VII SA/Wa 2916/14

WyrokWSA w Warszawie2015-09-08

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Włodzimierz Kowalczyk, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta na prawach powiatu, sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu od wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdy właścicielem gruntu jest gmina, a inwestorem jest jej wieczysty użytkownik?
Ratio decidendi
Prezydent miasta na prawach powiatu, sprawujący funkcję starosty, nie podlega wyłączeniu od wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdy właścicielem gruntu jest gmina, a inwestorem jest jej wieczysty użytkownik, w sytuacji braku wyraźnego przepisu ustawowego nakładającego taki obowiązek. W takich przypadkach organ administracji publicznej działa w imieniu wspólnoty samorządowej, a nie jako strona postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta miasta o pozwoleniu na budowę zespołu mieszkaniowego. Wojewoda uznał, że Prezydent miasta, będący jednocześnie organem wykonawczym gminy i starostą, powinien być wyłączony od prowadzenia postępowania, ponieważ gmina była właścicielem działek, na których miała być realizowana inwestycja. Skarżąca spółka kwestionowała zasadność tego wyłączenia, argumentując, że Prezydent nie działał jako pracownik Wojewody ani jako przedstawiciel gminy w rozumieniu przepisów o wyłączeniu pracownika. Sąd administracyjny rozpatrywał kwestię, czy Prezydent miasta na prawach powiatu podlegał wyłączeniu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt VII SA/Wa 2916/14 UZASADNIENIE Prezydenta m. [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ust.1, art. 39 oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 1409, ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm. ) oraz art. 92 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta [...] (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi - [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, z siedzibą w [...], pozwolenia na budowę: zespołu mieszkaniowego wielorodzinnego z usługami w parterze, garażem podziemnym na działkach nr ew. [...];[...] z obrębu [...] przy ulicy [...] w [...] wraz z przyłączami technicznymi: przyłączem wody na dz. ew. nr [...] z obrębu [...], przyłączem kanalizacji sanitarnej i deszczowej na dz. ew. nr [...];[...];[...] z obrębu [...], budową zjazdu publicznego ( wyjazdu ) w ul. [...] dz. ew. [...];[...] z obrębu [...] wraz z przebudową chodnika na dz. ew. nr [...];[...];[...] z obrębu [...], przebudową zjazdu publicznego (wjazdu) z ul. [...] zlokalizowanego na dz. ew. nr [...] z obrębu [...] wraz z budową chodnika i przebudową ogólnodostępnych miejsc parkingowych na dz. ew. nr [...];[...];[...];[...] z obrębu [...], drogą wewnętrzną na terenie działki nr [...] z obrębu [...], położonych w rejonie ulicy [...],[...],[...] w [...]. W uzasadnieniu organ podał, że inwestor - [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, z siedzibą w [...], złożyła wniosek o wydanie pozwolenia na budowę ww. zespołu mieszkaniowego wielorodzinnego z usługami w parterze. Po przeanalizowaniu projektu budowlanego organ stwierdził nieprawidłowości i stosownie do art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. zobowiązał inwestora do ich usunięcia. Ponadto o toczącym się postępowaniu organ zawiadomił Spółdzielnię Mieszkaniową "[...] " jako stronę. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. wniosła o przeprojektowanie wjazdu i wyjazdu tak aby przedmiotowe zjazdy zostały zaprojektowane od strony ulicy [...] poprzez równoległą drogę odbarczającą oraz o ujednolicenie wysokości zabudowy do 6 kondygnacji nadziemnych i wysokości do 20 m. Spółdzielnia uzasadniała to wzmożeniem ruchu kołowego na ulicy [...] i [...] z powodu obsługi komunikacyjnej projektowanej inwestycji, zlikwidowaniem kilkudziesięciu ogólnodostępnych miejsc postojowych w istniejących zatoczkach parkingowych. Ponadto Spółdzielnia zakwestionowała wysokość projektowanych budynków (wskazała na ograniczenie nasłonecznienia) oraz sugerowała zaprojektowanie drogi serwisowej dla zabezpieczenia podjazdu do projektowanej zabudowy z uwzględnieniem miejsc postojowych celem utrzymania dotychczasowego ich bilansu. Ustosunkowując się do powyższych uwag, organ zaznaczył, iż roboty budowlane inwestor zobowiązany jest prowadzić zgodnie z warunkami wynikającymi z przepisu art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane , które zostały wskazane w decyzji, a określone w załączonych przy projekcie budowlanym ekspertyzach. Obsługa komunikacyjna projektowanej inwestycji, została określona w decyzji nr [...] z dnia [...] września 2006 r. przeniesionej decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. na rzecz obecnego inwestora, a następnie zmienionej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r. o warunkach zabudowy oraz opinią zarządcy tych dróg - Burmistrza Dzielnicy [...]. W dniu [...] marca 2014 r. projekt budowlany budowy zjazdów został pozytywnie zaopiniowany przez Zastępcę Burmistrza Dzielnicy [...]. Inwestor uzyskał zgody Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] na dysponowanie nieruchomościami na cele budowlane - decyzje z dnia [...] listopada 2013 r. oraz z dnia [...] stycznia 2014 r. W ocenie organu zastrzeżenia podniesione przez Spółdzielnię, są sprzeczne z ustaleniami decyzji z dnia [...] września 2006 r. (przeniesionej decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. na rzecz obecnego inwestora, a następnie zmienionej decyzją z dnia [...] października 2013 r. ) o warunkach zabudowy dla powyższej inwestycji i wobec tego nie mogły być brane pod uwagę przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 34 ustawy Prawo budowlane projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Po przedłożeniu uzupełnionego projektu budowlanego organ stwierdził, że stosownie do przepisów art. 35 ustawy Prawo budowlane jest on kompletny, został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnymi na dzień sporządzenia projektu zaświadczeniem, o którym mowa w art.12 ust. 7 ustawy Prawe budowlane, posiada uzgodnienia pod względem: ochrony przeciwpożarowej, wymagań higieniczno-sanitarnych i warunków bezpieczeństwa i higieny pracy. Projekt architektoniczno-budowlany obejmujący teren zagospodarowania odpowiada przepisom, w tym techniczno-budowlanym oraz ustaleniom decyzji o warunkach zabudowy dla powyższej inwestycji. Organ administracji architektoniczno-budowlanej rozpatrując wniosek inwestora i analizując projekt budowlany sprawdził jego zgodność z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, które wiążą organ i szczegółowo określają zasady zagospodarowania terenu. Zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w razie spełnienia wymagań określonych w ust.1 oraz w art. 32 ust. 4, organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " wniosła odwołanie od decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 2014r.. Domagała się przeprojektowania zjazdów (wjazdu i wyjazdu) tak aby zostały przeniesione od strony ul. [...] np. poprzez równoległą drogę odbarczającą - serwisową lub na drodze wewnętrznej od strony wschodniej. Jednocześnie wnioskowała o ujednolicenie wysokości zabudowy do 6 kondygnacji nadziemnych i do wysokości do 20 m. Odwołanie wniosło również Biuro Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w Dzielnicy [...] Urzędu m. [...] powołując się na pełnomocnictwo z dnia [...].09.2009. udzielone przez Prezydenta m. [...]. W odwołaniu tym wskazano, że zgodnie z umową o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste (akt notarialny Rep. A Nr [...] z [...] lipca 1997 r. sporządzony w [...] przed notariuszem A. S.) działki ewidencyjne nr [...] i [...], stanowiące nieruchomość gruntową uregulowaną w księdze wieczystej KW [...], zostały oddane w użytkowanie wieczyste na 99 lat (tj. do [...] lipca 2096 r.). W dniu zawarcia ww. umowy (zgodnie z § 1) ww. działki zabudowane były: budynkiem administracyjno-magazynowym, budynkiem warsztatu z łącznikiem, budynkiem portierni, garażami, murowanymi wiatami magazynowymi, magazynem materiałów łatwopalnych, murowaną osłoną śmietnika, budynkiem ślusarni, murowanymi wiatami przy ślusarni, Ponadto według § 6 umowy użytkownik wieczysty obowiązany był przez cały czas użytkowania wieczystego korzystać z działek gruntu w sposób zgodny z ich przeznaczeniem, w szczególności z planem zagospodarowania przestrzennego. W § 7 aktu wskazano, iż użytkownik wieczysty obowiązany jest utrzymywać budynki w należytym stanie, a w razie ich zniszczenia lub rozbiórki ma obowiązek ich odbudowy na warunkach i terminach określonych przez właściwe organy. W umowie zastrzeżono także, że w przypadku nie wywiązania się użytkownika wieczystego z zobowiązań określonych w § 6, § 7 i § 8 aktu, oddający w użytkowanie wieczyste może rozwiązać niniejszą umowę lub ustalić dodatkową opłatę roczną (§ 9). O istnieniu i zakresie prawa do zabudowy decyduje treść uprawnienia z którego korzysta zainteresowany w odniesieniu do danej nieruchomości. Z treści ww. umowy wyraźnie wynika, że przedmiotowa nieruchomość w chwili oddania jej w użytkowanie wieczyste była nieruchomością zagospodarowaną budynkami o określonej funkcji (tj. administracyjno-magazynowo-przemysłowej), na co pośrednio wskazuje zapis § 1 ww. umowy. Dlatego zamierzenie inwestycyjne, polegające na budowie zespołu mieszkaniowego wielorodzinnego z usługami w parterze i garażem podziemnym jest sprzeczne ze sposobem użytkowania i zagospodarowania określonym w umowie o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. W przypadku, gdy planowany sposób zagospodarowania terenu jest sprzeczny z treścią prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na danym gruncie, właściwy organ winien odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepisy Prawa budowlanego wskazują na związek między prawem zabudowy nieruchomości, a legitymowaniem się uprawnieniami do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także na wymóg zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. W przypadku użytkowania wieczystego na treść prawa składa się w szczególności określony w umowie o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste sposób zagospodarowania gruntu. Użytkownik wieczysty dysponuje zatem nieruchomością na cele budowlane tylko w takim zakresie w jakim zezwala mu na to umowa, o której mowa w art. 239 k.c. Delegatura Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu m. [...] przypomniała, że pismem z dnia [...] czerwca 2014r. wniosła zastrzeżenie do toczącego się postępowania, wskazując na konieczność zmiany przez inwestora sposobu zagospodarowania ww. nieruchomości z uwagi na sprzeczność planowanej inwestycji z zapisami umowy użytkowania wieczystego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2014 r. na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania Administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołań: Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " i Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w Dzielnicy [...] Urzędu m. [...] od decyzji Prezydenta m. [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi - [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] - pozwolenia na budowę zespołu mieszkaniowego wielorodzinnego w rejonie ulicy [...], [...],[...] w [...] - uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta m. [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż zachodziła przesłanka wyłączenia Prezydenta m. [...] od prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę zespołu mieszkaniowego wielorodzinnego. Z wypisów z rejestru gruntów wynikało bowiem, że właścicielem działek objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę jest Miasto [...]. Zatem zaistniała sytuacja, w której o uprawnieniach Miasta [...], reprezentowanego z mocy prawa przez Prezydenta m. [...], rozstrzygał Prezydent m. [...], będący tak organem wykonawczym Miasta, jak i pracownikiem Urzędu Miasta. Prezydent miasta na prawach powiatu nie może jednocześnie występować w imieniu gminy jako strony i jako organ rozpoznający tę sprawę. W takim przypadku prezydent miasta, jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz, oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 Kpa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt OSK 1093/10 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 732/11). Badana w trybie odwoławczym decyzja Prezydenta m. [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., wydana zatem została z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 4 Kpa. Wojewoda [...] wskazał, że nie może merytorycznie ocenić projektu budowlanego, gdyż naruszałoby to art. 138 § 2 Kpa oraz zasadę dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 Kpa. Wydanie decyzji z naruszeniem zasady dwuinstancyjności godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela i musi być ocenione jako rażące naruszenie prawa (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 1983 r., sygn. akt II SA 1198/88). Dla prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie wymagane jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez inny organ stopnia podstawowego, niż Prezydent m. [...]. W tym stanie rzeczy uchylił decyzję Prezydenta m. [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. [...] Spółka z o.o. w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] października 2014 r. uchylającą decyzję Prezydenta m. [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. o pozwoleniu na budowę. Skarżąca domagała się jej uchylenia i nakazania rozpoznania sprawy przez organ II instancji, tj. Wojewodę [...]. Zdaniem Spółki nie było w tej sprawie okoliczności uzasadniających zastosowanie przepisu art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3 art. 24. Prezydent m. [...] nie jest pracownikiem Wojewody [...] i nie jest przedstawicielem Gminy m. [...]. Prezydent m. [...] wydając decyzję działał jako organ Gminy m. [...]. Dla oceny możliwości wyłączenia Prezydenta m. [...] od orzekania w sprawie jako organ I Instancji należałoby zastosować art. 25 k.p.a., który w § 1 stanowi, że organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych: jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3, osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3. Żadnej z przesłanek wyłączenia organu od załatwienia sprawy, opisanych w tym przepisie k.p.a. nie było, tym samym brak było podstaw aby Wojewoda [...] był zobowiązany wydać decyzję na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Kompetencje przypisane przez ustawodawcę konkretnemu organowi nie mogą być bez wyraźnej podstawy prawnej przeniesione na inny organ. Osoba piastująca funkcję organu administracji publicznej - co do zasady - nie podlega wyłączeniu w trybie przypisanym pracownikom organu. Z uwagi na swą ustrojową i procesową pozycję piastun funkcji monokratycznego organu administracji publicznej podlega wyłączeniu zgodnie z przepisami o wyłączeniu organu w postępowaniu administracyjnym, a nie o wyłączeniu pracowników organu. Powyższe oznacza, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] została wydana bez podstawy prawnej i powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Kwestią sporną w tej sprawie było to, czy Prezydent m. [...] - miasta na prawach powiatu, działający w tej sprawie, jako starosta podlegał wyłączeniu od wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdy właścicielem działek objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę jest Gmina Miasto [...], natomiast inwestorem jest wieczysty użytkownik tych gruntów. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. 2013, Nr 595 ze zm.) funkcje organów powiatu w miastach na prawach powiatu sprawuje rada miasta (pkt 1) i prezydent miasta (pkt 2). Miasto na prawach powiatu jest gminą wykonującą zadania powiatu na zasadach określonych w tej ustawie (art. 92 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym). Zatem w niniejszej sprawie z jednej strony Prezydent m. [...] jest organem wykonawczym gminy z drugiej natomiast, posiada uprawnienia starosty. W konsekwencji tych rozwiązań, prawnych prezydent miasta łączy w sobie uprawnienia do realizacji zadań z zakresu samorządu gminnego jak i samorządu powiatowego. W myśl art. 80 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (j.t Dz.U. z 2013r., poz.1409, ze zm.), starosta jest organem administracji architektoniczno – budowlanej. Właściwość tego organu do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę normuje art. 82 ustawy Prawo budowlane. Przepisy ustawy Prawo budowlane nie zawierają żadnych regulacji szczególnych, z których wynikałoby wyłączenie prezydenta miasta na prawach powiatu w sprawach, w których z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę występuje wieczysty użytkownik, a właścicielem gruntu jest Gmina. Z powołanych przepisów wynika, kompetencja prezydenta miasta na prawach powiatu sprawującego funkcję starosty do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, w tym także w odniesieniu do gruntów gminnych. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19.02.2014r. w sprawie II OSK 3015/13 (pub. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl ), który dotyczył wprawdzie budowy inwestycji drogowej na podstawie art. 11a i art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194 ze zm.), ale mającej per analogiam odniesienie do niniejszej sprawy - obecnie w kodeksie postępowania administracyjnego brak jest generalnej regulacji dotyczącej wyłączenia organu jednostki samorządu terytorialnego w sprawach, w których organ ten reprezentuje jednocześnie interesy wspólnoty samorządowej. Przepis art. 27 a § 1 k.p.a., który stanowił, że organy gminy podlegają także wyłączeniu od załatwienia sprawy, w której stroną jest gmina, został uchylony z dniem [...] grudnia 1994 r. Obecnie jedynie w niektórych ustawach materialnoprawnych ustawodawca, dostrzegając kolizję interesów prawnych miasta na prawach powiatu oraz interesów prawnych jednostki, wprowadził wyraźne wyłączenie prezydenta miasta na prawach powiatu sprawującego funkcję starosty w sprawach, w których stroną postępowania jest gmina lub powiat (art. 124 ust. 8, art. 142 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.). Mimo, że Ustawodawca ma świadomość że wiele miast w kraju ma status miast na prawach powiatu nie wprowadził w ustawie Prawo budowlane wyjątków od zasady sformułowanej w art. 80 ust.1 pkt.1 tej ustawy, tak jak np. uregulował to w art. 124 ust. 8, art. 142 ust. 2 w/w ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepisy regulujące kompetencje organów do wydania decyzji administracyjnej muszą być rozumiane ściśle, zatem brak jest podstaw prawnych do przyjęcia w drodze sądowej wykładni tych przepisów, że dany organ jest wyłączony od rozpatrywania określonej kategorii spraw. Uzasadnienia przyjętej regulacji należy doszukiwać się w rozróżnieniu interesu gminy (miasta na prawach powiatu), jako osoby prawnej oraz interesu gminy jako jednostki reprezentującej wspólnotę samorządową. W wyroku z dnia 29 października 2009 r., K 32/08 (publ. OTK-A 2009/9/139), dotyczącym uprawnienia gminy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu wyższej instancji wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez wójta (burmistrza, prezydenta) tej gminy, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek, jako osób prawnych. Co więcej, w zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez samorząd terytorialny następuje zatem kosztem znacznego ograniczenia jego dominium. W powołanym wyroku, Trybunał podkreślił, że wydając decyzje administracyjne rozstrzygające sprawy indywidualne, organy samorządu terytorialnego muszą bezwzględnie przestrzegać prawa i kierować się dobrem wspólnym, nie mogą natomiast wykorzystywać swoich kompetencji do realizacji własnych interesów faktycznych przeciwstawianych dobru wspólnemu. W kontekście przytoczonego stanowiska Trybunału Konstytucyjnego, podkreślenia wymaga, że jeżeli jednostce samorządu terytorialnego przyznane zostało władztwo publiczne, a jej organom kompetencja do wydawania decyzji administracyjnych w określonym przedmiotowo zakresie spraw, to w takim zakresie jednostka ta traci prawo do reprezentowania własnych interesów, jako interesów osoby prawnej i nie może być stroną danego postępowania administracyjnego. W takiej sytuacji prawnej jednostka samorządu terytorialnego reprezentuje uzasadnione interesy danej wspólnoty samorządowej w granicach obowiązującego prawa. Stanowisko, że prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty nie jest wyłączony – wobec braku wyraźnego wyłączenia ustawowego - od wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych prezentowane jest jednolicie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i może mieć przez analogię zastosowane w tej sprawie (wyrok z dnia 11 marca 2014 r., II OSK 2075/12, wyrok z dnia 30 listopada 2012 r., II OSK 2254/12, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak jest w świetle powyższego, podstaw prawnych do uznania, że w tej sprawie zachodzą przesłanki do wyłączenia Prezydenta m. [...] od udziału w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę zespołu mieszkaniowego wielorodzinnego z usługami w parterze, garażem podziemnym wraz z przyłączami technicznymi, budową zjazdu publicznego ( wyjazdu ) - w rejonie ulicy [...],[...],[...] w [...]. Zatem zadaniem Wojewody [...] będzie dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji Prezydenta m. [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., z koniecznym odniesieniem się do interesu prawnego odwołujących się podmiotów. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło