VII SA/Wa 2944/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędziowie asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), sędzia WSA Tadeusz Nowak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2017 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 100 zł (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] S.A. z siedzibą w [...] zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2016 r. (nr [...]) o nałożeniu na skarżącą grzywny w celu przymuszenia. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z [...] listopada 2015 r. (nr [...]) nakazał skarżącej rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego o całkowitej wysokości 9,8 m, składającego się z tablicy z ekranem LED o wymiarach ok. 5,3 m x 2,5 m, wybudowanego przez nią na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...]. Po rozpoznaniu odwołania Spółki, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] grudnia 2015 r. (nr [...]) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 września 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 378/16 oddalił skargę Spółki na tę decyzję. Z uwagi na to, że inwestor nie wykonał rozbiórki tego obiektu budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] działając na podstawie art. 15 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. poz. 868 ze zm.), dalej jako u.p.e.a., skierował do niego upomnienie z dnia 8 lutego 2016 r., a w dniu 12 kwietnia 2016r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z [...] września 2016 r. (znak: [...]) na podstawie art. 119 § 1 u.p.e.a., nałożył na [...] S.A. grzywę w celu przymuszenia w kwocie 50.000 zł. i wezwał do jej uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia oraz wezwał do wykonania obowiązku rozbiórki nośnika reklamowego, w terminie 7 dni, pod rygorem orzeczenia wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanej. Pismem z [...] września 2016 r. [...] złożyła zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] września 2016 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Spółka podała, że w dniu 1 września 2016 r., po wszczęciu postępowania egzekucyjnego (które miało miejsce w chwili doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego z [...] kwietnia 2016 r.), sprzedała sporny nośnik reklamowy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (do zażalenia dołączyła umowę kupna-sprzedaży nośnika). W związku z tym postępowanie w sprawie nałożenia na nią grzywny w celu przymuszenia jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] listopada 2016 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zawiera elementy o których mowa w art. 122 § 2 u.p.e.a., zaś grzywna w celu przymuszenia została prawidłowo obliczona na podstawie art. 121 § 4 u.p.e.a. Organ odwoławczy stwierdził, że Spółka jest inwestorem spornego nośnika reklamowego i to ona została zobowiązana do jego rozbiórki. Sprzedaż tego nośnika ma na celu "jedynie udaremnienie przeprowadzenie skutecznego postępowania egzekucyjnego". [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dodał, że z mocy art. 29 ust. 1 u.p.e.a. nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. [...] S.A. z siedzibą w [...] w skardze na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2016 r. zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy i w konsekwencji nieuzasadnione nałożenie na skarżącą grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki nośnika reklamowego oraz art. 6 ust. 1 u.p.e.a. przez niezasadne przyjęcie, że Spółka uchylała się od wykonania spornego obowiązku w sytuacji, gdy nie jest ona właścicielem nośnika reklamowego i nie ma możliwości wykonania tego obowiązku. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Spółka powtórzyła, że nie jest właścicielem nośnika reklamowego i w związku z tym nie może dokonać jego rozbiórki. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zaskarżone przez [...] S.A. z siedzibą w [...] postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego narusza prawo, co oznacza, że skarga jest uzasadniona. Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącej Spółki (inwestora spornego nośnika reklamowego), że nałożenie na nią grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nośnika reklamowego jest niedopuszczalne, ponieważ po wszczęciu postępowania egzekucyjnego (z chwilą doręczenia mu tytułu wykonawczego) sprzedała ten nośnik [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Zdaniem organu, ta okoliczność nie ma znaczenia dla ustalenia adresata postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku jego rozbiórki. Sąd nie podziela tego stanowiska, ponieważ nie znajduje ono oparcia w przepisach prawa. W postępowaniu zakończonym postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia organ bada z urzędu jedynie dopuszczalność egzekucji administracyjnej (art. 29 § 1 u.p.e.a.) oraz to, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy jeżeli było to wymagane, doręczone zostało upomnienie. Badanie to ma charakter formalny. Niewątpliwie więc w tym postępowaniu organ musi wziąć pod uwagę, że w wypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego (np. na podstawie umowy cywilnoprawnej). Postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego (art. 28a u.p.e.a.). Powołany przepis wprowadza możliwość kontynuowania postępowania egzekucyjnego w stosunku do innej osoby niż ta, przeciwko której wystawiony został tytuł wykonawczy, jeżeli na tę inną osobę, jako następcę prawnego zobowiązanego, w toku postępowania egzekucyjnego przeszedł obowiązek objęty tytułem wykonawczym (por. wyrok NSA z 5 października 2016 r. sygn. akt II OSK 3252/14). W rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, sprzedała obiekt budowlany, w stosunku do którego wydano nakaz rozbiórki. Z przepisu art. 28 a u.p.e.a. wynika, że obowiązek rozbiórki "przeszedł" na następcę prawnego, czyli nabywcę obiektu budowlanego. W tej sytuacji wierzyciel jest zobowiązany wystawić nowy tytuł wykonawczy i w oparciu o nowy tytuł prowadzić postępowanie egzekucyjne. Z przepisu art. 52 prawa budowlanego wynika, że podmiotem zobowiązanym do wykonania nakazu rozbiórki jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Jednakże w każdym z tych przypadków nakaz rozbiórki może być skierowany do podmiotu, który posiada prawo do samodzielnego dysponowania przedmiotem rozbiórki (może go rozebrać w ramach swoich uprawnień). Zatem nakaz rozbiórki w pierwszej kolejności powinien być skierowany do inwestora, ale nie jest dopuszczalne nałożenie obowiązku rozbiórki na inwestora, który utracił tytuł prawny do obiektu (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 522/06 niepublikowany). Nie jest wykluczone, że egzekucja może toczyć się dalej przeciwko dotychczasowemu właścicielowi - jest to jednak dopuszczalne tylko wówczas, gdy dotychczasowy właściciel jest nadal posiadaczem i zarządcą obiektu będącego przedmiotem obowiązku rozbiórki. W konsekwencji nie można "przymusić" do rozbiórki tego, kto nie posiada już uprawnień do podjęcia takiego działania. Z przedstawionych powodów Sąd stwierdził, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nałożenie na skarżącą, która nie dysponuje już spornym nośnikiem, grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki tego nośnika nie było zgodne z prawem. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.