VII SA/Wa 2906/11

WyrokWSA w Warszawie2012-05-23

Skład orzekający: Joanna Gierak – Podsiadły, Małgorzata Jarecka, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego o wycofaniu z obrotu wyrobów "przeznaczonych do celów kolekcjonerskich" (tzw. dopalaczy) i nakazująca zaprzestanie działalności obiektów służących ich produkcji i obrotowi, wydana w trybie nadzwyczajnym, była zgodna z prawem, zwłaszcza w kontekście zarzutów naruszenia swobody działalności gospodarczej, prawa własności oraz przepisów proceduralnych dotyczących indywidualizacji adresata decyzji i czynnego udziału strony w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Choć organ miał prawo podjąć natychmiastowe działania w celu ochrony zdrowia i życia, a zarzuty dotyczące naruszenia swobody gospodarczej nie zasługiwały na uwzględnienie, to organ drugiej instancji (GIS) nie wykazał w sposób zindywidualizowany, że zabezpieczone produkty rzeczywiście stanowiły niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia, co naruszyło zasady postępowania dowodowego i czynnego udziału strony.
Stan faktyczny
Główny Inspektor Sanitarny (GIS) decyzją z października 2010 r. nakazał wycofanie z obrotu wyrobów "przeznaczonych do celów kolekcjonerskich" (tzw. dopalaczy) oraz zaprzestanie działalności obiektów służących ich produkcji i obrotowi, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta została wydana w związku ze stwierdzeniem przez Ministra Zdrowia zagrożenia życia lub zdrowia ludzi. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, GIS utrzymał swoją decyzję w mocy. Skarżący K. S. zaskarżył decyzję GIS, zarzucając naruszenie konstytucyjnych swobód gospodarczych, prawa własności oraz przepisów Kpa, w tym brak indywidualizacji adresata decyzji i naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] października 2010 r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz K. S. kwotę 460 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, , Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.), Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2012 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2011 r. znak [...] w przedmiocie wycofania wyrobu z obrotu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz K. S. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją znak [...] z [...] października 2010 r. Główny Inspektor Sanitarny (GIS, organ), działając na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 oraz art. 31 a ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm., zwanej dalej "ustawą o PIS") oraz art. 104 i art. 108 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej "Kpa"), orzekł o wycofaniu z obrotu na terenie całego kraju wyrobu o nazwie "[...]", określonego jako "przeznaczony do celów kolekcjonerskich" oraz wszystkich podobnych wyrobów, mogących mieć wpływ na bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Jednocześnie nakazał zaprzestania działalności obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu lub detalicznemu w/w wyrobami oraz decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Tego samego dnia, tj. 2 października 2010 r. skarżącemu powyższa decyzja została doręczona. Wskazując przesłanki rozstrzygnięcia organ podał, iż wycofanie wyrobu "[...]" oraz wszystkich wyrobów podobnych z obrotu na terenie całego kraju oraz nakaz zaprzestania działalności obiektów służących do produkcji i obrotu (hurtowemu i detalicznemu) w/w wyrobów, następuje w związku ze stwierdzeniem przez Ministra Zdrowia wystąpienia na terenie całego kraju zagrożenia życia lub zdrowia ludzi po użyciu wyrobu o nazwie handlowej "[...]", określonego jako "przeznaczony do celów kolekcjonerskich" i wyrobów jemu podobnych, tzw. "dopalaczy" oraz koniecznością natychmiastowego zaprzestania działalności obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu i detalicznemu tych wyrobów. W dniu 22 października 2010 r. do organu wpłynął wniosek skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy oraz wstrzymanie wykonania decyzji. Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, tj.: 1. art. 20, art. 22 i art. 64 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, Międzynarodowego Paktu Praw Ekonomicznych, Socjalnych i Kulturalnych, uchwalonego przez ONZ 16 listopada 1966 r. - poprzez nieuzasadnione ograniczenie wolności gospodarczej oraz bezpodstawne naruszenie prawa własności, przejawiające się w faktycznym uniemożliwieniu kontynuowania skarżącemu prowadzenia działalności gospodarczej, przy jednoczesnym pozbawieniu go władztwa nad produktami, których obrót jest prawnie dopuszczony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej; 2. art. 27 ust. 2 ustawy o PIS - poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, iż "wyrób o nazwie [...] określany jako produkt przeznaczony do celów kolekcjonerskich oraz podobne wyroby..." mogą mieć wpływ na bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia ludzi, gdy de facto brak jest definicji oraz możliwości zindywidualizowania tych produktów, przy czym powołany przepis należy do przepisów abstrakcyjnych i rolą decyzji jest zindywidualizowanie takiego środka, co najmniej z podaniem jego składu, czego organadministracyjny nie uczynił, przy jednoczesnym niewykazaniu, do jakich konkretnie naruszeń wymagań higienicznych i zdrowotnych doszło; zastosowanie powołanego przepisu pomimo tego, iż z samej decyzji wynika, iż produkty wskazane w pkt 1 sentencji decyzji mogą, a nie jak wymaga tego przepis spowodowały bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi; nakazanie zaprzestania działalności obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu i detalicznemu, gdy o obiektach takich nie ma mowy w powołanym przepisie, co najwyżej ustawodawca wskazuje na środek zapobiegawczy w postaci unieruchomienia zakładu pracy Oeg° części), zamknięciu obiektów użyteczności publicznej, z którymi w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia, przy jednoczesnym kryjącym się za tym nakazem ograniczeniem swobody działalności gospodarczej; 3. art. 6 -11, art. 77 § 1 oraz art. 80 w związku z art. 107 Kpa - poprzez działanie GIS z naruszeniem przepisów prawa wskazanych wyżej, co w konsekwencji naruszyło zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracyjnych, przy jednoczesnym braku inicjatywy organu w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, choćby ustalenia i wskazania definicji środka "[...] oraz wszystkich podobnych wyrobów" oraz okoliczności przemawiających za uznaniem, iż środki te mogą mieć wpływ na bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi; 4. art. 107 § 1 i 3 Kpa - poprzez pominięcie w treści przedmiotowej decyzji wskazania strony, do której jest ona skierowana, braku faktycznego oraz prawnego uzasadnienia decyzji, m.in. np. z powołaniem się na fakty, które organ uznał za udowodnione, dowodów będących podstawą rozstrzygnięcia. Decyzją znak [...] z [...] września 2011 r. GIS, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kpa oraz art. 27 ust. 1 i 2, art. 31 a ustawy o PIS, orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia GIS wyjaśnił, że wydanie decyzji z [...] października 2010 r. nastąpiło w związku ze stwierdzeniem przez Ministra Zdrowia występowania na terenie całego kraju bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi po użyciu wyrobu o nazwie handlowej "[...]" lub podobnych, określanych jako przeznaczone do celów kolekcjonerskich, tzw. "dopalaczy". Stwierdzenie to wynikało ze zgłaszanych przez oddziały toksykologiczne szpitali przypadków nagłych zachorowań młodych ludzi w wyniku używania różnych preparatów i substancji. Przeprowadzone postępowanie epidemiologiczne wykazało, że zachorowania te mają charakter zatruć o przebiegu podobnym do zatruć substancjami psychoaktywnymi. Dodatkowo przeprowadzone przez organy ścigania postępowanie uprawdopodobniło w stopniu bardzo znaczącym, że zachorowania nastąpiły po zażyciu preparatów nazywanych potocznie "dopalaczami", a więc substancjami, w których składzie znajdują się substancje o podobnym działaniu jak środki psychoaktywne, ale dotychczas nie umieszczone na listach substancji, których posiadanie oraz spożywanie jest zabronione. W tym stanie sprawy GIS uznał, że produkty te nie mogą znajdować się w obrocie jako stwarzające bezpośrednie zagrożenie nie tylko zdrowia, ale i życia ludzi. W celu uniemożliwienia dalszej sprzedaży tych produktów niezbędne było także nakazanie natychmiastowego zaprzestania działalności obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu i detalicznemu tych wyrobów. Zgodnie z uprawnieniem, wynikającym z art. 27 ustawy o PIS, decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Podał, iż zaskarżona decyzja dotyczyła wszystkich punktów sprzedaży oraz producentów wyrobów o nazwie "[...]", określanych jako przeznaczone do celów kolekcjonerskich oraz innych o podobnym działaniu. Ze względu na konieczność szybkich działań w warunkach stanu zagrożenia życia i zdrowia, organy państwowej inspekcji sanitarnej, zgodnie z poleceniem GIS, wydanym na podstawie art. 8a ust 3 ustawy o PIS, przeprowadziły na terenie całego kraju kontrole obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu lub detalicznemu tych wyrobów. Niniejsza decyzja została dostarczona do punktu sprzedaży, należącego do skarżącego, pod adresem "[...]", ul. J. P. w G. Następnie, po doręczeniu decyzji i stwierdzeniu obecności produktów kolekcjonerskich, produkty te pobrano do badań i nakazano unieruchomienie obiektu. Badania przeprowadzone przez Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich wykazały, iż w pobranych próbkach znajdują się substancje zastępcze w rozumieniu ustawy z 25 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i substancje te wykazują działania psychoaktywne. Działanie psychoaktywne substancji oznacza zakwalifikowanie jej jako środka zastępczego, którego wytwarzanie i produkcja jest zakazane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 27 i art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii). Organ wskazał, iż zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o PIS, państwowy inspektor sanitarny ma szereg możliwości skutecznego działania w przypadku stwierdzenia naruszeń higienicznych i zdrowotnych, które spowodowały bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Decyzja taka, z mocy prawa, podlega natychmiastowemu wykonaniu. W/w art. 27 jest przepisem szczególnym, wyposażającym organ w uprawnienie do nadzwyczajnego, interwencyjnego, doraźnego i niezwłocznego działania. Stanowi instrument realizacji ochrony zdrowia publicznego, co stanowi ustawowe zadanie organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej (art. 1 ustawy o PIS), a przez art. 31 a - również zadanie Głównego Inspektora Sanitarnego. Wykonywanie zadań określonych w art. 1 ustawy polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej, co potwierdza brzmienie art. 2 ustawy. Działanie w granicach wyznaczonych przez art. 27 ust. 2 ustawy o PIS jest działaniem prewencyjnym i zapobiegawczym w przypadku stwierdzenia "bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi". W przepisie tym mowa jest o zagrożeniu spowodowanym naruszeniem wymagań higienicznych i zdrowotnych, przy czym wskazana regulacja nie określa tego, w jakim trybie stwierdzenie naruszenia tych wymagań powinno nastąpić. Zdaniem organu stwierdzenie powyższe może stanowić zarówno rezultat kontroli przeprowadzanej przez organy, jak również wynikać z innych ustaleń (ocen). Kryterium "wymagań higienicznych i zdrowotnych" przyjmuje się zarówno dla kontroli jak i dla oceny (wyrok WSA z 3 marca 2009 r., II SA/Kr 64/09), przy czym ustawodawca wprowadza rozróżnienie dla kontroli i oceny naruszenia w/w warunków. Ocena może mieć miejsce w wyniku kontroli, jednakże może być ona autonomicznie dokonana przez organ uprawniony do wydania decyzji. W powołanym przepisie mówi się o "bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia", zatem przepis ten odnosi się nie do "stanu istniejącego niebezpieczeństwa", lecz do "stanu zagrożenia bezpieczeństwa dla życia lub zdrowia", a zatem stanu, w którym istnieje realna groźba spowodowania przez określone produkty negatywnych skutków dla życia lub zdrowia ludzkiego. Oceny stanu zagrożenia dla bezpieczeństwa życia lub zdrowia ludzi dokonuje organ, który wydaje przedmiotową decyzję, a kompetencja w tym zakresie stanowi instrument realizacji zadania związanego z ochroną zdrowia publicznego, za co GIS ustawowo odpowiada. Ustalenie stanu zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi może nastąpić w jakikolwiek sposób. Organ podkreślił, że dokonane w przedmiotowej sprawie ustalenia poczynił w oparciu o przypadki odnotowanej interwencji medycznej ze wskazanego powodu, przypadki zatruć tzw. "dopalaczami", liczbę osób hospitalizowanych z powodu zażycia dopalaczy, a także na podstawie zakresu i stopnia stwierdzonych dolegliwości wynikających z zażycia "dopalaczy", dostępności tych produktów w obiektach handlowych, czy sposobu ich użycia przez konsumentów. Fakty, które są powszechnie znane nie wymagają dowodu (art. 77 § 4 Kpa). Ponadto informację taką przekazał GIS pismem z 2 października 2010 r. Minister Zdrowia, a więc organ konstytucyjnie odpowiedzialny za dział administracji rządowej - zdrowie, co uzasadniało w pełni użycie interwencyjnych instrumentów, w które wyposażony był GIS, a które pozwalają wyeliminować stan zagrożenia bezpieczeństwa dla życia i zdrowia. Zdaniem GIS, zaniechanie zarówno działania jak i rozstrzygnięcia stanowiłoby dopuszczenie do sytuacji, w której to realne zagrożenie dla bezpieczeństwa życia lub zdrowia ludzi utrzymywałoby się. Brak reakcji w tym zakresie oznaczałby zagrożenie dla zdrowia publicznego, które przy wydaniu takiej decyzji powinno stanowić priorytet. Stan zagrożenia po przebadaniu zabezpieczonych produktów okazał się stanem istniejącego niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzkiego, co tylko wzmaga fakt, iż stan zagrożenia na dzień wydania zaskarżonej decyzji miał realny wymiar i rzeczywisty charakter. Organ podkreślił, iż decyzja z art. 27 ust. 2 ustawy o PIS jest sankcją dla określonego podmiotu, stwarzającego zagrożenie wprowadzenia do obrotu środka spożywczego, który może zagrażać zdrowiu i życiu ludzkiemu, nie stanowi natomiast wprost sankcji za zatrucie konkretnej osoby. Przepis ten nie może być interpretowany w oderwaniu od celu jakiemu służy, a mianowicie ochrony zdrowia i życia ludzkiego. GIS podniósł, że decyzje wydane na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o PIS, realizują szczególną funkcję ochroną. Mają na celu ochronę życia i zdrowia obywateli, przy czym zakres potencjalnych źródeł zagrożeń jest rozumiany szeroko. Równie szeroko ustawodawca formułuje możliwe sposoby ingerencji państwowego inspektora sanitarnego. Jest on nie tylko uprawniony do podjęcia przewidzianych przepisem czynności (np. wycofanie produktu z obrotu), ale może on również nakazać "podjęcie lub zaprzestanie innych działań". Tak sformułowane upoważnienie dla inspekcji jest wyjątkowe, gdyż ustawa wprost nie określa zakresu władczej ingerencji, przy czym ów przepis nie stanowi upoważnienia dla tzw. uznania administracyjnego. W tej sytuacji, wydane przez inspekcję sanitarną w trybie art. 27 ust. 2 ustawy PIS decyzje są zarówno środkiem ochrony i przywrócenia naruszonego bezpieczeństwa, jak i mają za zadanie odwrócenie grożącego niebezpieczeństwa. Istotna jest przy tym okoliczność, że decyzje te skoncentrowane są na ochronie najważniejszych w społeczeństwie wartości - życia i zdrowia. Państwowa Inspekcja Sanitarna jako organ administracji państwowej, obowiązana jest do ochrony życia zdrowia obywateli. Stosuje ona przy tym władcze metody działania, mające na celu usunięcie niebezpieczeństwa, które charakteryzują się ograniczeniem wolności jednostek w imię interesu publicznego. W sytuacjach zagrożenia działa w sposób swoisty i z użyciem przymusu, w często przyśpieszonych lub uproszczonych trybach. Jednym z elementów tych przyspieszonych i uproszczonych trybów jest możliwość koncentracji kompetencji przez organy tworzące inspekcję. W przypadku konieczności ochrony bezpieczeństwa sanitarnego, GIS może podejmować wszelkie czynności należące do zakresu działania państwowego inspektora sanitarnego. Zgodnie z art. 31 a ustawy o PIS, GIS staje się wtedy organem pierwszej instancji. W przypadku szczególnego zagrożenia dla bezpieczeństwa sanitarnego dochodzi do ścisłego scentralizowania ustroju inspekcji sanitarnej, co pozwala GIS na podjęcie działań adekwatnych do występującego zagrożenia. Zdaniem organu, konieczność podjęcia szybkich działań, zmierzających do usunięcia potencjalnych i faktycznych zagrożeń dla życia i zdrowia przez organ koncentrujący kompetencję, wymaga zastosowania uproszczonych procedur administracyjnych. W przypadku stwierdzenia zagrożenia dla życia i zdrowia, gwarancje procesowe strony postępowania, która owe zagrożenie generuje, ustępują miejsca nadrzędnym wartościom chronionym przez administrację. Efektywne i skuteczne przeciwdziałanie zagrożeniom dla życia i zdrowia przysłania realizację praw, wynikających z zasady czynnego udziału strony, powiązanego z prawem wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 Kpa). Organy administracji państwowej mogą bowiem odstąpić od zasady określonej w art. 10 § 1 Kpa w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. GIS stwierdził ponadto, że podjęte przez organ działania uzasadnione były również brzmieniem art. 12 Kpa, nakazującym działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami. Interes publiczny przeważał nad interesem strony postępowania (art. 7 Kpa), a zasada szybkości postępowania w przypadku, gdy występuje wielość podmiotów, których działania prowadzą do zagrożenia życia i zdrowia poprzez produkcję lub wprowadzanie do obrotu tych samych produktów generujących owe zagrożenie, pozwalała na zastosowanie przepisu art. 62 Kpa, zgodnie z którym w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. W sytuacji, gdy organ administracji publicznej zastosuje przepis art. 62 Kpa, powinien wydać jedną decyzję administracyjną, w której rozstrzyga o prawach i obowiązkach wszystkich stron postępowania. Taką konstrukcję organ administracji może zastosować, gdy w postępowaniu rozstrzygana jest sprawa administracyjna (tożsama) pod względem przedmiotowym, której rozstrzygnięcie ukształtuje sytuację wielu podmiotów. Za sprawy tożsame należy uznać takie, które mają taką samą podstawę faktyczną i prawną, a do rozstrzygnięcia każdej z nich właściwy jest ten sam organ administracji publicznej. W niniejszej sprawie, zarówno co do stanu faktycznego jak i prawnego, zachodziła tożsamość spraw administracyjnych. Przedmiotem sprawy sątzw. "środki przeznaczone do celów kolekcjonerskich", których stosowanie przez ludzi prowadzi do potencjalnego zagrożenia życia i zdrowia. Te same środki wprowadzane były do obrotu przez różne podmioty co powoduje, że sprawa dotyczy interesów prawnych większej liczby stron. Wreszcie w sprawie konkretyzowana jest ta sama norma prawa materialnego w postaci art. 27 ust. 2 ustawy o PIS, a organem właściwym jest ten sam organ administracji. Zdaniem organu, zastosowanie instytucji współuczestnictwa stanowi również przejaw uproszczenia i przyśpieszenia postępowania. W przypadku braku kompetencji do wydawania administracyjnych aktów generalnych, art. 62 Kpa stwarza podstawę do szybkiego rozstrzygnięcia różnych pod względem podmiotowym spraw administracyjnych. Wydana przez GIS decyzja, stanowiąca rezultat wspólnego postępowania wyjaśniającego, jest adresowana do każdej ze stron postępowania w sprawie. Każda ze stron ma prawo do wniesienia środka zaskarżenia, które nie będzie skutkować zaskarżeniem innych decyzji, mimo łącznego ich prowadzenia. W przypadku wielości stron, oddzielnych adresatów decyzji, dopuszczalne jest wymienienie ich w tzw. rozdzielniku do decyzji. Organ powołał przy tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2009 r., III OSK 1418/07, z którego wynika, że "wskazanie stron postępowania w decyzji stwierdzającej nieważność określonej decyzji przez ujęcie ich w tak zwanym rozdzielniku nie narusza art. 107 § 1 Kpa". Organ uznał, że w przypadku, gdy postępowanie prowadzone w trybie art. 62 Kpa dotyczyło kilkuset stron postępowania, to wyliczenie ich w "rozdzielniku" do decyzji, a nie w petitum rozstrzygnięcia, stanowiło w zasadzie jedyne racjonalne rozwiązanie. Ponadto w odniesieniu do decyzji konkretyzujących art. 27 ust. 2 ustawy o PIS istotne jest również to, że decyzje te, choć skierowane są do indywidualnie określonych adresatów, mają charakter rzeczowy. Tym samym w treści osnowy decyzji przede wszystkim należy określić przedmiot rozstrzygnięcia. Strony natomiast mogą być określone w rozdzielniku. Wówczas, gdy występuje znaczna liczba stron, a zachodzi konieczność skutecznej i szybkiej ochrony przed zagrożeniem życia i zdrowia, brak doręczenia rozdzielnika, w którym wymienia się kilkaset stron tegoż postępowania, należy uznać za brak nieistotny, który nie ma bezpośredniego wpływu na rozstrzygnięcie i nie prowadzi do uchylenia decyzji. Należało także wziąć pod uwagę, że w przypadku tak znaczniej liczby stron połączonego postępowania, doręczenie decyzji, w rozdzielniku której wylicza się wszystkie strony, może rodzić uzasadnione obawy z punktu widzenia ochrony danych osobowych w rozumieniu ustawy o ochronie danych osobowych. Adresatami tych decyzji były co prawda najczęściej podmioty profesjonalne, których ochrona danych osobowych albo wcale nie dotyczy (nie są osobami fizycznymi), albo dotyczy w sposób ograniczony (jednoosobowa działalność gospodarcza), niemniej jednak w przypadku tych ostatnich, wyłączenie stosowania ustawy o ochronie danych osobowych dotyczy tylko danych osobowych zawartych w ewidencji działalności gospodarczej (art. 7a ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Poprzez ujawnienie danych osobowych w zakresie wykraczającym poza dane ujawnione w ewidencji, mogłoby dojść do naruszenia ustawy i choć oznaczenie stron decyzji administracyjnej nie może być co do zasady ograniczane ze względu na ochronę danych osobowych, to w przypadku ujawnienia znacznej ilości danych identyfikujących osoby prowadzące (w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej) tzw. działalność kolekcjonerską, można mówić o potencjalnym naruszeniu ustawy o ochronie danych osobowych. Organ podkreślił, że w orzecznictwie również dopuszcza się doręczenie kserokopii lub odpisu decyzji (postanowienie NSA z 28 września 2001 r. sygn. akt I SAB 2/01, wyrok SN z 12 grudnia 2003 r. sygn. akt III RN 135/03). Doręczenie odpisu decyzji uzasadnione było również koniecznością szybkiego działania. Wydane oświadczenie woli organu administracji publicznej musi być w sytuacjach konieczności ochrony interesu publicznego egzekwowane możliwie najszybciej, aby uchronić obywateli przed określonymi zagrożeniami. W ocenie GIS, doręczenie odpisu decyzji, zamiast jej oryginału, przez pracowników organu, nie stanowi naruszenia prawa, które uzasadniałoby eliminację decyzji z obrotu prawnego. W przypadku przedstawienia stronie legitymacji służbowej pracownika inspekcji, strona ma gwarancję, że decyzja pochodzi od organu administracji, który jest określony w treści decyzji. Z odpisu decyzji może również zapoznać się z treścią złożonego oświadczenia woli (osnowa decyzji), a od daty doręczenia może w terminie 14 dni złożyć stosowny środek zaskarżenia zwykłego. GIS wskazał, że konieczność niezwłocznego wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wynikała także z doręczonego do organu pisma Ministra Zdrowia (datowanego na dzień 2 października 2010 r.), zawierającego informację o zagrożeniu zdrowia i życia ludzi po zażyciu tzw. "dopalaczy". Po otrzymaniu tej informacji GIS zobowiązany był natychmiast wszcząć postępowanie administracyjne celem wyeliminowania zagrożenia. Wykluczyło to zastosowanie zwykłego trybu postępowania administracyjnego, na który składają się m.in.: zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania, zapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, jawność postępowania administracyjnego, umożliwienie stronie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów, zgłoszenia żądań. Wyczerpanie przez organ powyższych elementów postępowania administracyjnego nie było możliwe w sytuacji nadzwyczajnej, kiedy konieczne stało się podjęcie przez organ natychmiastowych działań, mających na celu bezpieczeństwo życia lub zdrowia ludzi. Ponadto niezastosowanie w sprawie nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego zagrażało skuteczności zamierzonych działań organu - wycofaniu z obrotu tzw. wyrobów przeznaczonych do celów kolekcjonerskich. Organ podkreślił, że w treści zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazano, że wystąpienie na terenie całego kraju bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi po użyciu wyrobu o nazwie handlowej "[...]", określonego jako przeznaczony do celów kolekcjonerskich i wyrobów jemu podobnych, zostało stwierdzone przez Ministra Zdrowia, który w związku z tym zwrócił się do GIS - organu administracji wyposażonego mocą ustawy, w odpowiednie narzędzia prawne do podjęcia działań natychmiastowych i nadzwyczajnych, eliminujących stan zagrożenia zdrowia i życia ludzi, czyli o wszczęcie stosownego postępowania. Wyjaśnił przy tym, że produkty kolekcjonerskie, które sprzedawał skarżący były opatrzone znakami ostrzegawczymi wskazującymi, że ich spożycie jest groźne dla zdrowia ludzkiego, a zatem jasne było, że wprowadzanie ich do obrotu jako produktów kolekcjonerskich o jednoznacznym dla sprzedawcy i nabywcy przeznaczeniu wypełniało dyspozycję art. 27 ust.2 ustawy o PIS. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. S., wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego I instancji. We wniesionym środku zaskarżenia skarżący powielił zarzuty powołane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczące naruszenia konstytucyjnej swobody prowadzenia działalności gospodarczej, naruszenia art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o PIS, oraz przepisów postępowania, co miało wpływ na wydaną decyzję. Za nieuprawnione skarżący uznał stanowisko organu stwierdzające, iż w przypadku wielości stron dopuszczalne jest wymienienie ich w tzw. rozdzielniku do decyzji. Podał, iż w wydanym w tym zakresie w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że przeniesienie wykazu stron, zawierającego również dane adresowe, do rozdzielnika decyzji powoduje, iż decyzja nie zawiera oznaczenia stron. Art. 107 Kpa, określając niezbędne składniki decyzji administracyjnej, w § 1 zawiera enumeratywny wykaz tych składników. Decyzja powinna obowiązkowo zawierać oznaczenie strony. Pominięcie któregokolwiek z obligatoryjnych składników jest wadą istotną decyzji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 24.02.2005r., IV SA 4725/03). Skarżący uznał również za chybiony argument organu, iż brak doręczenia rozdzielnika, wymieniającego strony postępowania, jest brakiem nieistotnym oraz że doręczenie decyzji, w rozdzielniku której wylicza się wszystkie strony może rodzić uzasadnione obawy z punktu widzenia ochrony danych osobowych w rozumieniu ustawy o ochronie danych osobowych. Oznaczając strony w decyzji administracyjnej, organ spełnia wymogi formalne nałożone na niego w drodze ustawowej. Skarżący uznał, iż wydana decyzja narusza konstytucyjną zasadę wolności gospodarczej gwarantującą, co do zasady, powstrzymywanie się państwa od ingerencji w działalność gospodarczą obywateli oraz sankcjonuje przekroczenie uprawnień organu w zakresie zabezpieczenia towarów znajdujących się w sklepach, a nie będących przedmiotem decyzji (np. fajki wodne, popielniczki lufki). Wskazał także na naruszenie art. 77 Kpa, bowiem organ nie zebrał w całości materiału dowodowego, nie przedstawił także żadnych rzetelnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Dysponuje jedynie przypuszczeniami, których nie popiera obiektywnymi dowodami (np. wynikami badań toksykologicznych, sekcją zwłok). Podniósł również kwestię przewlekłości postępowania wyjaśniając, że iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nadany został 15 października 2010 r., natomiast wydana po jego rozpoznaniu decyzja GIS, oznaczona datą [...] czerwca 2011 r., została faktycznie doręczona stronie 31 października 2011 r., a więc okres ponad roku organ potrzebował na rozpatrzenie złożonego wniosku. Pomimo upływu tak długiego czasu organ nie zebrał należycie materiału dowodowego i nie uzasadnił wydanej decyzji w należyty sposób. W odpowiedzi na skargę GIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania (art.6-11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Kpa), które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 27 ust. 2 ustawy PIS, zgodnie z którym w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień, natomiast jeżeli naruszenie tych wymagań spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi - unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, przedmiotu użytku, materiału i wyrobu przeznaczonego do kontaktu z żywnością, kosmetyku lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań. Decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Organ zastosował również art. 31 a ust. 1 w/w ustawy, zgodnie z którym GIS może podejmować wszelkie czynności należące do zakresu działania państwowego inspektora sanitarnego, jeżeli przemawiają za tym względy bezpieczeństwa sanitarnego. W tych przypadkach GIS staje się organem pierwszej instancji. podjęciu czynności GIS zawiadamia właściwego wojewodę lub starostę. W ocenie Sądu, w niniejszym przypadku GIS mógł podjąć natychmiastowe działania, skutkujące wydaniem decyzji w dniu [...] października 2010 r., w celu eliminacji określonego wyrobu z obrotu na terenie kraju ze względu na pojawiające się informacje o potencjalnym znacznym zagrożeniu dla życia i zdrowia mieszkańców. GIS musi dysponować odpowiednim instrumentem ustawowym do natychmiastowego reagowania w sytuacji, gdy zagrożone są najwyższe dobra chronione prawem w postaci życia i zdrowia obywateli. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że w stanie faktycznym sprawy mógł on uznać, iż produkty w postaci tzw. "dopalaczy" lub wyrobów kolekcjonerskich nie mogą znajdować się w obrocie jako stwarzające bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia życia ludzi. Wprawdzie do jednoznacznego ustalenia wystąpienia tego zagrożenia konieczne jest przeprowadzenie odpowiedniego postępowania wyjaśniającego, w tym dokładne zbadanie produktów wycofanych z obrotu na terenie kraju, tym niemniej, zdaniem Sądu, w szczególnie uzasadnionych przypadkach organ inspekcji sanitarnej może wycofać z obrotu produkt, co do którego istnieje uzasadnione przypuszczenie, iż może on stwarzać realne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego. Jak słusznie zauważył organ, Państwowa Inspekcja Sanitarna jest nie tylko uprawniona, ale wręcz zobowiązana do ochrony życia i zdrowia obywateli i w celu realizacji tych obowiązków może zastosować środki władcze, niejednokrotnie o dużym stopniu uciążliwości dla adresatów takich decyzji. Działanie organu praktycznie zawsze będzie wiązać się z wkroczeniem w pewną sferę wolności obywatela, w tym wypadku w swobodę prowadzenia działalności gospodarczej oraz z użyciem przymusu państwowego, gdyż jest to podyktowane właśnie koniecznością ochrony zdrowia i życia obywateli, co stanowi podstawowy obowiązek Państwa. W tym kontekście zarzuty skargi, wskazujące na naruszenie art. 20, 22 i 64 Konstytucji RP oraz art. 6 ustęp 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, nie zasługują na uwzględnienie. Trudno sobie wyobrazić sytuację, w której organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej pozostają bezczynne w obliczu znacznej liczby śmiertelnych zatruć wywołanych użyciem określonego rodzaju produktów, nawet gdy w początkowym okresie występowania tego rodzaju zatruć ich związek z tymi wyrobami pozostaje bardziej w sferze dużego prawdopodobieństwa i uzasadnionego podejrzenia, niż popartej odpowiednią dokumentacją pewności. Prowadzenie w takim przypadku przez organy indywidualnego, niejednokrotnie długotrwałego postępowania administracyjnego, ze skrupulatnym wypełnieniem wszystkich jego warunków formalnych, związanych chociażby z doręczeniem pisma informującego o wszczęciu tego postępowania, możliwością wypowiedzenia się przez stronę co do zebranych dowodów, czy też rozpatrywania wniosków o zawieszenie postępowania na czas przedstawienia przez stronę odpowiedniej dokumentacji, w istocie niweczyłoby sens nie tylko ustanowienia części przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ale wręcz podstaw funkcjonowania Inspekcji jako takiej (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 marca 2012 r. , sygn. akt VII SA/Wa 2417/11). Podkreślenia wymaga również fakt, że z treści przepisu art. 27 ustawy o PIS, wynika obowiązek natychmiastowego wykonania decyzji wydanej w oparciu o ten przepis. W konsekwencji zbędne było w niniejszej sprawie powoływanie się przez GIS na art. 108 Kpa i nadawanie dodatkowo decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Natychmiastowa wykonalność tego rodzaju decyzji wynika z mocy samego przepisu, bez konieczności spełnienia ogólnych przesłanek określonych w art. 108 Kpa. Wynika ona także z ratio legis art. 27 w/w ustawy, którym jest właśnie natychmiastowe przeciwdziałanie niebezpieczeństwom i zagrożeniom dla życia zdrowia ludzkiego, także na etapie wstępnego dokumentowania i rozpoznawania takich zagrożeń. W związku z powyższym Sąd uznał, że zastosowanie przez organ art. 27 ust. ustawy o PIS, mimo że z pewnymi elementami prewencyjnymi, to jednak znajduje oparcie w okolicznościach faktycznych i prawnych kontrolowanej sprawy. Z tych względów Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę doszedł również do przekonania, że organ mógł zastosować art. 31a ustawy o PIS. W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że koncentracja kompetencji w rękach GIS służyła względom bezpieczeństwa sanitarnego. Skoro bowiem konieczne stało się podjęcie działań o charakterze pilnym, które w dodatku objęły swoim zasięgiem obszar całego kraju, to należy uznać, że organ w sposób właściwy i uzasadniony skorzystał z instrumentu przewidzianego w art. 31 a ustawy. Odnosząc się do zarzutu skargi, dotyczącego wadliwości decyzji z uwagi na brak oznaczenia jej indywidualnego adresata, Sąd stwierdza, iż charakter przedmiotowej decyzji