VII SA/Wa 2859/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 października 2023 r. znak: DOR.7100.150.2023.RKR w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. M. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 października 2023 r., nr DOR.7100.150.2023.RKR w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Sądowi z urzędu wiadomym jest że Stowarzyszenie [...] "[...]" w C. w sprawie VII SA/Wa 2759/23 zaskarżyło tą samą decyzję, którą w niniejszej sprawie zaskarżył M. K. Wyrok w sprawie VII SA/Wa 2759/23 zapadł w dniu 14 marca 2024 r. Podkreślić należy, że M. K. uznany był za uczestnika postępowania w sprawie VII SA/Wa 2759/23, otrzymał sentencję wyroku. Wyrok zapadły w sprawie VII SA/Wa 2759/23 wobec niezłożenia przez żadną ze stron postępowania skargi kasacyjnej jest prawomocny od dnia 6 czerwca 2024 r. Wobec powyższego, wskazać należy, że z mocy art. 170 p.p.s.a. prawomocny wyrok zapadły w sprawie VII SA/Wa 2759/23 jest wiążący dla stron i sądu, który je wydał oraz sądów i innych organów państwowych, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także w stosunku do innych osób. Wyrażona w art. 170 p.p.s.a. istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z 21.10.1999 r., I CKN 169/98). Skoro zaś związanie wynikające z przywołanego przepisu odnosi się do kolejnych postępowań, to tym bardziej odnosi się ono do niniejszej sprawy, w której zaskarżona jest ta sama decyzja. Związanie podmiotów, o których mowa w art. 170 p.p.s.a., polega na związaniu ich dyspozycją zawartej w wyroku skonkretyzowanej, zindywidualizowanej i trwałej normy prawnej wywiedzionej przez sąd z norm generalnych i abstrakcyjnych zawartych w przepisach prawnych. Podmioty te muszą bez wyjątku przyjmować, że dana kwestia prawna w odniesieniu do danego podmiotu kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Prawomocność orzeczenia sądu administracyjnego należy rozumieć w ten sposób, że wywiera ono skutek nie tylko w danym i zakończonym postępowaniu sądowoadministracyjnym, ale oddziałuje także w razie ponownego prowadzenia postępowania administracyjnego i sądowo-administracyjnego w danej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2020 r. I OSK 4071/18 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy również mieć na uwadze, że na mocy art. 134 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia - który może obejmować całość albo tylko część danego aktu lub czynności. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", o jakim mowa we wskazanym przepisie oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Natomiast Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nie jest skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. Zakresem rozpoznania sądu stają się więc wszystkie czynności i akty wydane w danej sprawie administracyjnej, niezależnie od tego, w jakim stadium postępowania i w jakim trybie, zostały podjęte. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ten ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Okoliczność wydania prawomocnego orzeczenia Sądu, oddalającego skargę, wskazuje, że Sąd badając zaskarżony akt nie dostrzegł uchybień zarówno w samym akcie jak i w postępowaniu prowadzącym do wydania zaskarżonego aktu. Należy w tym kontekście mieć również na uwadze treść art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tych orzeczeniach są wiążące zarówno dla organów, których działanie było przedmiotem zaskarżenia jak i sądów. Przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawa i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawa oraz sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie Z kolei związanie sądu oraz organu oceną prawną oznacza, że w tym zakresie nie mogą one formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonymi wcześniej w orzeczenie sądowym i zobowiązane są do podporządkowania się jej w pełnym zakresie (wyrok NSA z 19 października 2007 r., II FSK 1128/06). Konsekwencją wyrażonej przez sąd oceny w wyroku oddalającym skargę jest okoliczność stwierdzenia przez Sąd, że dany akt został wydany w sposób prawidłowy. Nie może zatem być po raz kolejny rozstrzygana jego legalność. W świetle powyższego należy stwierdzić, że ponowne rozpoznanie skargi na akt administracyjny, który już był badany przez sąd administracyjny nie jest możliwe. Jak wyżej zaznaczono art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Użyte w tym przepisie określenie "stało się" oznacza, że chodzi o przyczyny, które w chwili wniesienia skargi nie istniały, ale wystąpiły dopiero w toku rozpoznawania sprawy. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowo-administracyjnego "z innych przyczyn" - w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - będziemy mieć do czynienia wówczas, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna, przy czym owo zdarzenie skutkujące bezprzedmiotowością postępowania musi zaistnieć dopiero w toku postępowania, a dodatkowo zdarzenie to powoduje trwałą niemożność dalszego prowadzenia postępowania. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż po wniesieniu skargi przez M. K. zaistniały okoliczności, uzasadniające stwierdzenie, że rozpoznanie skargi stało się bezprzedmiotowe – skarga (innego podmiotu) na to samo orzeczenie została osądzona, Sąd oddalając skargę – nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa (oddalenie skargi), a wobec niezłożenia środka odwoławczego, wyrok się uprawomocnił. Zaskarżona decyzja w chwili obecnej korzysta, na mocy art. 170 p.p.s.a., z powagi rzeczy osądzonej. W tej sytuacji postępowanie sądowe ze skargi M. K. należy umorzyć, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe. Wobec powyższego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.