VII SA/Wa 295/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Siwek, Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek, sędzia WSA Jadwiga Smołucha (spr.), Protokolant sekr. sąd. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2019 r. sprawy ze skargi M B na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez M. B. (dalej: "skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "organ odwoławczy", "SKO") z [...] grudnia 2018 r., znak: [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej: "organ pierwszej instancji", "Prezydent") z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] orzekającą o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat. A prawa jazdy wobec M. B. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z [...] lipca 2014 r. nr [...] Prezydent [...], na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (dalej: "prawo o ruchu drogowym") w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, orzekł o skierowaniu skarżącego do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w celu kontrolnego, sprawdzenia kwalifikacji, obejmującego część teoretyczną i praktyczną z zakresu kat. A i B prawa jazdy. Skarżącego pouczono, że zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy prawo o ruchu drogowym w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Wskazano, iż w ocenie organu terminem wystarczającym do złożenia egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikację kierowcy jest termin trzech miesięcy. Decyzją z [...] lutego 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lipca 2014 r. nr [...]. Wyrokiem z 30 grudnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 827/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję SKO w [...] z [...] lutego 2015 r., nr [...] Wyrokiem z 5 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 918/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z 30 grudnia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 827/15. Pismem z [...] lipca 2018 r. nr [...] Prezydent [...] zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kat. A prawa jazdy. Organ pouczył o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie. Decyzją z [...] sierpnia 2018 r. nr. [...] Prezydent [...] orzekł o cofnięciu uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami kat. A. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że w piśmie z 25 kwietnia 2018 r. skarżący zadeklarował, iż przystąpi do egzaminu kontrolnego do 25 czerwca 2018 r. W związku z brakiem informacji o przystąpieniu przez stronę do egzaminu kontrolnego, sprawdzającego kwalifikacje kierowcy w zakresie kat. A, lub wystąpieniu przeszkody uniemożliwiającej przeprowadzenie tego egzaminu, organ orzekł o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W przepisanym terminie skarżący złożył odwołanie od decyzji o cofnięciu uprawnień wskazując, że została ona wydana z naruszeniem prawa i podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 6, 7, 221, 225, 237, 244, 253 § 2 k.p.a. Skarżący wskazał również, iż decyzja organu I instancji opiera się na uchylonym art. 114 prawo o ruchu drogowym, a także uchylonym rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego SKO decyzją z [...] grudnia 2018 r., znak: [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2018 r. nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO, z powołaniem się na art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, wskazało, że decyzja wydawana przez właściwego starostę o skierowaniu danego kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, wydana z uwagi na uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji kierowcy, ma charakter związany, co oznacza, że właściwy organ (starosta) nie ma wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego w przypadku złożenia wniosku przez właściwego komendanta Policji. W rozpoznawanej sprawie Komendant [...] Policji, w ramach posiadanych uprawnień, wnioskiem nr [...] z [...] czerwca 2013 r. zwrócił się do Prezydenta [...] o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami w związku z wielokrotnym naruszeniem przepisów ruchu drogowego w okresie od 28 sierpnia 2011 r. do 1 lutego 2012 r. i otrzymaniem w ten sposób łącznie 26 punktów. W ocenie organu odwoławczego, zaistniały wątpliwości co do kwalifikacji kierowcy, a tym samym przesłanki do skierowania odwołującego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Dlatego decyzją z [...] lipca 2014 r. nr [...] Prezydent [...] orzekł o skierowaniu M. B. do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w celu kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, obejmującego część teoretyczną i praktyczną z zakresu kat. A i B prawa jazdy. Organ powołał się na art. 14 ustawy z 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), zgodnie z którym do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa -100aq ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. Ib, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 nie stosuje się. Następnie SKO przywołało treść art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a prawo o ruchu drogowym, który stanowi, iż decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie cofnięcia uprawnień na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy wymaga ustalenia, czy decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma walor ostateczności oraz czy skarżący takiemu kontrolnemu badaniu kwalifikacji się poddał i w jakim zakresie. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w rozpoznawanej sprawie decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma walor ostateczności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 05 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 918/16). W omawianej sytuacji obowiązkiem skarżącego było wykonanie obowiązków wynikających z tego rozstrzygnięcia tj. poddanie się egzaminom sprawdzającym kwalifikacje. Organ odwoławczy wskazał także, że art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a prawa o ruchu drogowym nie określa terminu na sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, a tym samym nie precyzuje, po jakim czasie od skierowania na egzamin, starosta może zastosować powyższą sankcję. Właściwy do orzekania w trybie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ww. ustawy starosta każdorazowo jest zobowiązany ocenić, czy w okolicznościach konkretnej sprawy można mówić o niewykonaniu przedmiotowego obowiązku, a w konsekwencji, kiedy zostaną spełnione przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Strona zaś powinna obowiązek, który na nią nałożono, wykonać w najszybszym możliwym terminie. SKO wskazało, że strona nie przystąpiła do egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikacje kierowcy w zakresie kat. A, jak również w sprawie nie wystąpiły przeszkody uniemożliwiającej przeprowadzenie tego egzaminu. Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w decyzji z [...] lipca 2014 r., orzekającej o skierowaniu skarżącego do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w celu kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, Prezydent [...] pouczył stronę, że zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy prawo o ruchu drogowym w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. W ocenie organu terminem wystarczającym do złożenia egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikację kierowcy jest termin trzech miesięcy. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że organ orzekający na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a prawa o ruchu drogowym był obowiązany do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w tych kategoriach, w których skarżący zaniechał poddania się egzaminom sprawdzającym kwalifikacje. Zawarte w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a prawa o ruchu drogowym sformułowanie "starosta wydaje decyzję" wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku spełnienia określonych w tym przepisie przesłanek, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Niewykonanie przez kierowcę nałożonego na niego obowiązku obliguje zatem organ do uruchomienia odrębnego postępowania, niezależnego od wcześniej prowadzonego postępowania w sprawie sprawdzenia kwalifikacji (wyrok WSA w Olsztynie z 24.08.2017 r., sygn. akt II SA/Ol 348/17, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnień czynności sprawdzające ograniczone są tylko do zbadania: czy kierowca został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, czy decyzja taka jest ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, czy kierowca poddał się takiemu sprawdzeniu kwalifikacji. Takie ustalenia są konieczne - a zarazem wystarczające - do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W skardze na decyzję SKO z [...] grudnia 2018 r., znak: [...] skarżący zarzucił, że decyzję tę wydano naruszeniem prawa i podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2018 r. i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz.718.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, czyli ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał za prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny zaistniały w sprawie i opisany we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, i w konsekwencji przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu SKO z [...] grudnia 2018 r. (zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, w przypadku gdy naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przed dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 957), skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Z dniem 4 czerwca 2018 r. weszła w życie zmiana ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, dokonana ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1273), która w sposób wyraźny w art. 125 pkt 16 uchyliła art. 140 i 140 u.p.r.d. z dniem 4 czerwca 2018 r. (art. 18). Z dniem 4 czerwca 2018 r. weszła w życie również nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957). Z jej przepisów wynika, że "Do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 nie stosuje się" (art. 14 ust. 1). W ust. 2 przewidziano, że "Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie". Komunikat taki wydano na stronie internetowej Ministra Cyfryzacji i zgodnie z jego brzmieniem termin ten ustanowiono na 1 października 2018 r. Z powyższej regulacji wynika, że do dnia wdrożenia wskazywanych rozwiązań technicznych (czyli do dnia 1 października 2018 r.) nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego przepis art. 140 i 140a u.p.r.d. Powyższe oznacza, że w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji jak też przez SKO art. 140 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym mógł mieć zastosowanie i mógł stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, pomimo niewdrożenia rozwiązań, o których mowa w art. 14 ust. 2 ustawy zmieniającej. W myśl art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia przez skarżącego naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów tj. 1 lutego 2012 r., starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1. Użyte w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym sformułowanie "starosta wydaje decyzję" oznacza, że orzeczenia wydawane na podstawie tego przepisu nie zostały pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracyjnego, lecz mają charakter rozstrzygnięcia związanego. Wobec powyższego w przypadku zaistnienia przesłanek wskazanych w omawianym przepisie starosta jest zobowiązany wydać decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie poddał się sprawdzeniu kwalifikacji, na które został skierowany ostateczną decyzją SKO w [...] z [...] lutego 2015 r., nr [...], w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym. Tym samym zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji na art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a powołanej ustawy. Chybiony jest zarzut skarżącego co do braku prawidłowego podpisania decyzji. W myśl art. 107 § 1 k.p.a. uzasadnienie stanowi jeden z obligatoryjnych składników decyzji, wobec czego brak podstaw do przyjęcia, że prawidłowe podpisanie decyzji wymaga oddzielnego podpisania rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia. Ustawa zawiera jedynie wymóg umieszczenia podpisu na dokumencie decyzji. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy sąd uznał, iż organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrały niezbędny materiał dowodowy. Organy dysponowały materiałem dowodowym wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów prawa procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, a w szczególności nie jest taką okolicznością niewątpliwe znaczne opóźnienie organu pierwszej instancji w rozpoznaniu sprawy. Wydane w sprawie decyzje zawierają wszelkie określone prawem elementy. Organy w sposób wystarczający wyjaśniły również motywy zaskarżonych rozstrzygnięć, a uzasadnienia decyzji spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.