zbliża ją do kategorii aktów o charakterze generalnym. Zarówno w praktyce stosowania prawa, jak i w doktrynie oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym występuje pojęcie generalnego aktu administracyjnego, który może posiadać cechy władcze i służyć realizacji celów organu administracji publicznej w granicach umocowania ustawowego. Taki akt jest wydany przez organ administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym lub funkcjonalnym na podstawie przepisów prawa, ma charakter ogólny i władczy i zawiera w swej treści nowe normy prawne lub dokonuje interpretacji norm już wcześniej ustanowionych, a niekiedy zawiera wyłącznie urzędowe informacje rzutujące na proces stosowania prawa (por. W. Chróścielewski, Akt administracyjny generalny, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1994 r., s. 105). Zdaniem Sądu, decyzja GIS z [...] października 2010 r. jest zbliżona charakterem właśnie do kategorii generalnych aktów administracyjnych i zawiera w sobie elementy władcze, polegające na zakazie obrotu, produkcji lub dystrybucji produktów, których użycie może spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, a zatem istotne zagrożenie sanitarne. Indywidualizacja w/w decyzji nastąpiła po doręczeniu egzemplarza tej decyzji określonemu adresatowi, który prowadzi działalność związaną z produkcją lub sprzedażą tzw. "dopalaczy", czyli produktów objętych postępowaniem prowadzonym przez GIS. Wprawdzie na egzemplarzu decyzji brak jest wyraźnego oznaczenia adresata, nie oznacza to jednak, że adresata tego organ nie określił, skoro doręczenie decyzji nastąpiło. W przypadku tego rodzaju specyficznych aktów administracyjnych, jak decyzja wydawana w oparciu o art. 27 ustawy o PIS, indywidualizacja adresata następuje po doręczeniu decyzji i w oparciu o sporządzony rozdzielnik, wymieniający ustaloną listę osób, które prowadzą działalność związaną z obrotem "dopalaczami". Zakres przedmiotowy decyzji obejmuje grupę produktów, które ze względu na potencjalne zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego zostają wycofane z obrotu na terenie całego kraju. W konsekwencji należy przyjąć, że decyzja pierwszoinstancyjna, nakazująca wycofanie z obrotu na terenie całego kraju wyrobu o nazwie "[...]", określonego jako przeznaczony do celów kolekcjonerskich oraz wszystkich podobnych wyrobów mogących mieć wpływ na bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi oraz zaprzestanie działalności obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu lub detalicznemu w/w wyrobami, zawierała pewne cechy aktu o charakterze generalnym, gdyż odnosiła się do grupy produktów produkowanych i dystrybuowanych na terenie całego kraju. W tym zakresie zgodzić się należy z twierdzeniem organu, że tego rodzaju decyzje, choć skierowane są do indywidualnie określonych adresatów, mają jednak w znacznym stopniu charakter rzeczowy, w którym podstawowe znaczenie ma przedmiot rozstrzygnięcia, zaś indywidualizacja stron następuje dopiero po doręczeniu egzemplarza decyzji podmiotom zobowiązanym do jej wykonania. Warto w tym miejscu wskazać, iż ustawa o PIS zawiera także inne przepisy służące realizacji zadań organów Inspekcji z zakresu ochrony zdrowia publicznego, które mogą stanowić podstawę do wydawania aktów administracyjnych o zbliżonym charakterze (por. wyrok WSA w Warszawie z 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2639/11). Bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż decyzja z dnia [...] października 2010 r. doręczona została skarżącemu wyłącznie w formie kopii. Stanowi to niewątpliwie uchybienie organu. Egzemplarz decyzji powinien bowiem zostać opatrzony odpowiednim poświadczeniem "za zgodność z oryginałem" przez upoważnionego pracownika organu. Sąd podzielił w tym względzie pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2003 r., sygn. akt III RN 135/03. Jednak nie każde naruszenie przepisów procedury administracyjnej powoduje konieczność uchylenia decyzji przez sąd, a jedynie takie, które mogło w sposób istotny wpłynąć na wynik sprawy, a zatem spełniające przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. W ocenie Sądu powyższe uchybienie nie wypełnia przesłanki z w/w przepisu, aby skutkowało eliminacją decyzji z obrotu prawnego. Elementem, który decyduje o istocie decyzji i jej ważności jest podpis pracownika upoważnionego do wydawania decyzji w imieniu organu. W niniejszej sprawie niewątpliwie taki podpis został złożony, albowiem decyzja GIS z [...] października 2010 r. została podpisana przez P. B., będącego wówczas Zastępcą Głównego Inspektora Sanitarnego, umocowanego do podpisywania tego rodzaju aktów administracyjnych w imieniu GIS. Skarżącemu został natomiast doręczony egzemplarz tej decyzji w formie kserokopii, co jednak nie powoduje, że na oryginale decyzji brak jest właściwego oryginalnego podpisu upoważnionego pracownika działającego w imieniu organu i że ta decyzja nie istnieje w obrocie prawnym. Ponadto doręczenie decyzji adresatom przez upoważnionych pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w następstwie czego złożony został wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, skutkuje uznaniem, że decyzja ta weszła do obrotu prawnego. Zdaniem Sądu, ingerując w sferę prowadzonej działalności gospodarczej, polegającej na obrocie substancjami, co do których zachodziło wysokie prawdopodobieństwo szkodliwości dla życia i zdrowia ludzkiego, GIS - rozpoznając sprawę po raz drugi - miał obowiązek zindywidualizowania kryteriów decyzji wykazania, że poszczególne produkty zabezpieczone w sklepie skarżącego rzeczywiście stanowiły określone niebezpieczeństwo dla osób, które mogły je nabyć i użyć. W aktach niniejszej sprawy znajdują się protokoły badań z dnia 28 grudnia 2010 r. oraz 1 kwietnia 2011 r., z których wynika, że wycofane z obrotu i zabezpieczone próbki wyrobów kolekcjonerskich, znajdujących się i sprzedawanych w sklepie skarżącego, zawierają substancje zastępcze w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Tylko w 1 przypadku, na 21 zabezpieczonych próbek, nie wykryto substancji zastępczej ani kontrolowanej (wyrób o nazwie "[...]"). Wszystkie protokoły z badań zabezpieczonych produktów (nazywane Świadectwem Analizy) w ocenie Sądu, powinny zostać poddane analizie organu, wyniki takiego postępowania powinny zostać omówione w zindywidualizowany sposób i w odniesieniu do podjętych działań przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a to z kolei winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Takiego działania organu zabrakło, co w konsekwencji musiało skutkować uwzględnieniem niniejszej skargi, skoro zaskarżona decyzja nie zawiera analizy podstawowego w tej sprawie materiału dowodowego. W świetle ugruntowanej linii orzeczniczej oraz poglądów doktryny nie ulega wątpliwości, że postępowanie administracyjne prowadzone powtórnie, po złożeniu przez stronę środka odwoławczego, nie służy jedynie instancyjnej kontroli prawidłowości decyzji wydanej w I instancji, lecz polega na powtórnym merytorycznym rozpatrzeniu całej sprawy. Obowiązkiem organu było zatem rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej po raz drugi w jej całokształcie, przy rozważeniu wszystkich elementów stanu faktycznego i zgromadzonego materiału dowodowego, a w przypadku braków w tym materiale - do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 136 Kpa. Organ, który (jak wyżej wskazano) mógł w dacie wydawania decyzji pierwszoinstancyjnej w sposób przyspieszony ingerować w sferę prowadzonej działalności gospodarczej, polegającej na obrocie substancjami, co do których zachodziło wysokie prawdopodobieństwo szkodliwości dla życia i zdrowia ludzkiego, w toku dalszego postępowania miał jednak obowiązek wykazania, że poszczególne produkty zabezpieczone w sklepie skarżącego rzeczywiście stanowiły określone niebezpieczeństwo dla osób, które mogły je nabyć i użyć. W rezultacie organ, rozpatrując wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie wyjaśnił kluczowej kwestii, czym w sposób oczywisty naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 §3 Kpa. W ocenie Sądu, GIS bezzasadnie powołał się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na fakty powszechnie znane, które nie wymagają dowodu (art. 77 § 4 Kpa). Faktem powszechnie znanym w niniejszej sprawie może być okoliczność obrotu określonymi produktami, natomiast cechom takiego faktu nie odpowiada kwestia rzeczywistego negatywnego wpływu substancji zawartych w tzw. "dopalaczach" na zdrowie i życie ludzkie. Wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia tego rodzaju wpływu może uzasadniać w szczególnych okolicznościach reakcję organu w postaci czasowego zamknięcia określonych placówek handlowych, jednakże nie zwalnia to organu ponownie rozpatrującego sprawę z obowiązku przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego i ustalenia w jego wyniku, czy określone produkty zawierają substancje szkodliwe, czy nie. Nie można wykluczyć, że niektóre produkty zabezpieczone w sklepie należącym do skarżącego zawierają substancje całkowicie obojętne dla zdrowia ludzkiego i ich wycofanie z obrotu było niezasadne, czego organ w ogóle nie ustalił. Temu właśnie przede wszystkim winno służyć postępowanie w zakresie ponownego rozpatrzenia sprawy. Brak tych ustaleń (i ich analizy) naraża organ na zarzut całkowitej dowolności prowadzonych działań, mając na uwadze również okoliczność, że w zamkniętym sklepie skarżącego w ogóle nie znaleziono środka o nazwie "[...]" (potwierdzają to odpowiednie protokoły, znajdujące się aktach postępowania administracyjnego). Zabezpieczono natomiast kilkadziesiąt innych produktów, których próbki pobrano do badań, jednakże jak wskazano wyżej wyniki te nie zostały w żaden sposób w kontekście zastosowanych przepisów materialnych ocenione. Sąd podziela więc zarzuty skargi odnośnie naruszenia przez organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie tylko przepisów procesowych z art. 6, 7, 8, 9, 11, 77, § 1, 80 i 107 § 3 Kpa, ale i art. 10 § 1 Kpa, normującego zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Jeśli można zaakceptować i uzasadnić brak zastosowania tego przepisu przy wydawaniu decyzji z [...] października 2010 r.: to w ocenie Sądu nie znajduje żadnego uzasadnienia niezapewnienie skarżącemu możliwości skorzystania z prawa zapoznania się z obszernym materiałem dowodowym i zapewnienia mu czynnego udziału w postępowaniu kontynuowanym na skutek jego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Naruszenie tego przepisu przez organ niewątpliwie może wpłynąć w sposób istotny na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę, organ dokona prawidłowej i kompleksowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu wyjaśniającym, przy jednoczesnym zapewnieniu skarżącemu prawa czynnego udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Oceniając badania substancji zabezpieczonych w sklepie skarżącego, organ obowiązany będzie ustalić, czy są one niebezpieczne dla zdrowia i życia ludzkiego, czy też ich wpływ jest na człowieka obojętny. Potwierdzenie szkodliwości skutkować powinno wydaniem decyzji utrzymującej decyzję GIS z [...] października 2010 r. w mocy. Ustalenie natomiast braku szkodliwości substancji zawartych w w/w produktach skutkować będzie uchyleniem decyzji pierwszorazowej w całości lub w części dotyczącej pewnej grupy zindywidualizowanych produktów. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na postawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło