VII SA/Wa 2917/14
WyrokWSA w Warszawie2015-11-13
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję Starosty i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, czy też powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające we własnym zakresie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji naruszył art. 35 Prawa budowlanego w zakresie sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przeprowadzenie takiego sprawdzenia przez organ odwoławczy naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania. Ponadto, w trakcie postępowania ujawniła się nowa okoliczność dotycząca upadłości skarżącej spółki, co wymagało ponownego ustalenia kręgu stron przez organ pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dwóch budynków wielorodzinnych. Wojewoda przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, wskazując na naruszenie przepisów postępowania i materialnego przez Starostę, w szczególności w zakresie oceny projektu budowlanego pod kątem zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucali Wojewodzie naruszenie przepisów k.p.a. i p.p.s.a., w tym niezastosowanie się do wskazań poprzedniego wyroku sądu administracyjnego oraz dowolną interpretację planu. W trakcie postępowania ujawniono upadłość jednej ze stron.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. sprawy ze skarg (...) na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) października 2014 r. nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargi oddala
Zaskarżoną decyzją nr (...) z dnia (...) października 2014 r. Wojewoda (...) uchylił w całości decyzję Starosty (...) nr (...) z dnia (...) lipca 2011 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Przedsiębiorstwu Budowlano-Telekomunikacyjnemu (...) pozwolenia na budowę dwóch budynków wielorodzinnych ośmiolokalowych z garażem podziemnym na działkach nr ew. (...), i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania i powołał się na art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wskazał, że w treści uzasadnienia prawomocnego wyroku z dnia z dnia 3 sierpnia 2012 r., sygn. akt: VII SA/Wa 240/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż Wojewoda (...) niesłusznie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, ponieważ wskazany zakres postępowania wyjaśniającego mógł zostać przez niego przeprowadzony.
W wyniku ponownej analizy akt sprawy i odwołania (...) od decyzji Starosty (...) z dnia (...) lipca 2011 r. organ odwoławczy uznał, iż rozstrzygnięcie to zapadło z naruszeniem prawa procesowego i materialnego, co sprawia, że zasadne jest zastosowanie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.).
Organ przywołał treść art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., po czym wskazał, że zasada prawdy obiektywnej ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a dotarcie do niej następuje dzięki zgromadzeniu odpowiedniego materiału dowodowego, a następnie jego ocenie. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej aktywnie podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy, by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.
W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy, dokonując sprawdzeń projektu budowlanego z art. 35 Prawa budowlanego
Zgodnie z rysunkowym załącznikiem do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta "(...)", zatwierdzonego uchwałą nr (...) Rady Miasta (...) z dnia (...) kwietnia 1997 r. oraz zmianą do planu zatwierdzonego uchwałą (...) Rady Miejskiej w (...)(...) października 2001 (Dz. Urz. Woj. (...) z 1997 r., nr 25, poz. 79) teren inwestycji znajduje się w obszarze oznaczonym jako (...) – tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej.
Zgodnie z zapisami tego planu na obszarze oznaczonym jako (...) dopuszcza się realizację zabudowy wielorodzinnej do ośmiu mieszkań w jednym budynku.
Organ wskazał, że po dokonaniu analizy projektu budowlanego powziął wątpliwości co do spełnienia tego zapisu planu przestrzennego. Dylatacja, która znajduje się w miejscu osi symetrii budynku, nie jest równoznaczna z powstaniem w jej miejscu dwóch wolnostojących obiektów.
Organ podkreślił, że przepisy Prawa budowlanego zawierają pojęcie budynku wolnostojącego, nie określając jednak jego znaczenia, zatem należy interpretować je zgodnie z potocznym jego znaczeniem, wspierając się m.in. orzecznictwem sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1305/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że budynek wolnostojący to stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość budynek, usytuowany w sposób wolny, czyli nie uzależniony w żaden sposób od innego obiektu budowlanego z uwagi na miejsce swej lokalizacji. Nie jest zatem trwale związany z innym budynkiem konstrukcyjnie, nie jest połączony przegrodami, instalacjami, a także nie przylegający bocznymi ścianami do sąsiedniego budynku, umożliwiając w ten sposób dostęp do wszystkich jego ścian. Aby uznać budynek za wolnostojący nie wystarczy, żeby był on oddzielony szczeliną dylatacyjną od innych budynków – musi on być tak zlokalizowany, aby możliwy był swobodny dostęp do budynku z każdej strony.
Organ wskazał, że w opisie zespołu dwóch budynków wielorodzinnych ośmioklapkowych na stronie 34 projektu budowlanego znajdują się wyliczenia powierzchni dla jednego budynku jako całości konstrukcyjnej, a nie dwóch odrębnych budynków. Wspólna jest również powierzchnia garażu podziemnego dla inwestycji, na co wskazano na stronie 34 projektu budowlanego. Świadczy o tym również zapis, iż "w piwnicy projektowanego budynku mieści się garaż na 25 samochodów". Na tej samej stronie znajduje się zapis informujący, iż na parterze i piętrze budynku zaprojektowano 16 mieszkań dwupoziomowych. Wskazać również należy, że na przekroju (...)na stronie 70 projektu budowlanego zaznaczona jest oś symetrii budynku.
Zgodnie z informacjami zawartymi na stronie 33 projektu budowlanego, do garażu podziemnego, znajdującego się pod budynkami, projektowany jest wjazd od strony północnej. Wjazd ten zapewnia obsługę komunikacyjną wszystkich miejsc parkingowych zlokalizowanych pod budynkiem, co również wskazuje na jedność konstrukcyjną planowanej inwestycji.
Ponadto organ wskazał, że na rysunkowej części planu zagospodarowania przestrzennego naniesiony został jeden budynek, podzielony na 16 lokali mieszkalnych.
W ocenie organu odwoławczego dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, Starosta (...), korzystając z uprawnień wynikających z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, powinien wezwać inwestora do doprowadzenia do zgodności projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a następnie dokonać sprawdzeń poprawionego projektu zgodnie z art. 35 ust. 1 tej ustawy, zapewniając przy tym czynny udział stronom na każdym etapie postępowania.
Z uwagi na charakter zmian, jakich wymaga projekt budowlany, organ odwoławczy uznał za uzasadnione skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 138 § 2 k.p.a., bowiem przeprowadzenie postępowania przez organ drugiej instancji doprowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności poprzez uniemożliwienie stronom skorzystania ze środka odwoławczego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej opisane rozstrzygnięcie wniosła (...) (sprawa zarejestrowana pod sygnaturą VII SA/Wa 2917/14), zarzucając naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 w związku z art. 138 § 2 zd. 2 k.p.a.
W jej ocenie Wojewoda (...) nie uwzględnił § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75 poz. 690 ze zm.), zgodnie z którym odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m. Przepis ten odnosi się także do tarasu ziemnego. Budowa tarasu oblamowanego skarpą o dużym kącie nachylenia w stronę działki skarżącej kończy się na jej działce, co w powiązaniu z projektowanym symbolicznym odwodnieniem może doprowadzić do zalewania działki należącej do skarżącej.
Ponadto, zdaniem skarżącej, nie została rozpatrzona kwestia dostosowania zestawień projektowanych do użycia materiałów budowlanych do norm akustycznych w budynkach wielorodzinnych z uwzględnieniem natężenia odbicia hałasu w tym ulicznego i urządzeń oraz mieszkańców od przegród ścian wewnętrznych i zewnętrznych budynku.
Podnosząc powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skargę wniósł również inwestor (...) (sprawa zarejestrowana pod sygnaturą VII SA/Wa 2919/14, na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. połączona do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą o sygn. akt VII SA/Wa 2917/14 i prowadzona dalej pod tą sygnaturą), zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 170 p.p.s.a. oraz art. 153 p.p.s.a., polegające na niezastosowaniu się do oceny prawnej i wskazań co dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2012 r., sygn. akt. VII SA/Wa 240/12, uznanych za prawidłowe w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2863/12, odnośnie stosowania art. 138 § 1 w zw. z art. 136 k.p.a. oraz ostatecznego podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., podczas gdy prawomocne orzeczenie wiąże organy państwowe, jak również ocena prawna i wskazania wiążą organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia;
2. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji w oparciu o dowolną interpretację postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i ogólnikowe stwierdzenia dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności. Organ odwoławczy, w ocenie skarżącej, nie wykazał, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;
3. art. 138 § 1 w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i w efekcie nierozważenie możliwości przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów przez Wojewodę (...).
Podnosząc powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody (...) nr (...) z dnia (...) października 2014r wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011r, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W rozpoznawanej sprawie przesłanką do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. było naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 35 Prawa budowlanego w zakresie sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Sprawdzenia takiego powinien przede wszystkim dokonać organ pierwszej instancji w ramach obowiązków wynikających z art. 35 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Zgodzić należy się z organem odwoławczym, iż w przypadku braku spełnienia wskazanego obowiązku dokonanie takiego sprawdzenia przez organ odwoławczy naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania.
W takiej sytuacji zasadne było zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
Kontrolowana decyzja Wojewody (...) nr (...) z dnia (...) października 2014r uzasadniona jest także w świetle nowej okoliczności wynikającej z pisma Syndyka Masy Upadłości ( dalej: " Syndyk" ) (...).
W piśmie z dnia (...) października 2015r syndyk zawiadomił sąd, iż zgodnie z postanowieniem z dnia (...) lipca 2015r wydanym przez Sąd Rejonowy (...) dla spraw upadłościowych i naprawczych w sprawie o sygn.akt. (...) ogłoszono upadłość skarżącej spółki, obejmującą likwidację jej majątku.
Do pisma syndyk załączył wskazane postanowienie z dnia (...) lipca 2015r wydane przez Sąd Rejonowy (...).
Jednocześnie syndyk poinformował, iż własność nieruchomości, której dotyczy zaskarżona decyzja Wojewody M(...) nr (...) została umową sprzedaży z dnia (...) maja 2014r zawartą przed notariuszem (...) w formie aktu notarialnego (...) przeniesiona na inną spółkę pod firmą (...).
Odnosząc się do wyjaśnień syndyka wskazać należy, iż z chwilą ogłoszenia upadłości likwidacyjnej, postępowania sądowe i administracyjne, dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka i przeciwko niemu (art. 144 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze – tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 1112 ze zm.).
Starosta (...) ponownie rozpatrując sprawę wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę powinien uwzględnić wskazane wyżej okoliczności i ustalić prawidłowo krąg stron postępowania.
W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargi oddalił.
[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło