VII SA/Wa 2885/12
WyrokWSA w Warszawie2013-05-28
Skład orzekający: Paweł Groński, Włodzimierz Kowalczyk, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku rozbiórki budynku zostało wydane prawidłowo, z uwzględnieniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zostało wydane prawidłowo, ponieważ organ egzekucyjny zastosował się do przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym prawidłowo wyliczył wysokość grzywny zgodnie z art. 121 § 4 upea. Ponadto, organ odwoławczy uwzględnił wskazania sądu zawarte w poprzednim wyroku, powołując właściwy tytuł wykonawczy. Egzekwowana decyzja nakazująca rozbiórkę pozostaje w obrocie prawnym i podlega wykonaniu, a grzywna ma charakter motywujący do wykonania obowiązku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia na W. P. z powodu niewykonania obowiązku rozbiórki rozbudowy budynku gospodarczego. W. P. kwestionował zasadność nałożenia grzywny, podnosząc zarzuty dotyczące nierzetelnego prowadzenia postępowania i pomijania istotnych okoliczności, w tym wyników postępowań karnych przeciwko urzędnikom. Sąd administracyjny poprzednio uchylił postanowienie organu II instancji z powodu błędnego powołania się na tytuł wykonawczy.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013 r. sprawy ze skargi G. P. i W. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. skargę oddala; II.przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) - po ponownym rozpatrzeniu zażalenia W. P.na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] nakładające na W. P. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 30.552,00 zł (słownie: trzydzieści tysięcy pięćset pięćdziesiąt dwa złote) z powodu uchylania się od wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nałożonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. nakazującą W. P. dokonanie rozbiórki rozbudowy (nadbudowy) budynku gospodarczego, zrealizowanego na działce nr ew. [...] położonej przy ul. B. [...] w P. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
W związku z niewykonaniem przez W. P. obowiązku wskazanego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...], organ powiatowy działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego.
Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o wadliwie wystawiony ww. tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r.
Ze względu na konieczność ponownego wszczęcia egzekucji w przedmiotowej sprawie, w dniu 2 grudnia 2009 r. zobowiązanemu zostało doręczone upomnienie z dnia 17 listopada 2009 r. wzywające do wykonania obowiązku rozbiórki rozbudowy (nadbudowy) budynku gospodarczego zrealizowanego na działce nr ew. [...] położonej przy ul. B. w P.
Następnie w dniu [...] grudnia 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], którego doręczenie W. P. w dniu 12 stycznia 2009 r. wszczęło postępowanie egzekucyjne.
W toku postępowania egzekucyjnego, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. nr [...] nałożył na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 30.552,00 zł. (słownie: trzydzieści tysięcy pięćset pięćdziesiąt dwa złote) z powodu uchylania się od wykonania obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że określenie stanu faktycznego nastąpiło na podstawie protokołu oględzin z dnia 4 kwietnia 2006 r., w którym stwierdzono brak wykonania obowiązku wynikającego z prawomocnej decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...]. Wyjaśnił, iż przepis art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że wysokość grzywny stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych.
Organ podał, że obecnie obowiązująca cena 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego wynosi za II kwartał 2010 r.- 4 433 zł/m² (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 sierpnia 2010 r., Dz. Urz. GUS z 2010 r. Nr 8. poz. 56). Według wskazanego wyżej wzoru kwota grzywny w niniejszej sprawie wynosi: (3,73 m x 9,24 m) x (4433zł/m² x 0,2) = 34,46 m² x 886,6 zł/m² = 30 552 zł (trzydzieści tysięcy pięćset pięćdziesiąt dwa złote). Ustalił opłatę za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł oraz jednocześnie wezwał W. P. do wykonania obowiązku określonego decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia, informując, że w przypadku jego niewykonania zostanie orzeczone wykonanie zastępcze.
Na ww. postanowienie W. P. wniósł w ustawowym terminie zażalenie.
Po rozpatrzeniu zażalenia W. P., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu skargi W. P. na ww. postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r., wyrokiem z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 431/11 uchylił zaskarżone postanowienie wskazując, iż organ II instancji w sentencji zaskarżonego postanowienia błędnie powołał się na tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., a nie na właściwy tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., na podstawie którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne.
W wyniku ponownego rozpatrzenia zażalenia W. P. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2010 r. nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie z dnia [...] września 2012 r. nr [...].
W jego uzasadnieniu organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przeprowadził przedmiotowe postępowanie egzekucyjne, a wydanie przez organ I instancji postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia było zasadne.
Organ podał, że zgodnie z art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać:
1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nie uiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;
2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane; dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
Organ II instancji zauważył, że organ egzekucyjny wydając objęte zażaleniem postanowienie zastosował się do dyspozycji cytowanego przepisu, gdyż uzasadnił w sposób nie budzący wątpliwości kwotę, w jakiej ustalił wysokość przedmiotowej grzywny nałożonej na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazał, że pomimo faktu, iż decyzja organu powiatowego z dnia [...] lipca 2004 r. stała się ostateczna, zobowiązany nie wykonał obowiązku z niej wynikającego.
Kwotę grzywny w celu przymuszenia nałożono w oparciu o art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a jej wysokość została wyliczona zgodnie ze wskazaniami tego przepisu. Stanowi on, że wysokość grzywny, o której mowa w § 4 (jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa), w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Organ egzekucyjny prawidłowo wyliczył wysokość grzywny w celu przymuszenia oraz wezwał zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku rozbiórki rozbudowy (nadbudowy) budynku gospodarczego w określonym terminie.
Ustosunkowując się do zarzutów podnoszonych w zażaleniu organ wskazał, iż argument dotyczący stwierdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 listopada 2004 r. sygn. akt: VII SA/Wa 1403/04 wadliwości decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] jest bezzasadny, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ww. postanowieniem odrzucił skargę W. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., nie zaś - jak twierdzi skarżący - stwierdził wadliwość powyższych rozstrzygnięć.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego pominięcia materiału dowodowego złożonego przez skarżącego organ wskazał, iż W. P. jako materiał dowodowy przekazał do organów nadzoru budowlanego oraz organu egzekucyjnego postanowienie KPP w P. z dnia [...] września 2006 r., na mocy którego przedstawiono B. C., byłemu Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P., zarzuty w zakresie osiągnięcia korzyści majątkowych oraz wycinki z artykułów prasowych dotyczących "afery korupcyjnej" w Wydziale Budownictwa i Architektury Starostwa Powiatowego w P. Toczące się postępowanie karne, zdaniem organu pozostaje bez wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne, ponieważ osoba ta nie jest już pracownikiem Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. W związku z powyższym podnoszone w zażaleniu zarzuty są bezzasadne i nie poparte materiałem dowodowym.
Organ wskazał również, że zgodnie z art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nie uiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Ponadto stosownie do art. 126 ww. ustawy, na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości.
Organ II instancji podkreślił również, że ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę zastosował się do uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 431/11, powołując w sentencji swojego postanowienia właściwy tytuł wykonawczy.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli G. P. i W. P., zwracając się o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucili:
- nierespektowanie ustalonej już linii orzeczniczej zaprezentowanej w wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 maja 2012 r. o sygn. akt VII SA/Wa 2851/11,
- nierespektowanie ustalonej już linii orzeczniczej zaprezentowanej w wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2012 r. o sygn. akt VII SA/Wa 431/11,
- nierespektowanie i pomijanie ustaleń decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...],
- nieważność postępowania przez pozbawienie możności obrony praw skarżącego w myśl art. 10 k.p.a., z uwagi na nienależyte rozpoznanie wszystkich odwołań skarżącego i z uwagi na nierzetelne prowadzenie sprawy,
- pomijanie i uchylanie się od analizy przedkładanych argumentów od początku sprawy, bagatelizowanie ich wartości dowodowej.
W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucili nierzetelne prowadzenie sprawy przez organ. W ocenie skarżących, wątki zbieżne z zaskarżonym postanowieniem, procesowane w trybie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 i 6 k.p.a., nadal są rozstrzygane. Skarżący podnieśli, że zapadł wyrok skazujący Sądu Rejonowego w C. II Wydział Karny w sprawie o sygn. akt [...] z dnia [...] października 2010 r. przeciwko Dyrektorowi Wydziału Budownictwa i Architektury przy Starostwie Powiatowym, a także wyrok skazujący w sprawie o sygn. akt [...] z dnia [...] października 2010 r. przeciwko ówczesnemu Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P. Powyższe, zdaniem skarżących poddaje w wątpliwość prawdziwość ustaleń urzędników państwowych.
Skarżący podnieśli, że po powzięciu wiedzy o ww. wyroku skazującym, wdrożyli postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 6 k.p.a., jak i wycofania decyzji z obrotu prawnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.
W ocenie skarżących, naruszone zostały w przedmiotowej sprawie podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 8, 10, 77, 107 § 3 k.p.a. w zakresie obowiązku ustalenia prawdy obiektywnej. Ponadto skarżący zarzucili, że organ ukrył fakt istnienia w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] stwierdzającej wydanie decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] z naruszeniem prawa. Jak podnieśli skarżący, w przedmiotowym postępowaniu organ selektywnie i niezgodnie z prawdą ustala fakty, pomijając okoliczności bezsporne.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia. Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu.
Na wstępie zauważyć należy, że kontrolowane postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] zostało wydane w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 431/11.
Zgodnie z art. 153 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu ww. przepisu oznacza, że nie jest możliwe formułowanie nowych ocen prawnych, sprzecznych z poglądem wyrażonym w wydanym wyroku. Ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt II GSK 2101/11, Lex nr 1277944).
Nadto, orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1865/11, Lex nr 1293568). Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej, tj. wykładni przepisów prawa zmierzającej do wyjaśnienia istotnej ich treści i sposobu ich zastosowania w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania te dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt II GSK 2101/11, Lex nr 1277944).
Wskazać również trzeba, że podstawę prawną kwestionowanego postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia stanowiły przepisy art. 119 w zw. z art. 121 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. – upea).
Zgodnie z art. 119 § 1 i 2 upea, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, o czym stanowi art. 121 § 4 upea.
Z treści art. 119 § 1 upea wynika, że uregulowana w nim grzywna stanowi tzw. przymuszający środek egzekucyjny. Jest ona środkiem, który z uwagi na dolegliwość natury finansowej skłania zobowiązanego do wykonania obowiązku. Znajduje zastosowanie do wszystkich obowiązków o charakterze niepieniężnym, polegających na zaniechaniu lub działaniu. W art. 119 § 2 upea wprowadzona została dodatkowa przesłanka wskazująca na to, że należy ją stosować po wyczerpaniu możliwości skorzystania z innych środków egzekucyjnych. W pewnych jednak sytuacjach stosowanie przez organ egzekucyjny w pierwszej kolejności grzywny w celu przymuszenia założone jest w treści przepisu. Z treści art. 122 § 2 upea in fine wynika, że w przypadku egzekucji obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy najpierw powinna zostać nałożona grzywna w celu przymuszenia, zaś dopiero w drugiej kolejności może mieć miejsce wykonanie zastępcze.
Stosownie do art. 122 § 1 ww. ustawy, grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Ponadto, zgodnie z art. 122 § 2 upea, postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać:
- wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych,
- wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, w a przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 15 § 1 upea, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Istotą upomnienia jest uprzedzenie zobowiązanego o zagrożeniu wszczęciem egzekucji administracyjnej. Dlatego też z przepisu art. 15 upea wyprowadza się zasadę ogólną postępowania egzekucyjnego, zwaną zasadą zagrożenia egzekucją.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, zauważyć należy, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przy wydaniu zaskarżonego postanowienia w pełni zastosował się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 431/11, powołując w sentencji rozstrzygnięcia właściwy tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r.
Sąd w cytowanym powyżej wyroku przesądził, iż z poczynionych przez organy egzekucyjne ustaleń wynika bezsprzecznie, że obowiązek dokonania rozbiórki rozbudowy (dobudowy) budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej w P. przy ul. B. [...] - wynikający z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] - nie został przez zobowiązanego W. P. wykonany. W takiej sytuacji organ pierwszej instancji prawidłowo wystosował do strony upomnienie z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] wraz z wezwaniem do wykonania obowiązku i zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Wobec niewykonania obowiązku, organ skierował do strony tytuł wykonawczy nr [...] wstawiony w dniu [...] grudnia 2009 r. odpowiadający wszystkim wymogom określonym w art. 27 upea, w tym zawierający pouczenie, co może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, stosownie do art. 33 upea.
W opisanych okolicznościach sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydał postanowienie z dnia [...] października 2010 r. nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Postanowienie to zawierało wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w wysokości 30.552 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
Odnosząc się do poniesionych w skardze zarzutów stwierdzić należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ w sposób wyczerpujący opisał tok postępowania, jak również trafnie wskazał i omówił przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mające zastosowanie w sprawie. Nadto, prawidłowo organ określił wysokość grzywny zgodnie z art. 121 § 4 upea. Argumentacja przedstawiona w skardze pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem z akt sprawy nie wynika, aby w wyniku uruchomienia nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego decyzja nakazująca rozbiórkę została wyeliminowana z obrotu prawnego. Nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z tej decyzji należy zatem ocenić jako w pełni uzasadnione.
Ponieważ egzekwowana decyzja w przedmiocie nakazu rozbiórki znajduje się w obrocie prawnym i podlega wykonaniu, a organ wymierzył kwotę grzywny w granicach wskazanych w art. 121 § 2 i § 4 ww. ustawy, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie grzywna w celu przymuszenia została nałożona na skarżącego prawidłowo. Podkreślenia wymaga, że przy egzekucji dotyczącej obowiązku rozbiórki budynku zasadniczo w pierwszej kolejności należy stosować grzywnę w celu przymuszenia (tak: NSA w wyroku z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1387/10, System Informacji Prawnej Lex Omega 18/2013). Grzywna nie ma przy tym charakteru sankcji za niewykonanie nałożonych obowiązków, a jedynie ma zmotywować zobowiązanego do ich realizacji. Obowiązkiem organu jest zatem nałożenie grzywny, która będzie na tyle dolegliwa, iż przyczyni się do wykonania nałożonego zobowiązania.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata działającego z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło