowania terenu oraz zachowania wszystkich innych ustaleń planu miejscowego, dotyczących zabudowy.
Zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 4 ww. rozporządzenia możliwe jest sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Jednakże z uwagi na wymiary przedmiotowy obiekt nie spełnia warunków wynikających z ww. przepisu.
Z tych względów Sąd zgodził się ze stanowiskiem [...] WINB, że PINB w [...] był zobowiązany do nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku - dokonał jednak złej oceny stanu prawnego i wydał nakaz rozbiórki na podstawie art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego, a nie jak powinien na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
Uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego było zatem prawidłowe. Wskazać należy, że wymieniony przepis będący materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia nie ma charakteru uznaniowego. Jego regulacja wiąże organy i stronę dopuszczającą sie samowoli budowlanej. Ustalenia faktyczne w sprawie w pełni uzasadniają zastosowanie tegoż przepisu. Czynności odbudowy powyższego budynku zostały przeprowadzone na jesieni 2001 r. o czym świadczą zdjęcia wskazujące na zdemontowaną konstrukcję dachową wraz z górnymi fragmentami ścian konstrukcyjnych dołączone do pisma uczestników postępowania z dnia 7 września 2001 r. skierowanego do Starosty Powiatu [...]. Częściowo potwierdza to również pismo skarżącego będące zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych (w mniejszym zakresie) z dnia 21 sierpnia
2001 r.
Zatem w sprawie nie zachodzi sytuacja, w której należałoby stosować przepis art. 49 ust 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. Zgodnie z treścią przywoływanego przez skarżącego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt. P 27/05 aby móc zastosować art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. konieczne jest ustalenie, iż termin 5 letni od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r., co w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło.
Niezasadny jest też zarzut w odniesieniu do wydawania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego bez wdrożenia procedury legalizacyjnej. Ustalony stan faktyczny sprawy wskazuje na brak możliwości usytuowania odbudowywanego budynku bezpośrednio przy granicy działki na podstawie § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w związku z treścią obowiązującego miejscowego planu zagospodarowanie przestrzennego Miasta [...]. Tym samym powyższe nie dawało podstawy do stosowania ust. 2 art. 48 Prawa Budowlanego.
Nie jest też trafny zarzut braku proporcjonalności i bezzasadnego zdaniem skarżącego, nakazania rozbiórki całego budynku. Nie ulega wątpliwości, że skarżący dokonał czynności odbudowy budynku gospodarczego. Zakres wykonanych przez skarżącego czynności stanowi o odbudowie. Brak pozwolenia budowlanego na wykonanie tych czynności uprawnia do nakazania rozbiórki całego obiektu. Organ nie dopuścił się naruszenia art. 31 ust. 3 konstytucji w zw. z art. 7 i 8 k.p.a.
Nie doszło też do naruszenia innych przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy .
Doszło do naruszenia przez organ II instancji przepisu art. 10 k.p.a. ale naruszenie to nie wpływa w sposób istotny na wynik sprawy, gdyż organ ten przeprowadził postępowanie w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji. Skarżący w postępowaniu drugoinstancyjnym, administracyjnym był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, a w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wykazał braku możności złożenia wniosków dowodowych, które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, biorąc również pod uwagę moc wiążącą ustaleń wyroku WSA z dnia 6 maja 2011 r., wskazać należy, że zarzuty skargi okazały się nietrafne. Organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy materialne określone w ustawie prawo budowlane oraz stosując przepisy o postępowania administracyjnego nie dopuścił sie ich naruszenia w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło