VII SA/Wa 2946/12

WyrokWSA w Warszawie2013-05-07

Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie lekarzowi upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy na okres 3 miesięcy jest uzasadnione w przypadku powtarzającego się nieterminowego przesyłania oryginałów tych zaświadczeń do ZUS, mimo przedstawienia przez lekarza trudnej sytuacji życiowej i rodzinnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie lekarzowi upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy na okres 3 miesięcy jest uzasadnione w przypadku powtarzającego się naruszania obowiązku terminowego przesyłania oryginałów tych zaświadczeń do ZUS, nawet jeśli lekarz przedstawi trudną sytuację życiową i rodzinną. Uznanie administracyjne organu nie jest dowolne, a terminowe przesyłanie zaświadczeń jest istotne dla kontroli ubezpieczonych i zapobiegania nieuzasadnionym wypłatom zasiłków.
Stan faktyczny
Lekarz K. K.-P. została pozbawiona upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy na okres 3 miesięcy z powodu powtarzającego się nieterminowego przesyłania oryginałów tych zaświadczeń do ZUS. Lekarka argumentowała, że przyczyną były trudności życiowe i rodzinne. Organy administracji uznały, że mimo tych okoliczności, naruszenia przepisów były na tyle poważne i powtarzające się, że uzasadniają zastosowanie sankcji. Sąd administracyjny oddalił skargę lekarza.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi K. K.-P. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2012 r. znak [...] w przedmiocie cofnięcia upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich skargę oddala Przedmiotem skargi wniesionej przez K. K.-P. jest decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] listopada 2012 r. znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z [...] września 2012 r. znak: [...]. Ostatnią z wymienionych powyżej decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Ł., na podstawie art. 60 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512 ze zm.), cofnął K. K.-P. udzielone decyzją z [...] września 1999 r. znak [...] upoważnienie do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby, pobytu w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej, konieczności osobistego sprawowania przez ubezpieczonego opieki nad chorym członkiem rodziny, na okres 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji. Jednocześnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Ł. zobowiązał K. K.-P. do niezwłocznego zwrotu niewykorzystanych druków zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy - ZUS ZLA do terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu, która druki te wydała. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie art. 54 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa Zakład Ubezpieczeń Społecznych upoważnia do wystawiania zaświadczeń lekarskich lekarza, lekarza dentystę, felczera i starszego felczera po złożeniu przez niego pisemnego oświadczenia, że zobowiązuje się do przestrzegania zasad orzekania o czasowej niezdolności do pracy i wykonywania obowiązków wynikających z przepisów ustawy. Zgodnie z art. 59 cytowanej ustawy lekarze orzecznicy ZUS wykonują kontrolę prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich. W oparciu o ww. przepisy przeprowadzono kontrole w zakresie przestrzegania przez stronę zasad orzekania o czasowej niezdolności do pracy i wykonywania obowiązków wynikających z przepisów cytowanej ustawy. W toku postępowań kontrolnych stwierdzono powtarzające się przypadki naruszenia art. 58 ust. 1 pkt 1 ustawy, zobowiązującego do przesyłania oryginałów zaświadczeń lekarskich, w terminie 7 dni od daty ich wystawienia, bezpośrednio do terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W wyniku przeprowadzonych kontroli stwierdzono, że K. K.-P. dostarczała oryginały wystawionych zaświadczeń lekarskich po terminie wskazanym w ww. przepisach. O stwierdzonych nieprawidłowościach Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował stronę, pouczając jednocześnie o konsekwencjach wynikających z nieprzestrzegania przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, tj. możliwości cofnięcia upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich na okres nieprzekraczający 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji. W dniu 29 grudnia 2011 r. K. K.-P.a złożyła zaświadczenia lekarskie wystawione w latach 2009-2011, w związku z czym w dniu 23 stycznia 2012 r. została pouczona o skutkach powtarzającego się naruszania zasad określonych w przepisach ustawy i zobowiązała się do terminowego przekazywania do ZUS oryginałów druków ZUS ZLA. W dniu 15 marca 2012 r. oraz 28 marca 2012 r. K. K.-P. ponownie złożyła zaświadczenia lekarskie po przekroczeniu ustawowego terminu (raport z dnia 16 kwietnia 2012 r. zawiera 138 pozycji, z czego w 60 przypadkach zaświadczenia zostały złożone po upływie 7 dni od daty ich wystawienia - poz. od 10 do 38 oraz poz. od 71 do 101) i w związku z tym wdrożono postępowanie w sprawie cofnięcia upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich, informując stronę o stwierdzonych ponownie nieprawidłowościach pismem z dnia 17 kwietnia 2012 r. W dniu 20 kwietnia 2012 r. K. K.-P. kolejny raz złożyła zaświadczenia lekarskie po przekroczeniu ustawowego terminu (raport z dnia 25 kwietnia 2012 r. zawiera 74 pozycje, z czego w 60 przypadkach zaświadczenia zostały złożone po upływie 7 dni od daty ich wystawienia - poz. od 1 do 60), o czym została poinformowana pismem z dnia 5 czerwca 2012 r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, w przypadku powtarzającego się naruszenia zasad określonych w art. 58, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może cofnąć upoważnienie do wystawiania zaświadczeń lekarskich na okres nieprzekraczający 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji. W dniu 12 czerwca 2012 r. K. K.-P. złożyła wyjaśnienia. Z wyjaśnień tych wynika, że przyczyną nieterminowego przesyłania zaświadczeń lekarskich do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest wykonywanie pracy w odległych od siebie placówkach co uniemożliwia dostarczenie oryginałów w godzinach pracy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz, że pracodawca nie organizuje przekazywania oryginałów zaświadczeń wystawianych przez zatrudnianych lekarzy i niechętnie wyraża zgodę na wcześniejsze wyjście z pracy. Z wyjaśnień tych wynika także, że strona ma trudności w przesyłaniu zaświadczeń lekarskich za pośrednictwem poczty z uwagi na częste dyżury rozpoczynające się bezpośrednio po zakończeniu pracy. Dodatkowymi przyczynami nieterminowego przesyłania oryginałów jest również konieczność zapewnienia opieki i pomocy chorej matce, zamieszkującej samotnie oraz fakt samotnego wychowywania małoletniego dziecka. Organ nie uwzględnił wyjaśnień strony, ponieważ (jak podał) we wniosku w sprawie upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich K. K.-P. zobowiązała się do przestrzegania zasad orzekania o czasowej niezdolności do pracy i wykonywania obowiązków wynikających z ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. O stwierdzonych nieprawidłowościach w tym zakresie była kilkakrotnie informowana w formie pisemnej. Decyzją z [...] listopada 2012 r. znak [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - po rozpatrzeniu odwołania K. K.-P. - utrzymał w mocy powyższą decyzję [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z [...] września 2012 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że zgodnie z ustawą z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz.512, ze zm.) - od dnia 1 października 1999 r. zaświadczenia lekarskie o czasowej niezdolności do pracy, na podstawie których ubezpieczony może uzyskać zasiłek chorobowy, zasiłek opiekuńczy, lub wynagrodzenie za czas choroby przewidziane w art. 92 Kodeksu pracy, mogą wystawiać wyłącznie lekarze upoważnieni przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Warunkiem uzyskania takiego upoważnienia jest złożenie przez lekarza pisemnego oświadczenia, że zobowiązuje się do przestrzegania zasad orzekania o czasowej niezdolności do pracy i wykonywania obowiązków wynikających z przepisów ustawy. Zgodnie z art. 60 ust. 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych - Zakład Ubezpieczeń Społecznych może cofnąć lekarzowi upoważnienie do wystawiania zaświadczeń lekarskich na okres do 3 miesięcy w przypadku powtarzającego się naruszania zasad dotyczących obowiązku wpisywania w zaświadczeniach lekarskich kodów literowych oraz przesyłania oryginału zaświadczenia lekarskiego do terenowej jednostki organizacyjnej ZUS w terminie 7 dni. We wniosku o wydanie upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich, złożonym w ZUS w dniu 21 września 1999 r., skarżąca zobowiązała się do przestrzegania zasad orzekania o czasowej niezdolności do pracy i wykonywania obowiązków wynikających z przepisów przytoczonej ustawy. Jak wynika z dokumentacji przedłożonej przez ZUS skarżąca wielokrotnie przesyłała zwolnienia lekarskie do ZUS po upływie przewidzianego w ustawie 7-dniowego terminu. O występujących uchybieniach skarżąca była informowana przez lekarza orzecznika ZUS i ostrzegana o konsekwencjach dalszego naruszania przepisów wymienionej ustawy (pismo ZUS skierowane do skarżącej 9 stycznia 2012 r. zawierające zarzuty nieterminowego przekazywania do ZUS wystawionych zaświadczeń ZUS ZLA, oświadczenie skarżącej z 23 stycznia 2012 r. w którym zobowiązała się do terminowego przekazywania do ZUS zaświadczeń ZUS ZLA, zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy skierowane przez ZUS do skarżącej 17 kwietnia 2012 r. zawierające zarzut przekazania do ZUS po terminie 60 zaświadczeń lekarskich ZUS ZLA, uznane za doręczone w trybie art.44 § 4 k.p.a., przekazanie po ustawowym terminie kolejnych 60 zaświadczeń lekarskich ZUS ZLA do ZUS (raport z 25 kwietnia 2012 r.), zawiadomienie o zakończeniu postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy skierowane przez ZUS do skarżącej 28 maja 2012 r., wyjaśnienie skarżącej z 12 czerwca 2012 r.). W konsekwencji organ II instancji przyjął, że skarżącej zapewniono czynny udział w postępowaniu, zgodnie z art.10 k.p.a. Przyjął również, iż tłumaczenie skarżącej, że nie może przekazywać zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy do ZUS w terminie 7 dni od ich wystawienia z uwagi na odległe miejsca pracy, niemożność dotarcia do ZUS w godzinach pracy tej instytucji, trudności w wysyłaniu druków za pośrednictwem poczty, stan zdrowia matki, konieczność zapewnienia opieki dziecku, nie może zostać uwzględnione. Terminowe przekazywanie oryginałów zaświadczeń lekarskich do ZUS ma na celu umożliwienie kontroli ubezpieczonych, którzy takie zwolnienia otrzymali i ewentualne korekty tych zwolnień przez lekarzy orzeczników ZUS, w celu zapobieżenia nieuzasadnionym wypłatom zasiłków. Termin 7 dni na dostarczenie zwolnienia lekarskiego przez lekarza do dowolnej, wybranej przez niego jednostki terenowej ZUS, został przez ustawodawcę uznany za wystarczający do wywiązania się lekarza z tego obowiązku. Lekarz nie musi dostarczać ani wysyłać zwolnień osobiście, może się wyręczyć upoważnioną przez siebie osobą. Organ stwierdził też, że ZUS rozważył wszelkie okoliczności faktyczne, a przesłanką braku uwzględnienia wyjaśnień strony oraz deklaracji poprawy był fakt wielokrotnego naruszenia przepisów ustawy w zakresie terminowego przekazywania zaświadczeń lekarskich do ZUS. Strona była pouczana o konsekwencjach nieterminowego przekazywania zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy do ZUS, więc miała ich świadomość. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej, skarżąca – K. K.-P. wniosła o jej uchylenie zarzucając: - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 60 ust. 2 w zw. z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie na skutek błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na nietrafnym przyjęciu, że w przypadku skarżącej konieczne jest sięgnięcie po niezwykle dolegliwy środek represji administracyjnej w postaci czasowego cofnięcia jej upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich, - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na wynik sprawy a mianowicie: art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie słusznego interesu skarżącej, która od maja 2012 r. przestrzega terminowego przesyłania zaświadczeń lekarskich oraz nieuwzględnienie interesu społecznego przemawiającego przeciwko tak dolegliwej sankcji; zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego i odniesienia się do wszystkich przeprowadzonych dowodów, w tym stanowiska odwołującej się, pomimo wskazania ważnych przyczyn rodzinnych i osobistych; brak sporządzenia należytego uzasadnienia decyzji poprzez wskazanie faktów, które organ I instancji uznał za udowodnione oraz wszystkich dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, dla których określonym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż decyzje organów obu instancji wydane w sprawie naruszają art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności brak jest w nich wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy. Decyzje te zostały wydane z naruszeniem słusznego interesu strony, nie zostały poprzedzone wszechstronnym i wyczerpującym rozpatrzeniem całego materiału dowodowego. Organy obu instancji całkowicie pominęły kontekst sytuacyjny, w jakim znalazła się skarżąca, tj. jej trudną sytuację życiową i rodzinną. Opóźnienia w przesyłaniu zaświadczeń wynoszące zaledwie kilka dni miały miejsce w okresie marzec-kwiecień 2012 r. Po tym okresie skarżąca wywiązywała się z obowiązku terminowego przesyłania zaświadczeń. Ponadto, skarżąca podała, że decyzja o czasowym cofnięciu uprawnień ograniczy jej prawo wykonywania zawodu lekarza oraz wpłynie na jej sytuację ekonomiczną, i tak trudną z uwagi na to, że samotnie wychowuje dziecko i utrzymuje się wyłącznie z pracy zawodowej. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty podniesione w skardze nie ujawniły wad tego rodzaju, które uzasadniałyby co najmniej jej uchylenie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] listopada 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddziału w Ł. z [...] września 2012 r. znak: [...] o cofnięciu skarżącej upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy na okres 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji. Podstawę materialnoprawną wskazanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512 ze zm.). W myśl art. 54 ust. 1 wskazanej ustawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych upoważnia do wystawiania zaświadczeń lekarskich, o których mowa w art. 55, lekarza, lekarza dentystę, felczera i starszego felczera po złożeniu przez niego pisemnego oświadczenia, że zobowiązuje się do przestrzegania zasad orzekania o czasowej niezdolności do pracy i wykonywania obowiązków wynikających z przepisów ustawy. Zasady i obowiązki, o których mowa w ww. art. 54 ust. 1, przewidziane zostały m. in. w art. 58 cyt. ustawy. W okolicznościach niniejszej sprawy szczególne znaczenie miał przepis art. 58 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy przewidujący, iż zaświadczenie lekarskie wystawia się z dwiema kopiami, a oryginał zaświadczenia lekarskiego wystawiający zaświadczenie przesyła, w ciągu 7 dni od dnia wystawienia zaświadczenia, bezpośrednio do terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zaznaczyć też trzeba, iż stosownie do treści art. 59 ust. 1 omawianej ustawy prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich podlega kontroli. Zgodnie natomiast z art. 60 ust. 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, w przypadku powtarzającego się naruszania zasad określonych w art. 57 i 58 Zakład Ubezpieczeń Społecznych może cofnąć upoważnienie do wystawiania zaświadczeń lekarskich na okres nieprzekraczający 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji. Cofnięcie upoważnienia następuje w formie decyzji, od której przysługuje odwołanie do ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego (art. 60 ust. 3 i 4 ww. ustawy). W ocenie Sądu, wskazane przepisy nie tylko zasadnie -w okolicznościach niniejszej sprawy- zostały przywołane, ale również zastosowane. Przy czym, wymaga w pierwszej kolejności zauważenia, iż stan faktyczny sprawy, przyjęty przez organy orzekające, nie budzi wątpliwości i zastrzeżeń. Został on ustalony w sposób rzetelny, w oparciu o wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy, a potwierdzeniem tego jest nie tylko uzasadnienie decyzji organu I i II instancji, ale również zawartość akt administracyjnych. Z akt sprawy wynika, że skarżąca mocą decyzji z [...] września 1999 r. znak: [...] została upoważniona do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy, po uprzednim złożeniu przez nią oświadczenia przewidzianego w ww. art. 54 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Następnie, akta sprawy i znajdujące się w nich zestawienia zaświadczeń lekarskich wskazują na to, że skarżąca nie stosowała się do obowiązku przewidzianego w art. 58 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy, tj. dostarczała oryginały wystawionych zaświadczeń lekarskich po terminie 7 dni od ich wystawienia. Nieterminowe przekazywanie przez skarżącą do ZUS oryginałów druków ZLA powtarzało się, przy czym dopiero kolejne stwierdzone uchybienia w tej materii spowodowały wszczęcie w stosunku do niej przez organ postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy. I tak, trzeba wskazać, że w dniu 29 grudnia 2011 r. skarżąca przekazała do ZUS oryginały zaświadczeń lekarskich po terminie, a organ poinformował skarżącą o stwierdzonej nieprawidłowości i poprzestał na pouczeniu o skutkach powtarzających się uchybień w tym zakresie. W dniu 23 stycznia 2012 r. skarżąca złożyła oświadczenie, zobowiązując się w nim do przestrzegania zasady określonej w ww. art. 58 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy. Pomimo tego, skarżąca ponownie dopuściła się naruszenia terminu określonego w art. 58 ust. 1 pkt 1 (w dniu 15 marca 2012 r. i 28 marca 2012 r. złożyła bowiem oryginały druków ZLA po terminie), a to uprawniało organ do wszczęcia właściwego postępowania, celem ukrócenia praktyki niezgodnej z prawem stosowanej przez skarżącą. Trzeba też dostrzec, że także w toku wszczętego postępowania z uwagi na nieprzestrzeganie terminowości w przesyłaniu ww. druków, skarżąca złożyła takie dokumenty po terminie (co miało miejsce w dniu 20 kwietnia 2012 r.), a uchybienia wynosiły od jednego do kilkunastu dni. Zatem, z powyższego bezspornie wynika, że skarżąca wielokrotnie dopuściła się naruszenia zasady określonej w art. 58 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Tym samym wypełniona została dyspozycja art. 60 ust. 2, w myśl którego w przypadku powtarzającego się naruszania zasad określonych w art. 57 i art. 58, organ może cofnąć na okres 3 miesięcy upoważnienie do wystawiania zaświadczeń lekarskich. Przytoczony przepis art. 60 posługuje się sformułowaniem "może", a to oznacza, że oparty jest na uznaniu administracyjnym. Organ może zastosować sankcję przewidzianą w tym przepisie. Może też od orzekania o tej sankcji odstąpić, biorąc pod uwagę interes społeczny i słuszny interes obywateli (o czym stanowi art. 7 k.p.a.). Stosując wskazany przepis, organ ma więc prawo wyboru treści rozstrzygnięcia (w sytuacji zaistnienia zdarzenia przewidzianego w tym przepisie, bo oczywistym jest, iż przy braku takiego zdarzenia, dolegliwość w tym przepisie przewidziana nie może być zastosowana). Przy czym, uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. W wyroku z 20 marca 2007 r. (sygn. akt GSK 345/06) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż "ograniczeniami swobody uznania są określone przez ustawodawcę dyrektywy wyboru. Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał dowodowy będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym". Z kolei w wyroku z 28 kwietnia 2003 r. (sygn. akt II SA 2486/01, Lex nr 149543) Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę, iż "Podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 k.p.a. ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych". W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie nie przekroczyły przyznanego im uznania administracyjnego, na mocy ww. art. 60 ust. 2. Rozstrzygając o cofnięciu skarżącej przyznanego jej upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy, wzięły pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym również te podnoszone przez zainteresowaną (mające tłumaczyć powtarzającą się z jej strony nieterminowość w przekazywaniu dokumentów) i mające stanowić o jej słusznym interesie. Organy te wyjaśniły przy tym powody, dla których argumenty skarżącej nie zasługiwały na uwzględnienie i nie mogły spowodować odstąpienia od zastosowania wobec niej dolegliwości przewidzianej w ww. art. 60 ust. 2. Zakład Ubezpieczeń Społecznych słusznie w tym zakresie dostrzegł, iż zaświadczenia lekarskie mogą być przekazywane do właściwych jednostek ZUS w różnych formach, dlatego też trudności w organizacji życia zawodowego z obowiązkami wynikającymi z życia prywatnego (na które powołała się zainteresowana) nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla naruszania zasady uregulowanej w art. 58 ust. 1 pkt 1 ustawy materialnej. Warto przy tym dodać, że skarżąca nie powołała się na żadne szczególne, o nadzwyczajnym charakterze okoliczności, zdarzenia (których to nie mogła przewidzieć, czy też uniknąć), w efekcie których nie zachowała 7-dniowego terminu. Minister Pracy i Polityki Społecznej podzielając stanowisko organu I instancji w ww. kwestii, słusznie dodatkowo zwrócił uwagę na aspekt społeczny sprawy. Słusznie bowiem organ ten zauważył, że terminowe przekazywanie oryginałów zaświadczeń lekarskich do ZUS jest bardzo istotne i ma na celu umożliwienie kontroli ubezpieczonych, którzy takie zwolnienia otrzymali i ewentualne korekty tych zwolnień przez lekarzy orzeczników ZUS, w celu zapobieżenia nieuzasadnionym wypłatom zasiłków. W konsekwencji organ ten mógł przyjąć, iż wydanie orzeczenia o zastosowaniu sankcji z art. 60 ust. 2 ww. ustawy materialnej jest w okolicznościach sprawy uzasadnione i konieczne z uwagi na interes społeczny. Konkludując, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W ocenie Sądu, decyzja ta spełnia wymogi przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a., albowiem zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne sprawy. Została ona oparta na prawidłowych ustaleniach faktycznych i prawidłowej wykładni norm prawa materialnego. Nadto, zawiera także ustosunkowanie się do twierdzeń i argumentów podniesionych w sprawie przez skarżącą. Uwzględnia przy tym wszystkie te okoliczności, które dla skarżącej były istotne i które mogły mieć wpływ na końcowy wynik sprawy. Z tych też przyczyn Sąd nie podzielił zarzutów skargi, dotyczących naruszenia art. 7, art. 9, art. 77 i art. 80 k.p.a., a także art. 138 tej ustawy. Sąd nie zgodził się również ze skarżącą co do naruszenia w sprawie art. 60 ust. 2 ustawy materialnej. Skarżąca nie stosowała się do zasady wynikającej z art. 58 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (co w sprawie jest bezsporne), a wobec tego mogła liczyć się z konsekwencją takiego działania. Dodać należy, że wobec wcześniejszych czynności podjętych w stosunku do niej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (z tej samej przyczyny), winna być w pełni świadoma grożącej jej sankcji za nieterminowe przekazywanie do ZUS oryginał druków ZLA (v. pismo ZUS z 9 stycznia 2012 r., oświadczenie skarżącej z 23 stycznia 2012 r.) i mogła tej sankcji uniknąć. Na koniec Sąd dostrzega, iż postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją było prowadzone rzetelnie, z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. W toku tego postępowania zapewniono skarżącej czynny udział w sprawie, na każdym jej etapie - zarówno poprzez zapoznanie się z aktami sprawy, jak i złożenie wyjaśnień. Wyjaśnienia te zostały zaś rozważone tak przez organ I jak i II instancji. Dostrzec też raz jeszcze należy, iż dopiero kolejne uchybienia popełnione przez skarżącą w kontekście art. 58 ust. 1 pkt 1 ustawy materialnej, spowodowały uruchomienie postępowania administracyjnego, pierwsze – stwierdzone w związku z dokumentami przekazanymi przez zainteresowaną w dniu 29 grudnia 2011 r., takiego efektu nie wywołały. Organ przyjął wówczas wyjaśnienia skarżącej i odstąpił od zastosowania wobec niej sankcji. Z tych też przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło