VII SA/Wa 2883/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] S.A. z siedzibą w R. o wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] W dniu 10 listopada 2014 r. (data stempla urzędu pocztowego) [...] S.A. z siedzibą w R., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak [...], stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., zmieniającej decyzję Architekta Miejskiego w [...] z dnia [...] października 1987 r., znak: [...], udzielającą R. M. i K. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wolnostojącego na działce nr [...], położonej przy ul. Z. [...] w R., przeniesionej decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...] na rzecz M. M. i M. Z. Skarga zawierała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu wskazano, że wykonanie decyzji może doprowadzić do podjęcia przez organ nadzoru budowlanego postępowania naprawczego, zmierzającego do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, co spowoduje konieczność poniesienia przez skarżącą spółkę znacznych kosztów i wywoła nieodwracalne skutki prawne. Wskazano przy tym, że budynek ten został zakupiony ze środków pochodzących z pożyczki zaciągniętej od akcjonariuszy, zaś aktualnie jest wynajmowany innej spółce oraz na potrzeby prowadzenia żłobka, dofinansowanego z funduszy unijnych. Przychody z wynajmu stanowią główne źródło przychodów skarżącej. Konieczność podjęcia prac zmierzających do przywrócenia stanu zgodnego z prawem mogłoby doprowadzić do braku możliwości prowadzenia żłobka, a w konsekwencji – wskutek niezachowania trwałości projektu – do konieczności zwrotu całości lub części środków unijnych przez beneficjenta, który następnie mógłby wystąpić z roszczeniem odszkodowawczym. Ponadto wskazano, że podjęcie jakichkolwiek prac – zarówno w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, jak i w celu odwrócenia skutków w razie uchylenia zaskarżonej decyzji – będzie się wiązało ze znacznymi nakładami, których spółka nie jest w stanie ponieść. Do skargi dołączono szereg dokumentów na poparcie argumentacji zawartej we wniosku, m.in. sprawozdanie z działalności zarządu spółki w 2013 r. (zysk netto 696,02 zł), bilans zysków i strat i rachunek przepływów pieniężnych za 2013 r., wstępny bilans za 2014 r., faktura VAT, dokumentująca fakt wynajmu lokalu, wydruki i kserokopie potwierdzające prowadzenie w budynku należącym do skarżącej żłobka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest zatem wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki wstrzymania aktu zachodzą wówczas, gdy istnieje ryzyko, że wykonanie aktu w przypadku stwierdzenia w toku sądowej kontroli, iż narusza on obowiązujący stan prawny spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego, bądź powrót do stanu poprzedniego będzie wymagał znacznego nakładu sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, OwSS 2005/3/72; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964). Rozpoznając niniejszy wniosek Sąd przede wszystkim zauważa, iż o możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie decyduje rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony, przed skutkami, o których mowa w tym przepisie. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może polegać na wstrzymaniu skutków prawnych, które decyzja ta wywołuje. W przypadku wykonania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o zmianie decyzji pozwolenia na budowę chodzi o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane stwierdzeniem nieważności tej decyzji, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sąd uznałby, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności. W ocenie Sądu, należy przychylić do argumentacji wniosku o wstrzymanie i należy wskazać, że wykonanie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny może łączyć się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Należy bowiem zauważyć, że wykonanie ostatecznej decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o zmianie decyzji pozwolenia na budowę wiąże się z możliwością wszczęcia postępowania naprawczego, które w konsekwencji może prowadzić do konieczności przeprowadzenia kosztownych prac budowlanych, a nawet do rozbiórki części czy całości obiektu. W razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o zmianie decyzji pozwoleniu na budowę była wadliwa, a w międzyczasie zostało wszczęte postępowanie naprawcze, w wyniku którego zostały nałożone na skarżącego obowiązki (np. rozbiórka części obiektu). W takiej sytuacji może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed stwierdzeniem nieważności decyzji. Tym samym wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków może dotknąć stronę skarżącą, ale również najemców poszczególnych lokali w ww. budynku, z których jeden prowadzi działalność w oparciu o fundusze unijne, podlegające zwrotowi w razie niezachowania trwałości projektu, co z kolei może grozić wystąpieniem przeciwko skarżącej z roszczeniem odszkodowawczym. W tej sytuacji uznać należy, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie wiązało się z niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącej (oraz najemcom lokali w przedmiotowym budynku) znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma na celu tymczasową ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem prawidłowości kontrolowanego aktu przez sąd administracyjny. Kierując się powyższą argumentacją, Sąd rozstrzygnął jak w postanowieniu.