VII SA/Wa 29/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Halina Kuśmirek po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. [...] w Ł. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] września 2006r. Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia pozwolenia na obrót produktem biobójczym postanawia: odmówić A. M. [...] w Ł. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 7 maja 2007r. odmówiono A. M. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Pismem z dnia 21 maja 2007r. A. M. wniósł sprzeciw na w/w postanowienie, tym samym straciło ono moc, a sprawa podlegała ponownemu rozpoznaniu. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 czerwca 2007r. odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, zaś Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu zażalenia zawartego w piśmie z dnia 13 lipca 2007r. na postanowienie Sądu I instancji postanowieniem z dnia 23 listopada 2007r. (sygn. akt II OZ 1091/07) uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Sąd II instancji podniósł, że rozpatrując możliwość poniesienia kosztów postępowania nie można nie brać pod uwagę podnoszonych przez skarżącego trudności finansowych, związanych z koniecznością uiszczenia wpisów sądowych w kilkudziesięciu sprawach, jakie skarżący równocześnie wniósł do sądu administracyjnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można obciążać skarżącego odpowiedzialnością za niewykazanie sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w związku z nienadesłaniem kompletu żądanych dokumentów (wyciągów z rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy), gdyż z uwagi na ich obszerność strona poniosłaby dodatkowe nieuzasadnione koszty. W ocenie Sądu odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie miał możliwość wezwania skarżącego do rzetelnego wykazania jego sytuacji w jednej sprawie i następnie sporządzenia notatek służbowych odsyłających do dokumentów źródłowych. Naczelny Sąd Administracyjny natomiast popiera twierdzenie Sądu I instancji, że orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy nie może być oparte na gołosłownych twierdzeniach strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie należy podnieść, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając niniejsze postanowienie był związany postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2007r. sygn. akt II OZ 1091/07, którym to uchylono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2007r., odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak wynika z treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej ppsa - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie samego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w rozumieniu powyższego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego postanowienia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2006r., sygn. akt I FSK 506/05, Nr LEX 187499). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie będąc związanym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 3 stycznia 2008r. wezwał A. M. [...] w Ł. do: - nadesłania kopii umów kredytowych; - opisania na czym polega prowadzenie działalności gospodarczej pod nazwą [...] i w jakiej formie jest prowadzona, np. jeżeli skarżący zajmuje się produkcją preparatów akwarystycznych - wskazania gdzie ma miejsce produkcja, jeżeli zajmuje się również obrotem - wskazania w jaki sposób dokonuje obrotu tymi produktami, np.: prowadzenie sklepu /nadesłanie umowy najmu/, sprzedaż wysyłkowa, dystrybucja, akwizycja, itp.; - wskazania stałych kosztów utrzymania związanych z utrzymaniem domu w ciągu miesiąca - opłaty za energię, wodę, gaz, telefon, podatek od nieruchomości, czynsz itp. Nadto Sąd poinformował skarżącego, że w przypadku niewykonania powyższego zarządzenia wniosek o przyznanie prawa pomocy zostanie rozpoznany w oparciu o dotychczas nadesłane dokumenty. Zarządzenia o tej samej treści zostały wysłane do skarżącego także w sprawach o sygnaturach akt: VII SA/Wa 31/07, VII SA/Wa 32/07, VII SA/Wa 523/07, VII SA/Wa 524/07, VII SA/Wa 525/07, VII SA/Wa 526/07, VII SA/Wa 539/07, VII SA/Wa 540/07 z jednoczesną informacją, że nadesłanie wymaganych dokumentów do jednej ze spraw spowoduje, że będą one brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy we wszystkich pozostałych. Skarżący, mimo upływu zakreślonego terminu nie nadesłał wskazanej dokumentacji do żadnej z w/w sprawy, zatem zgodnie z pouczeniem Sąd rozpoznał wniosek w oparciu o uprzednio nadesłane dokumenty. Wykładnia systemowa art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prowadzi do wniosku, że strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, jest to obowiązek strony. Zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zwolnienie od uiszczenia kosztów sądowych jest instytucją wyjątkową, której stosowanie jest uzależnione od w/w przesłanki. Rozpatrując możliwość poniesienia kosztów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie brał pod uwagę podnoszone przez skarżącego trudności finansowe, związane z koniecznością uiszczenia wpisów sądowych w kilkudziesięciu sprawach, jakie skarżący równocześnie wniósł do sądu administracyjnego. Do chwili obecnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło 36 spraw ze skargi A. M. [...] w Ł. na decyzje Ministra Zdrowia dotyczące wygaśnięcia pozwoleń na obrót produktami biobójczymi. Sprawy o sygn. akt: VII SA/Wa 28/07, VII SA/Wa 30/07, VII SA/Wa 33/07, VII SA/Wa 34/07, VII SA/Wa 35/07, VII SA/Wa 36/07, VII SA/Wa 37/07, VII SA/Wa 38/07, VII SA/Wa 39/07, VII SA/Wa 40/07, VII SA/Wa 41/07, VII SA/Wa 42/07, VII SA/Wa 530/07, VII SA/Wa 532/07, VII SA/Wa 534/07, VII SA/Wa 987/07, VII SA/Wa 988/07, VII SA/Wa 989/07 zostały już zakończone postanowieniami o odrzuceniu skargi. W sprawach o sygn. akt: VII SA/Wa 527/07, VII SA/Wa 528/07, VII SA/Wa 529/07, VII SA/Wa 531/07, VII SA/Wa 533/07, VII SA/Wa 535/07, VII SA/Wa 536/07, VII SA/Wa 537/07, VII SA/Wa 538/07 Naczelny Sąd Administracyjny analogicznie w sprawach o sygn. akt: II OZ 1183/07, II OZ 1185/07, II OZ 1187/07, II OZ 1098/07, II OZ 1099/07, II OZ 1100/07, II OZ 1101/07, II OZ 1102/07, II OZ 1103/07 uchylił zaskarżone postanowienia w części odmawiającej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu i przyznał prawo pomocy w tym zakresie poprzez zwolnienie z uiszczenia wpisu od skargi. Intencją Naczelnego Sądu Administracyjnego jak wynika z uzasadnień przywołanych wyżej postanowień było odciążenie skarżącego z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w części spraw aby obowiązek poniesienia kosztów w pozostałych nie był dużym obciążeniem finansowym dla budżetu rodzinnego skarżącego, jak również aby ta sytuacja nie osłabiła kondycji finansowej prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że w dziewięciu sprawach skarżący został zwolniony z konieczności ponoszenia wpisu sądowego, z czego dwie z nich są już zakończone wyrokiem, osiemnaście spraw zostało już zakończonych postanowieniami o odrzuceniu skargi, zaś w pozostałych dziewięciu sprawach (gdzie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym) skarżący nie wykonał zarządzenia Przewodniczącego Wydziału odnośnie brakującej dokumentacji. Z analizy wszystkich 36 spraw wynika, że skarżący do chwili obecnej nie poniósł żadnych kosztów sądowych i aktualnie nie jest zobowiązany do uiszczenia jakichkolwiek kosztów wynikających z toku postępowania sądowego (np. na skutek postępowania zażaleniowego). Obecnie pozostało 9 spraw (łącznie z niniejszą), w których kwestia prawa pomocy podlega rozpatrzeniu. W przypadku wydania postanowień o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym nawet we wszystkich z nich, skarżący miałby do uiszczenia łącznie kwotę 1800 zł. W ocenie Sądu jest to kwota leżąca w możliwościach płatniczych skarżącego. We wniosku skarżący podał, że uzyskuje łącznie z żoną prowadząc wspólne gospodarstwo domowe dochód miesięczny w wysokości [...] zł, na który składa się emerytura żony oraz dochód wnioskodawcy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. A. M. prowadząc działalność gospodarczą [...] zatrudnia 5 osób a roczny obrót firmy wynosi [...] zł. Nadto storna posiada dom o powierzchni 150 m 2 oraz działkę rekreacyjną o powierzchni 5000 m2. Wnioskodawca podał także, że zaciągnął kredyty w banku w łącznej wysokości [...] zł. Powyższe fakty wskazują, że skarżący nie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, w której należałoby odciążając wnioskodawcę przerzucić koszty sądowe na państwo (współobywateli). Zauważyć także należy, że wnioskodawca nie nadesłał żadnych dokumentów, do których był zobowiązany zarządzeniem z dnia 3 stycznia 2008r. co w ocenie Sądu podważa wiarygodność części twierdzeń skarżącego i utrudnia dokładne zweryfikowanie sytuacji materialnej strony. Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych przez wnioskodawcę dochodów, stan rodzinny Sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W ocenie Sądu wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty sądowe. Z powyższych względów na podstawie art. 260 w/w ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.