VII SA/Wa 2885/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-31

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wspólnie z małżonką osiąga miesięczny dochód w wysokości 5.700 zł i posiada dom mieszkalny, może zostać uznany za osobę znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który wspólnie z małżonką osiąga miesięczny dochód w wysokości 5.700 zł i posiada dom mieszkalny, nie może zostać uznany za osobę znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Taka sytuacja finansowa wyklucza możliwość uznania go za osobę, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 § 1 PPSA.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. C. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, utrzymują się z emerytur w wysokości 5.700 zł miesięcznie i posiadają dom mieszkalny o pow. 110m², nie posiadają oszczędności. Sąd rozpatrzył wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono W. C. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2015r. po rozpoznaniu wniosku W. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić W. C. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 24 lutego 2015r. do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy W. C., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wnioskodawca wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Podał, że wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w wysokości 5.700 złotych miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że posiada z żoną dom mieszkalny o pow. 110m². Oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005r., sygn. akt: II FZ 137/05). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Wskazać należy, iż zasadność wniosku wnioskodawcy rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. Do kosztów sądowych na dzień rozpoznawania wniosku zaliczyć można wpis od skargi w wysokości 200,00 złotych. Analiza danych zawartych we wniosku wykazuje, że wnioskodawca jest w stanie samodzielnie ponosić w całości koszty sądowe w niniejszej sprawie bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i małżonki. Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawca wraz z żoną mają zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki wspólnie uzyskują tj. kwotę 5.700,00 złotych miesięcznie. Posiadanie przez wnioskodawcę i jego małżonkę miesięcznych dochodów w takiej wysokości wyklucza możliwość, uznania go za osobę wykazującą trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będącą w stanie ponieść kosztów związanych z postępowaniem sądowym w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji gdy, wnioskodawca wspólnie z małżonką posiada stałe i niemałe dochody miesięczne. W ocenie referendarza sądowego, wnioskodawca przy stałych dochodach jakie wspólnie z małżonką uzyskują jest w stanie samodzielnie ponieść koszty wpisu sądowego w wysokości 200,00 złotych i ewentualne późniejsze koszty postępowania. Uznano, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie przez wnioskodawcę nie spowoduje utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawcy i jego małżonki. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło