VII SA/Wa 2904/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. sprawy ze skargi C. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz C. P. kwotę 757 (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, dalej: Prawo budowlane) po rozpatrzeniu odwołania C. P. - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego znajdującego się w północno-wschodnim narożu działki nr ew. [...] , w M.. Organ odwoławczy wskazał, iż podczas kontroli w dniu [...] czerwca 2014 r. ustalono, że na ww. działce znajduje się jednokondygnacyjny, murowany budynek parterowy o wymiarach 8,57 m x 7,31 m, który posiada dach jednospadowy kryty blachą trapezową o spadku w kierunku południowo - zachóodnim. Wysokość mierzona od przyległego terenu do wierzchu ścianki kolankowej (ogniomuru) od 3,45 m + 3,67 m, zaś do okapu dachu do spodu krokwi - 2,95 m. Ściana północno - wschodnia i południowo - wschodnia w linii ogrodzenia z sąsiednimi działkami. Stan surowy otwarty, bez tynków wewnętrznych, stolarki drzwiowej i okiennej, posadzki. Organ wskazał, że w Starostwie Powiatowym w M. w dniu [...] maja 2014 r. zgłoszono wprawdzie wykonanie robót budowlanych, jednak z oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań przez C. P. w dniu [...] czerwca 2014 r. wynika, że ww. budynek został wybudowany od ok. marca do czerwca 2014 r. Zgłoszenie obejmowało natomiast remont dachu, wymianę okien, odnowienie elewacji, wymianę pokrycia dachowego z papy na blachę trapezową, a roboty miały być rozpoczęte 22 czerwca 2014 r. Organ powołując się na art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego stwierdził, że zgłoszenia prac należy dokonać przed terminem ich zamierzonego rozpoczęcia. Natomiast z powyższych ustaleń wynika, że zgłoszenie wniesiono po wybudowaniu budynku gospodarczego albo w trakcie jego budowy, a zakres zgłoszonych robót nie obejmował budowy budynku gospodarczego. Nie można zatem uznać, że skarżąca posiadała zgodę organu na rozpoczęcie budowy budynku gospodarczego. Organ odwoławczy stwierdził również, że z notatki służbowej organu powiatowego z dnia [...] czerwca 2014 r. z informacji uzyskanych w Starostwie Powiatowym w M., wynika, że inwestor nie posiada zgłoszenia, ani pozwolenia na budowę. Zdaniem organu, skoro obiekt pozostaje w sprzeczności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ma wymiary powyżej 25 m2 jak i zgłoszenia dokonano po rozpoczęciu robót inwestor niewątpliwie dopuścił się samowoli budowlanej, którą reguluje art. 48 Prawa budowlanego. W skardze C. P., wniosła m.in. o uchylenie decyzji I i II instancji i zarzuciła naruszenie przepisów: a) prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez nakazanie nakazującego rozbiórkę w sytuacji, gdy od wielu lat budynek był zamieszkiwany a prace remontowe zmierzały do jego naprawy, b) postępowania, tj. art. 7, 8, 75, 76, 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych zagadnień sprawy i pominięcie dowodów korzystnych dla skarżącej, Skarżąca podniosła, że organy błędnie ustaliły, iż wyremontowany budynek ma charakter gospodarczy i pozostaje w sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem skarżącej stwierdzenie to jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym, gdyż na złożonej mapie budynek jest oznaczony literą "m", co oznacza, że jego przeznaczenie jest mieszkaniowe a nie gospodarcze. Dodatkowo skarżąca podniosła, że budynek od wielu lat był wykorzystywany na cele mieszkalne, o czym świadczą dokumenty załączone do odwołania. Na koniec wskazała że jest zainteresowana jest legalizacją remontu, czemu dała wyraz składając stosowny wniosek w dniu [...] października 2014 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "Ppsa". W świetle powyższych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] września 2014 r. nakazującą inwestorowi C. P. dokonanie całkowitej rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarze rzutu 8,5 m x 7,31 m na działce nr [...] w M. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym, właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 2, nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Należało bowiem podzielić stanowisko organów, że skarżąca dokonała budowy a nie remontu obiektu budowlanego, która wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Zgłoszeniu podlega bowiem wyłącznie realizacja wolno stojących budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25 m 2 przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki, jak stanowi art. Art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29ust 1 2 prawa budowlanego. Wbrew zarzutom skargi, remontem nie są roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i budowie obiektu nowego, nawet wtedy gdy budowa polega na odbudowie obiektu istniejącego z ewentualnym wykorzystaniem fundamentów obiektu dotychczasowego. O remoncie można bowiem mówić tylko wtedy, gdy dotyczy on fizycznie istniejącego obiektu budowlanego, a nie obiektu, który został rozebrany do fundamentów, a następnie odbudowany w całości. Nawet gdyby przyjąć, że odbudowany budynek mieszkalny ma taki sam kształt i gabaryty, jak pierwotnie, to i tak z racji wykonania go jako całkowicie nowego obiektu budowlanego od poziomu fundamentów, nie można by zakwalifikować zrealizowanych robót jako remontu. W konsekwencji nie ulega wątpliwości, że zrealizowana na działce inwestycyjnej budowa wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, a jego brak stanowi samowolę budowlaną sankcjonowaną w przytoczonym wyżej art. 48 ust 1 Prawa budowlanego. Stanowisko to ugruntowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok WSA z dnia 20 czerwca 2013 r. sygn. akt. II SA/Po 399/13, LEX nr 1340416). Niemniej, organy miały obowiązek przeprowadzenia postępowania administracyjnego, stosownie do wymogów określonych w kodeksie postępowania administracyjnego, tj. zgodnie wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, to jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. który nakłada na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dopiero całokształt zebranego materiału dowodowego może stanowić podstawę oceny, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Wobec uchybienia wymienionym przepisom stanowisko organów należy ocenić jako przedwczesne. Przede wszystkim w toku postępowania nie ustalono kluczowej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii, to jest, jaki ostatecznie charakter ma wniesiony samowolnie obiekt budowlany, czy jest to budynek gospodarczy, czy budynek mieszkalny, jak utrzymywała skarżąca. Wprawdzie do protokołu z dnia [...] września 2014r. skarżąca oświadczyła - pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań z art. 233 K.k. - że budynek wykorzystywany będzie do przechowywania narzędzi ogrodniczych i rowerów, a więc będzie miał charakter gospodarczy, niemniej w dniu przeprowadzenia kontroli obiekt znajdował się dopiero w budowie i jego przeznaczenie mogło ulec zmianie po wybudowaniu, na co skarżąca zwracała uwagę już w odwołaniu i podtrzymała w skardze. Podnosiła bowiem, że budynek wykorzystywany jest na cele mieszkalne. W świetle zapisów planu zagospodarowania przestrzennego Miasta M. uchwalonego uchwałą Rady Miasta M. z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...], działka inwestycyjna położona jest w obszarze funkcjonalno-przestrzennym A10 na terenie o symbolu MU, tj. mieszkalnictwo wielorodzinne jako przeznaczenie podstawowe; intensywne mieszkalnictwo jednorodzinne jako przeznaczenie podstawowe; (...). W § 47 ust. 2 pkt 9 lit. b plan wyklucza, na terenach zabudowy wielorodzinnej oraz w § 47 ust. 2 pkt 10 lit. C uchwały, na terenach zabudowy jednorodzinnej realizację tylko zabudowy gospodarczej, z wyjątkiem garaży o wysokości nie przekraczającej 1 kondygnacji - wyłączeniem terenów wzdłuż ulic, gdzie garaże należy lokalizować jako wbudowane). Wyłącznie zatem w razie jednoznacznego ustalenia, że budynek ma charakter gospodarczy, podlegać on będzie nakazowi rozbiórki. W przypadku zaś stwierdzenia, że budynek jest budynkiem mieszkalnym organ winien wszcząć postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Rozpoznając sprawę ponownie organy przeprowadzą postępowanie z uwzględnieniem powyższych uwag Sądu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ppsa orzekł jak w pkt i sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. - w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).