VII SA/Wa 2956/15
WyrokWSA w Warszawie2016-11-17
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi jest uzasadnione w sytuacji, gdy organizacja nie wykonuje należycie swoich obowiązków, w szczególności nie dokonuje efektywnego podziału środków pochodzących z opłat od czystych nośników?Ratio decidendi
Cofnięcie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi jest uzasadnione, gdy organizacja nie wykonuje należycie swoich obowiązków, w tym nie dokonuje efektywnego podziału środków pochodzących z opłat od czystych nośników, co stanowi naruszenie przepisów prawa i podstawowych zasad zbiorowego zarządzania. Niewypłacanie środków należnych twórcom przez okres 18 miesięcy, stanowiące zaledwie 0,7% kwoty przeznaczonej do repartycji, jest podstawą do cofnięcia zezwolenia na podstawie art. 104 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o cofnięciu zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do utworów architektonicznych. Minister uznał, że Stowarzyszenie nie wykonuje należycie swoich obowiązków, w szczególności poprzez nieefektywny podział środków z opłat od czystych nośników, gdzie z kwoty ponad 100 tys. zł wypłacono zaledwie kilkaset złotych. Stowarzyszenie zarzuciło organowi naruszenie przepisów k.p.a. i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o prawie autorskim.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Protokolant ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2015 r. znak [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do utworów architektonicznych oddala skargę
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z [...] października 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] lipca 2015 r., Nr [...] o cofnięciu zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do utworów architektonicznych, architektoniczno-urbanistycznych oraz urbanistycznych udzielonego Stowarzyszeniu [...]z siedzibą w [...] decyzją Ministra Kultury i Sztuki z [...] lutego 1998 r., sygn. [...].
Organ odwoławczy wskazał, że w piśmie z 10 kwietnia 2014 r. zawiadomił Stowarzyszenie [...] (dalej jako "[...]" bądź "Stowarzyszenie") o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi udzielonego [...] decyzją Ministra Kultury i Sztuki z dnia [...] lutego 1998 r. Równocześnie Minister wezwał [...] do natychmiastowej rezygnacji z potrącania kosztów inkasa uzyskanych w roku 2013 i należnych w roku 2014 opłat kompensacyjnych, o których mowa w art. 20 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz przepisach rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie określenia kategorii urządzeń i nośników służących do utrwalania utworów oraz opłat od tych urządzeń i nośników z tytułu ich sprzedaży przez producentów i importerów (Dz. U. Nr 105, poz. 991, z 2008 r. Nr 5, poz. 1599 oraz z 2011 r. Nr 105, poz. 616, zwanych dalej jako "opłaty od czystych nośników"). Minister wezwał również do zmiany uchwały podjętej przez władze [...] określającej sposób repartycji środków uzyskanych w roku 2013 poprzez potrącenie wyłącznie kosztów repartycji, jakie zostaną poniesione w roku 2014 i przekazanie w pozostałej kwoty do partycji bezpośredniej, a także wprowadzenia stosownych zmian w regulaminie repartycji. Minister w piśmie tym zwracał uwagę [...] na fakt unikania repartycji między uprawnionych kwot uzyskanych z tytułu opłat od czystych nośników poprzez przeznaczenie 77% uzyskanych kwot na koszty inkasa i repartycji, a więc pozostawienie ich do dyspozycji [...]. Minister zwrócił także uwagę na charakter tych opłat, które stanowią rekompensatę dla twórców z tytułu strat ponoszonych wskutek kopiowania utworów w zakresie własnego użytku osobistego jako takie winny być w przeważającym stopniu przeznaczone na bezpośrednie wypłaty na lecz uprawnionych. Ponadto Minister wezwał [...] do przekazania zmienionej uchwały w sprawie repartycji środków uzyskanych tytułem opłat kompensacyjnych w 2013 r. oraz zmienionego regulaminu inkasa i repartycji w terminie 30 dni pod rygorem uznania wezwania za niewykonane w dalszym toku postępowania.
Pismem z [...] maja 2014 r. [...] przesłało do Ministra uchwałę w sprawie repartycji kwot trzymanych w roku 2013, regulamin repartycji oraz uchwałę w sprawie zatwierdzenia tego regulaminu.
Pismem z [...] marca 2015 r. nr [...] Minister wezwał [...] do wyjaśnienia, jaka część środków z kwoty przeznaczonej do repartycji została już wypłacona uprawnionym i ile osób otrzymało świadczenia, czy utrzymana została zasada wypłaty takiej samej kwoty wszystkim uprawnionym, jaka kwota została przekazana do repartycji za kolejne lata oraz jak wygląda struktura kosztów repartycji.
[...] złożyło wyjaśnienia w piśmie z [...] kwietnia 2015 r. wskazując, że z kwoty 103 772,20 zł rozdysponowano 110 zł oraz że przedłużony został termin zgłaszania wniosków o wypłatę. [...] wskazało także, że metoda wypłaty takiej samej kwoty wszystkim uprawnionym nie uległa zmianie, [...] nie był w stanie podać kwoty, jaka została przekazana do repartycji za kolejne lata. Wobec niezakończenia podziału środków [...] nie był również w stanie ustalić rzeczywistych kosztów repartycji, przy czym zadeklarował, że chce je ograniczyć do minimum.
W dniu [...] lipca 2015 r. Minister wydał decyzję znak [...] o cofnięciu [...] zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi z powodu nienależytego wykonywania przez [...] obowiązków w zakresie zbiorowego zarządzania powierzonymi stowarzyszeniu prawami oraz naruszania przepisów prawa w zakresie udzielonego zezwolenia.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister podzielił argumentację zawartą w decyzji wydanej w I instancji.
Odnosząc się do argumentacji i zarzutów [...] powołanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz powołując się na art. 104 ust. 5 pkt 1, 2 i 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych Minister uznał, że [...] wypełnia przesłanki w tym przepisie wskazane, a więc nie wypełnia obowiązków nałożonych na nie decyzją z [...] lutego 1998 r. – tj. nie wykonuje należycie swoich obowiązków powierzonych ww. decyzją, narusza przepisy prawa w zakresie udzielonego jej zezwolenia, jak również nie wypełnia obowiązku złożenia do zatwierdzenia tabel wynagrodzeń za korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych.
Opierając się na szeroko udokumentowanym materialne dowodowym Minister wskazał, że jako organizacja zbiorowego zarządzania [...] uczestniczy w podziale opłat od czystych nośników. Z tego tytułu [...] uzyskało po raz pierwszy w całym dotychczasowym toku swojej działalności w 2013 r. od Stowarzyszenia [...] kwotę 126 858,88 zł, stanowiącą udział [...] przypadający na reprezentowany przez [...] repertuar stosownie do wyników badań statystycznych prowadzonych przez Stowarzyszenie [...] jako pierwotnego inkasenta tych opłat i organizację uprawnioną do ich podziału na podstawie § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie opłat od czystych nośników.
Zgodnie ze statutem SARP (§ 6 ust. 1 pkt 1 w związku z § 5 ust. 1 Statutu), [...] dąży do realizacji swych celów statutowych między innymi poprzez zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi i prawami pokrewnymi twórców utworów architektonicznych i architektoniczno-urbanistycznych oraz ochronę powierzonych Stowarzyszeniu praw autorskich - przy czym, jak była o tym mowa powyżej, podstawowym zadaniem organizacji zbiorowego zarządzania jest zbiorowe zarządzanie w rozumieniu gromadzenia i podziału zgromadzonych środków, którego [...] nie realizuje.
Opłaty, o których mowa w art. 20 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych i z których pochodzą środki otrzymywane przez [...] od Stowarzyszenia [...], są kompensatą strat, jakie twórcy, wykonawcy, producenci fonogramów i wideogramów oraz wydawcy ponoszą wskutek kopiowania utworów w zakresie własnego użytku osobistego. Istnienie takiej rekompensaty jest wymagane przez prawo UE (art. 5 ust. 2b Dyrektywy nr 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym). Zgodnie z § 10 ww. rozporządzenia Ministra Kultury z 2003 r. organizacje reprezentujące podmioty uprawnione dokonują podziału opłat otrzymanych od organizacji wymienionych w § 3 ust. 1 i § 4 tego rozporządzenia "pomiędzy reprezentowane przez te organizacje podmioty". [...] , nie dysponując prawem do bezpośredniego inkasa opłat od producentów i importerów RTV/IT, otrzymuje należną sobie część opłat od Stowarzyszenia [...], które jest bezpośrednim inkasentem opłat określonych w załączniku nr 3 do przedmiotowego rozporządzenia. [...] otrzymuje te "środki" jako "organizacja reprezentująca podmioty uprawnione" w rozumieniu § 6 ust. 2 i § 10 rozporządzenia stosownie do przepisów art. 20 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych i ma obowiązek dokonać "podziału" tych środków między uprawnionych, a więc ich rzeczywistej wypłaty.
W związku z otrzymaniem od Stowarzyszenia [...] należnych reprezentowanym przez [...] twórcom opłat, [...] podjęło decyzję o przeznaczeniu przeważającej jej części (98 140 zł) na pokrycie kosztów własnej działalności w zakresie inkasa i repartycji, a zaledwie 31 575,26 zł do wypłaty uprawnionym twórcom.
Przyjęty przez [...] podział uzyskanych należności został uznany przez Ministra za niezgodny z prawem, a także naruszający zasady zbiorowego zarządzania. W wystąpieniu z [...] kwietnia 2014 r., sygn. [...], Minister wezwał [...], w trybie art. 104 ust. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, do rezygnacji z tak wysokich kosztów działalności, niezasadnie obliczonych w jednakowej wysokości za lata 2007-2013, w których [...] nie dokonywał żadnych czynności z zakresu inkasa i repartycji, potrącenia wyłącznie kosztów repartycji za rok 2014 i przekazania pozostałej kwoty do repartycji bezpośredniej.
W odpowiedzi na powyższe [...] przyjęło uchwałę nr [...], w której dokonało zmiany sposobu wykorzystania przedmiotowych środków, przyjmując jako podstawę wypłatę jednakowej kwoty wszystkim uprawnionym twórcom (80% środków - 103 772,20 zł) oraz potrącenie 20% całości kwoty tytułem kosztów tej repartycji.
Jak wynika z ustaleń Ministra na dzień [...] lipca 2015 r. Stowarzyszenie [...] wypłaciło zaledwie 242 zł na rzecz 11 uprawnionych, co stanowi 0,23% kwoty przeznaczonej do repartycji. [...] nie poinformował Ministra o dokonaniu dalszych wypłat na rzecz uprawnionych. Ze sprawozdania za rok 2014 r., które zostało złożone w dniu 7 października 2015 r. z przekroczeniem ustawowego terminu i dopiero na wezwanie Ministra wynika, że [...] dokonało wypłaty w wysokości 726 zł na rzecz 33 podmiotów uprawnionych, co stanowi 0,7% kwoty przeznaczonej do repartycji.
Minister zauważył, że stosowna uchwała Prezydium Zarządu Głównego [...] ([...]) została podjęta [...] maja 2014 r. Zatem przez okres ponad roku Stowarzyszenie [...] nie zdołało wypłacić nawet znaczącego ułamka zainkasowanej kwoty pomimo tego, że przyjęło najprostszy do realizacji schemat repartycji, zgodnie z którym wszyscy uprawnieni otrzymać mieli jednakową kwotę 22 zł.
Zgodnie z pkt 7 ww. uchwały Prezydium [...] koszty repartycji ustalono na 25 943,05 zł. (20% kwoty inkasa). Ta relacja kosztów repartycji do efektów repartycji w postaci rzeczywiście wypłaconych kwot jest zatem absolutnie niedopuszczalna - koszty te są nadal nieadekwatne do poczynionych działań i ich efektów, tj. ponad 35 razy większe. W ocenie Ministra takie postępowanie organizacji zbiorowego zarządzania jest nie do zaakceptowania i stanowi oczywiste naruszenie przepisów prawa, jak również oczywiste naruszenie zasady należytego wykonywania zbiorowego zarządu prawami autorskimi. Prowadzi bowiem do całkowitego zaprzeczenia - wynikającej jasno z prawa europejskiego i polskiego - istoty opłat od czystych nośników, zmieniając rekompensatę dla uprawnionych w źródło przychodów organizacji. Tego rodzaju aktywność [...] dowodzi poza tym braku po stronie [...] albo woli wykonywania zbiorowego zarządzania w sposób należyty, albo niewykształcenia przez 17 lat działalności jakichkolwiek wewnętrznych procedur skutecznego podziału wynagrodzeń między uprawnionych, co stanowi jeden z najważniejszych przesłanek istnienia rękojmi prawidłowego wykonywania zbiorowego zarządu. Organ wskazał również, że rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie określenia kategorii urządzeń i nośników służących do utrwalania utworów oraz opłat od tych urządzeń i nośników z tytułu ich sprzedaży przez producentów i importerów w § 8 wskazuje, że tylko uzasadnione i udokumentowane koszty poniesione w celu dochodzenia oraz podziału opłat od czystych nośników mogą być odliczane od kwot przeznaczonych do podziału między uprawnionych. Trudno znaleźć jakikolwiek argument, który miałyby uzasadniać prawo SARP od odstąpienia od tej zasady.
Mając na uwadze powyższe, Minister stwierdził, że opisane powyżej postępowanie [...] stanowi oczywiste rażące naruszenie zasad wykonywania zbiorowego zarządu, które podlega sankcji z art. 104 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Zgodnie z tymi przepisami zezwolenie na wykonywanie zbiorowego zarządu może być cofnięte, jeżeli organizacja zbiorowego zarządzania "nie wykonuje należycie obowiązków w zakresie zarządzania powierzonymi jej prawami autorskimi lub pokrewnymi oraz ich ochrony" lub "narusza przepisy prawa w zakresie udzielonego zezwolenia". W ocenie Ministra postępowanie [...] wypełnia "znamiona" obydwu przepisów sankcyjnych i dlatego niniejsza decyzja zostaje oparta na tych dwóch przepisach prawa materialnego.
W ocenie Ministra nie występują żadne uzasadnione przyczyny, dla których dotychczasowy postęp repartycji w [...] przebiega tak wolno. Nie jest wytłumaczeniem, że uprawnieni nie zgłaszają się po należne im środki. [...] po prostu nie potrafi lub nie chce w skuteczny sposób dotrzeć z tą informacją do uprawnionych. Natomiast, jeżeli uprawnieni reprezentowani przez [...] rzeczywiście nie chcą przedmiotowych świadczeń, dalsze funkcjonowanie [...] jako organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi również mija się z celem.
Niewypłacanie środków należnych twórcom przez organizację zbiorowego zarządzania, a tak należy traktować wypłatę zaledwie 0,7% środków przez okres 18 miesięcy, stanowi zarówno "nienależyte wykonywanie obowiązków w zakresie zarządzania powierzonymi prawami autorskimi" w rozumieniu art. 104 ust. 5 pkt 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jak i naruszenie przepisów art. 20 ust. 1-4 tej ustawy i przepisu § 10 ww. rozporządzenia Ministra Kultury z 2003 r., a więc "naruszenie przepisów prawa w zakresie udzielonego zezwolenia" w rozumieniu art. 104 ust. 5 pkt 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Organ przyjął, że taki stan rzeczy jest wynikiem wieloletnich zaniedbań [...] na polu zbiorowego zarządzania i faktycznej rezygnacji z wykonywania tego zarządu. W ciągu 17 lat istnienia [...] jako organizacji zbiorowego zarządzania Stowarzyszenie nie zdołało zawrzeć ani jednej umowy z użytkownikami praw, która przynosiłaby regularne wpływy, a zawieranie umów z użytkownikami w celu eksploatacji powierzonego repertuaru jest podstawową aktywnością organizacji zbiorowego zarządzania. [...], według danych na koniec roku 2014 r., zrzesza 4479 członków, przy czym tylko 28 podmiotów przez cały okres działalności [...]powierzyło tej organizacji prawa w zbiorowe zarządzanie. [...] nie opracowało również tabel wynagrodzeń, które zostałyby przedstawione Komisji Prawa Autorskiego do zatwierdzenia. W rocznych sprawozdaniach z działalności [...] przez szereg lat (od roku 2006) informowało Ministra o nieprowadzeniu działalności w zakresie pobierania, podziału i wypłaty wynagrodzeń na rzecz reprezentowanych twórców.
Minister stwierdził zatem brak prowadzenia działalności [...] w zakresie zbiorowego zarządzania, który potwierdzają sprawozdania z działalności [...] (które wobec argumentacji przedstawionej przez Stowarzyszenie we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zostały włączone w poczet materiału dowodowego w sprawie). Z informacji zawartych w tych sprawozdaniach - składanych w ciągu wielu lat przez [...] - jednoznacznie wynika, że Stowarzyszeniu powierzyło prawa w zbiorowy zarząd tylko 28 podmiotów (przy czym [...] zrzesza niemal 4500 członków), [...] nie ma zawartej ani jednej umowy z korzystającymi z praw autorskich, którymi zarządza, [...] nie posiada tabel wynagrodzeń zatwierdzonych przez Komisję Prawa Autorskiego, [...] nie pobrał przez szereg lat jakichkolwiek kwot stanowiących wynagrodzenie za korzystanie z praw autorskich przez to Stowarzyszenie reprezentowanych, a jedynie w roku 2013 i roku 2014 uzyskał do innego stowarzyszenia, bez jakiejkolwiek aktywności własnej, kwoty z tytułu opłat od czystych nośników (które nie zostały efektywnie rozdysponowane pomiędzy uprawnionych).
Powyższe jednoznacznie dowodzi, że [...] przez szereg lat nie wykonywał swych obowiązków wynikających z zezwolenia na zbiorowe zarządzanie oraz swych obowiązków statutowych. W sytuacji natomiast, gdy Stowarzyszenie otrzymało po raz pierwszy w roku 2013 należności z tytułu opłat od czystych nośników, które powinny zostać efektywnie i sprawnie rozdysponowane pomiędzy uprawnionych, Stowarzyszenie nie sprostało temu zadaniu, co świadczy o braku przygotowania Stowarzyszenia do realizacji zadań w zakresie zbiorowego zarządzania, albo braku faktycznej woli jego wykonywania. Sposoby zaś, w jakie Stowarzyszenie starało się i stara się rozdysponować te kwoty dowodzi naruszenia przez Stowarzyszenie przepisów prawa w zakresie udzielonego zezwolenia.
Zdaniem Ministra z przepisu art. 104 ust. 5 pkt 1 ustawy wynika, że zadaniem organizacji zbiorowego zarządzania jest zbiorowy zarząd oraz ochrona powierzonych praw, a zatem zbiorowy zarząd to odrębna funkcja takiej organizacji w stosunku do działań związanych z ochroną powierzonych praw. Przy czym, jak wynika ze stanowiska doktryny podstawowa funkcja organizacji zbiorowego zarządzania, to zbiorowe zarządzanie rozumiane jako zarząd prawami majątkowymi reprezentowanych podmiotów. Ochrona zaś to dodatkowe zadanie wynikające z zarządu powierzonymi prawami. Podobny wniosek można wysnuć również ze statutu [...] (§ 5 ust. 1), gdzie na pierwszym miejscu zamieszczone zostało zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi i pokrewnymi twórców utworów architektonicznych oraz architektoniczno-urbanistycznych, a dopiero dalej ochrona powierzonych Stowarzyszeniu praw. Tymczasem w toku postępowania administracyjnego [...]akcentuje jedynie to drugie zadanie. Jednocześnie [...] nie wskazuje w tym zakresie na jakiekolwiek konkretne działania, ani ich realne efekty. Odnotowania wymaga również okoliczność, że ochrona praw ma w swej istocie - w przypadku organizacji zbiorowego zarządzania - jedynie akcesoryjnych charakter w stosunku do zarządzania prawami, gdyż to właśnie ten element jest podstawowym celem funkcjonowania organizacji tego typu. Wynika to między innymi z tego, że ochrona praw w większości przypadków będzie podejmowana na rzecz poszczególnych uprawnionych, a ponadto może być również sprawowana przez inne podmioty - niemające statusu organizacji zbiorowego zarządzania, na podstawie, stosownych pełnomocnictw cywilnoprawnych.
Podsumowując Minister stwierdził, że [...] nie realizuje podstawowego zadania organizacji zbiorowego zarządzania, tj. właśnie zbiorowego zarządzania prawami majątkowymi uprawnionych. Zdaniem Ministra jest to okoliczność, która uzasadnia cofnięcie udzielonego [...] zezwolenia na zbiorowe zarządzanie. Organizacja zbiorowego zarządzania powinna realizować przede wszystkim funkcję zbiorowego zarządzania, ewentualnie można stanąć na stanowisku, że powinna realizować zarówno funkcję zbiorowego zarządzania, jak i ochrony praw. Jednakże z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że Stowarzyszenie nie wykonuje prawidłowo swej podstawowej funkcji, a jedynie to planuje od dłuższego czasu realizować tylko drugą funkcję związaną z posiadaniem statusu organizacji zbiorowego zarządzania, co pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] października 2015 r. złożyło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] wnosząc o jej uchylenie, uchylenie poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego co doprowadziło organ do błędnego wniosku, iż postępowanie [...] jako organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi stanowi naruszenie przepisów prawa oraz naruszenie zasad należytego wykonywania zarządu prawami autorskimi;
2. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie strony do władzy publicznej polegające na wydaniu decyzji cofającej zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi w sytuacji, gdy SARP wdrożył postępowanie naprawcze i wykonał wszystkie czynności, do których został wezwany przez organ administracji publicznej;
3. naruszenie art. 11 w zw. z art. 107 § 1 oraz § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji nieuzasadnionej pod względem prawnym i pod względem faktycznym oraz niewłaściwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegające na pominięciu wypełnienia przez [...] czynności określonych przez Ministra w wezwaniu;
4. naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 15 k.p.a. poprzez brak dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy polegający na braku odniesienia się do wypełnienia wszystkich czynności, do których [...] został wezwany;
5. naruszenie poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 104 ust. 5 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej jako: "p.a.p.p.") poprzez utrzymanie w mocy decyzji o cofnięciu zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi, w sytuacji gdy nie zostały spełnione przesłanie uprawniające organ do cofnięcia zezwolenia, a samo cofnięcie zezwolenia przez organ jest decyzją uznaniową, która w przedmiotowej sprawie nawet przy uznaniu zaistnienia przesłanek do cofnięcia, jest nadto dotkliwa;
6. naruszenie poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 104 ust. 4 ustawy z dnia 04 lutego 1994 r. p.a.p.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji o cofnięciu zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi, w sytuacji gdy [...] w wyznaczonym przez Ministra terminie usunął wszystkie naruszenia wskazane w wezwaniu z dnia [...] kwietnia 2014 roku.
7. naruszenie art. 20 ust. 1-4 p.a.p.p. w zw. § 10 rozporządzenia Ministra Kultury z 2 czerwca 2003 r. (dalej jako: "rozporządzenie"), poprzez stwierdzenie naruszenia ww. przepisów przez SARP poprzez wypłacenie na rzecz uprawnionych przez [...] zbyt małej części środków uzyskanych w ramach zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, podczas gdy art. 20 ust. 1-4 p.a.p.p. wskazuje jedynie podmiot zobowiązany do uiszczania opłat oraz rozkład procentowy uzyskanych kwot na poszczególne podmioty uprawnione, natomiast §10 rozporządzenia wskazuje podmiot, który tych wypłat dokonuje.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla ją lub stwierdza jej nieważność.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było zatem -stosownie do dyspozycji powołanych przepisów- dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 104 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zgodnie z którym zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi może być cofnięte, jeżeli:
1. organizacja nie wykonuje należycie obowiązków w zakresie zarządzania powierzonymi jej prawami autorskimi lub pokrewnymi oraz ich ochrony,
2. narusza przepisy prawa w zakresie udzielonego jej zezwolenia.
Stosownie do art. 104 ust. 4 ww. ustawy w przypadku stwierdzenia naruszenia zakresu udzielonego zezwolenia, minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego wzywa organizację do usunięcia naruszenia w wyznaczonym terminie z zagrożeniem cofnięcia zezwolenia.
W oparciu o § 8 rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie określenia kategorii urządzeń i nośników służących do utrwalania utworów oraz opłat od tych urządzeń i nośników z tytułu ich sprzedaży przez producentów i importerów (Dz. U. Nr 105, poz. 991, z 2008 r. Nr 5, poz. 1599 oraz z 2011 r. Nr 105, poz. 616, zwanych dalej jako "opłaty od czystych nośników") - uprawnione organizacje dokonują podziału pobranych opłat po potrąceniu z nich uzasadnionych i udokumentowanych kosztów poniesionych w celu ich dochodzenia oraz podziału.
Stosownie zaś do § 10 cyt. rozporządzenia - organizacje reprezentujące podmioty uprawnione dokonują podziału opłat otrzymanych od właściwych organizacji pomiędzy reprezentowane przez te organizacje podmioty.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że [...] dysponuje zezwoleniem na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do utworów architektonicznych, architektoniczno-urbanistycznych oraz urbanistycznych na polach eksploatacji w nim wskazanych udzielonym w decyzji z [...] lutego 1998 r., sygn. [...] przez ówczesnego Ministra Kultury i Sztuki. [...] jest zatem uprawnione do prowadzenia działalności jako organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi od roku 1998, a więc od ponad 17 lat.
Podstawowym zadaniem organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi jest zbiorowe zarządzanie reprezentowanymi prawami autorskimi lub pokrewnymi, rozumiane jako zarząd prawami majątkowymi reprezentowanych podmiotów.
A zatem beneficjentem usług statutowych świadczonych przez Stowarzyszenie jest podmiot zbiorowy w postaci wszystkich artystów, którzy są autorami utworów znajdujących się w repertuarze, pozostającym w dyspozycji Stowarzyszenia. Zadaniem Stowarzyszenia jest więc działanie jak pośrednik, aczkolwiek w zakresie szczególnym i reglamentowanym przepisami p.a.p.p., tj. w zakresie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i pokrewnymi. Pośrednictwo z istoty swej wymaga z jednej strony uzyskania umocowania (umowy, przepisu prawa) do działania w imieniu twórcy (producenta), któremu prawa te przysługują, z drugiej zaś – zawarcia umowy z użytkownikiem, wyrażającym wolę skorzystania z tych praw. Zbiorowy zarząd prawami nie mógłby odbywać się bez umów zawieranych z użytkownikami.
"Organizację zbiorowego zarządzania prawami autorskimi łączy z twórcą stosunek powiernictwa, którego istotą jest działanie powiernika w charakterze zastępcy pośredniego, dokonującego określonych czynności we własnym imieniu, lecz na cudzy rachunek, zobowiązanego następnie do przekazania nabytych praw osobie, na rzecz której działa." (por. wyrok WSA w Warszawie z 20.04.2010r. III SA/Wa 1745/09, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wskazać trzeba, że istotą zbiorowego zarządzania jest:
- dążenie do skupienia w zakresie swojego działania możliwie maksymalnej ilości praw autorskich majątkowych,
- pobieranie wynagrodzeń na rzecz twórców,
- udzielanie zgody na korzystanie z utworów osobom, które o taką zgodę występują,
- obowiązek opracowania i przedłożenia do zatwierdzenia tabel wynagrodzeń,
- ustanowienie wewnętrznych zasad rozdziału środków między osoby reprezentowane, przy zapewnieniu zasady równego traktowania podmiotów reprezentowanych.
Skarżące Stowarzyszenie nie może się wykazać prawidłowym działaniem w zasadzie na żadnym polu wymienionym w punktach powyżej. Dotychczasowe postępowanie [...] w powyższym zakresie -jak słusznie zauważył organ- trudno uznać za należyte wykonywanie przepisów prawa i podstawowych obowiązków organizacji zbiorowego zarządzania.
Zgodnie ze statutem [...] (§ 6 ust. 1 pkt 1 w związku z § 5 ust. 1 Statutu), [...] dąży do realizacji swych celów statutowych między innymi poprzez zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi i prawami pokrewnymi twórców utworów architektonicznych i architektoniczno-urbanistycznych oraz ochronę powierzonych Stowarzyszeniu praw autorskich - przy czym, jak była o tym mowa powyżej, podstawowym zadaniem organizacji zbiorowego zarządzania jest zbiorowe zarządzanie w rozumieniu gromadzenia i podziału zgromadzonych środków, którego [...] nie realizuje.
Jako organizacja zbiorowego zarządzania [...] uczestniczy w podziale opłat od czystych nośników czyli w podziale opłat kompensacyjnych, o których mowa art. 20 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz przepisach ww. rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 2 czerwca 2003 r. Z tego tytułu Stowarzyszenie uzyskało w 2013 r. od Stowarzyszenia [...] kwotę 126 858,88 zł., stanowiącą udział [...] przypadający na reprezentowany przez [...] repertuar stosownie do wyników badań statystycznych prowadzonych przez Stowarzyszenie [...] jako pierwotnego inkasenta tych opłat i organizację uprawnioną do ich podziału na podstawie § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia w sprawie opłat od czystych nośników.
Wobec jednak niezgodnego z prawem i naruszającego zasady zbiorowego zarządu pierwotnego zamiaru [...] wykorzystania ww. kwoty w przeważającej części (98 140 zł.) na pokrycie kosztów własnej działalności w zakresie inkasa i repartycji, a zaledwie 31 575,26 zł. do wypłaty uprawnionym twórcom - w majestacie prawa tj. w trybie art. 104 ust. 4 ustawy o prawie autorskim - Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w wystąpieniu z [...] kwietnia 2014 r., wezwał Stowarzyszenie [...] do rezygnacji z tak wysokich kosztów działalności, niezasadnie obliczonych w jednakowej wysokości za lata 2007-2013, w których [...] nie dokonywał żadnych czynności z zakresu inkasa i repartycji, potrącenia wyłącznie kosztów repartycji za rok 2014 i przekazania pozostałej kwoty do repartycji bezpośredniej.
W odpowiedzi na powyższe [...] przyjęło uchwałę nr [...], w której dokonało zmiany sposobu wykorzystania przedmiotowych środków, przyjmując jako podstawę wypłatę jednakowej kwoty wszystkim uprawnionym twórcom (80% środków - 103 772,20 zł) oraz potrącenie 20% całości kwoty tytułem kosztów tej repartycji.
Opłaty, o których mowa w art. 20 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych i z których pochodzą środki otrzymywane przez [...] od Stowarzyszenia [...], są kompensatą strat, jakie twórcy, wykonawcy, producenci fonogramów i wideogramów oraz wydawcy ponoszą wskutek kopiowania utworów w zakresie własnego użytku osobistego. Istnienie takiej rekompensaty jest wymagane przez prawo UE (art. 5 ust. 2b Dyrektywy nr 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym). Zgodnie z § 10 ww. rozporządzenia Ministra Kultury z 2003 r. organizacje reprezentujące podmioty uprawnione dokonują podziału opłat otrzymanych od organizacji wymienionych w § 3 ust. 1 i § 4 tego rozporządzenia "pomiędzy reprezentowane przez te organizacje podmioty". [...], nie dysponując prawem do bezpośredniego inkasa opłat od producentów i importerów RTV/IT, otrzymuje należną sobie część opłat od Stowarzyszenia [...], które jest bezpośrednim inkasentem opłat określonych w załączniku nr 3 do przedmiotowego rozporządzenia. [...] otrzymuje te "środki" jako "organizacja reprezentująca podmioty uprawnione" w rozumieniu § 6 ust. 2 i § 10 rozporządzenia stosownie do przepisów art. 20 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych i ma obowiązek dokonać "podziału" tych środków między uprawnionych, a więc ich rzeczywistej wypłaty.
W związku z otrzymaniem od Stowarzyszenia [...] należnych reprezentowanym przez [...] twórcom opłat, bezspornie [...] zdecydowało o przeznaczeniu przeważającej jej części (98 140 zł) na pokrycie kosztów własnej działalności w zakresie inkasa i repartycji, a zaledwie 31 575,26 zł do wypłaty uprawnionym twórcom - co należy uznać za niezgodne z prawem i także naruszające zasady zbiorowego zarządzania
Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego - na dzień 7 lipca 2015 r. Stowarzyszenie [...] wypłaciło zaledwie 242 zł na rzecz 11 uprawnionych, co stanowi 0,23% kwoty przeznaczonej do repartycji. [...] nie poinformował Ministra o dokonaniu dalszych wypłat na rzecz uprawnionych. Ze sprawozdania za rok 2014 r., które zostało złożone w organie w dniu [...] października 2015 r. z przekroczeniem ustawowego terminu i dopiero na wezwanie Ministra wynika, że [...] dokonało wypłaty w wysokości 726 zł na rzecz 33 podmiotów uprawnionych, co stanowi 0,7% kwoty przeznaczonej do repartycji.
Stosowna uchwała Prezydium Zarządu Głównego [...] ([...]) została podjęta [...] maja 2014 r. Zatem przez okres ponad roku Stowarzyszenie [...] nie zdołało wypłacić nawet znaczącego ułamka zainkasowanej kwoty pomimo tego, że przyjęło najprostszy do realizacji schemat repartycji, zgodnie z którym wszyscy uprawnieni otrzymać mieli jednakową kwotę 22 zł.
Zgodnie z pkt 7 ww. uchwały Prezydium [...] koszty repartycji ustalono na 25 943,05 zł. (20% kwoty inkasa). Ta relacja kosztów repartycji do efektów repartycji w postaci rzeczywiście wypłaconych kwot jest zatem absolutnie niedopuszczalna - koszty te są nadal nieadekwatne do poczynionych działań i ich efektów, tj. ponad 35 razy większe.
Takie postępowanie organizacji zbiorowego zarządzania jest nie do zaakceptowania w świetle prawa i stanowi oczywiste naruszenie przepisów prawa, jak również oczywiste naruszenie zasady należytego wykonywania zbiorowego zarządu prawami autorskimi i w konsekwencji oczywiste zaprzeczenie działalności statutowej Stowarzyszenia dla której zostało powołane. Prowadzi bowiem do całkowitego zaprzeczenia - wynikającej jasno z prawa europejskiego i polskiego - istoty opłat od czystych nośników, zmieniając rekompensatę dla uprawnionych w źródło przychodów organizacji.
Jak słusznie zauważył organ, tego rodzaju aktywność [...] dowodzi poza tym braku po stronie [...] albo woli wykonywania zbiorowego zarządzania w sposób należyty, albo niewykształcenia przez 17 lat działalności jakichkolwiek wewnętrznych procedur skutecznego podziału wynagrodzeń między uprawnionych, co stanowi jeden z najważniejszych przesłanek istnienia rękojmi prawidłowego wykonywania zbiorowego zarządu. Nadto rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie określenia kategorii urządzeń i nośników służących do utrwalania utworów oraz opłat od tych urządzeń i nośników z tytułu ich sprzedaży przez producentów i importerów w § 8 wskazuje, że tylko uzasadnione i udokumentowane koszty poniesione w celu dochodzenia oraz podziału opłat od czystych nośników mogą być odliczane od kwot przeznaczonych do podziału między uprawnionych.
A zatem -odnośnie § 8 rozporządzenia- tylko uzasadnione i udokumentowane koszty mogą być odliczane od kwot przeznaczonych do podziału między uprawnionych. [...] w żadnym piśmie nie uzasadniło i nie udokumentowało wiarygodnie takiej sytuacji. Trudno znaleźć jakikolwiek argument, który miałyby uzasadniać prawo [...] od odstąpienia od tej zasady.
Mając na uwadze powyższe, za organem stwierdzić należy, że badane i udokumentowane postępowanie [...] stanowi oczywiste naruszenie zasad wykonywania zbiorowego zarządu, które podlega sankcjom zawartym w art. 104 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Zgodnie z tymi przepisami zezwolenie na wykonywanie zbiorowego zarządu może być cofnięte, jeżeli organizacja zbiorowego zarządzania "nie wykonuje należycie obowiązków w zakresie zarządzania powierzonymi jej prawami autorskimi lub pokrewnymi oraz ich ochrony" lub "narusza przepisy prawa w zakresie udzielonego zezwolenia". W ocenie Ministra postępowanie [...] wypełnia "znamiona" obydwu przepisów sankcyjnych i dlatego niniejsza decyzja zostaje oparta na tych dwóch przepisach prawa materialnego.
W ocenie Sądu w sprawie nie występują żadne uzasadnione przyczyny, dla których dotychczasowy postęp repartycji w [...] przebiega tak wolno. Nie jest wytłumaczeniem, że uprawnieni nie zgłaszają się po należne im środki. [...] po prostu nie potrafi lub nie chce w skuteczny sposób dotrzeć z tą informacją do uprawnionych. Natomiast, jeżeli uprawnieni reprezentowani przez [...] rzeczywiście nie chcą przedmiotowych świadczeń, dalsze funkcjonowanie [...] jako organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi również mija się z celem.
Niewypłacanie środków należnych twórcom przez organizację zbiorowego zarządzania, a tak należy traktować wypłatę zaledwie 0,7% środków przez okres 18 miesięcy, stanowi zarówno "nienależyte wykonywanie obowiązków w zakresie zarządzania powierzonymi prawami autorskimi" w rozumieniu art. 104 ust. 5 pkt 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jak i naruszenie przepisów art. 20 ust. 1-4 tej ustawy i przepisu § 10 ww. rozporządzenia Ministra Kultury z 2003 r., a więc "naruszenie przepisów prawa w zakresie udzielonego zezwolenia" w rozumieniu art. 104 ust. 5 pkt 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Za organem stwierdzić należy, że taki stan rzeczy jest wynikiem wieloletnich zaniedbań [...] na polu zbiorowego zarządzania i faktycznej rezygnacji z wykonywania tego zarządu. Niedopuszczalna i niezrozumiała jest sytuacja, że w ciągu 17 lat istnienia [...] jako organizacji zbiorowego zarządzania Stowarzyszenie nie zdołało zawrzeć ani jednej umowy z użytkownikami praw, która przynosiłaby regularne wpływy, a zawieranie umów z użytkownikami w celu eksploatacji powierzonego repertuaru jest podstawową aktywnością organizacji zbiorowego zarządzania. [...], według danych na koniec roku 2014 r., zrzesza 4479 członków, przy czym tylko 28 podmiotów przez cały okres działalności [...] powierzyło tej organizacji prawa w zbiorowe zarządzanie. [...] nie opracowało również tabel wynagrodzeń, które zostałyby przedstawione Komisji Prawa Autorskiego do zatwierdzenia. W rocznych sprawozdaniach z działalności [...] przez szereg lat (od roku 2006) informowało Ministra o nieprowadzeniu działalności w zakresie pobierania, podziału i wypłaty wynagrodzeń na rzecz reprezentowanych twórców.
Konkludując, stwierdzić należy brak prowadzenia działalności [...] w zakresie zbiorowego zarządzania, który potwierdzają sprawozdania z działalności [...]. Z informacji zawartych w tych sprawozdaniach - składanych w ciągu wielu lat przez [...] - jednoznacznie wynika, że Stowarzyszeniu powierzyło prawa w zbiorowy zarząd tylko 28 podmiotów (przy czym [...] zrzesza niemal 4500 członków), [...] nie ma zawartej ani jednej umowy z korzystającymi z praw autorskich, którymi zarządza, [...] nie posiada tabel wynagrodzeń zatwierdzonych przez Komisję Prawa Autorskiego, [...] nie pobrał przez szereg lat jakichkolwiek kwot stanowiących wynagrodzenie za korzystanie z praw autorskich przez to Stowarzyszenie reprezentowanych, a jedynie w roku 2013 i roku 2014 uzyskał do innego stowarzyszenia, bez jakiejkolwiek aktywności własnej, kwoty z tytułu opłat od czystych nośników (które nie zostały efektywnie rozdysponowane pomiędzy uprawnionych).
Powyższe jednoznacznie i bezspornie dowodzi, że [...] przez szereg lat nie wykonywał swych obowiązków wynikających z zezwolenia na zbiorowe zarządzanie oraz swych obowiązków statutowych. W sytuacji natomiast, gdy Stowarzyszenie otrzymało po raz pierwszy w roku 2013 należności z tytułu opłat od czystych nośników, które powinny zostać efektywnie i sprawnie rozdysponowane pomiędzy uprawnionych, Stowarzyszenie nie sprostało temu zadaniu, co świadczy o braku przygotowania Stowarzyszenia do realizacji zadań w zakresie zbiorowego zarządzania, albo braku faktycznej woli jego wykonywania. Sposoby zaś, w jakie Stowarzyszenie starało się i stara się rozdysponować te kwoty dowodzi naruszenia przez Stowarzyszenie przepisów prawa w zakresie udzielonego zezwolenia.
Z przepisu art. 104 ust. 5 pkt 1 ustawy jasno wynika, że zadaniem organizacji zbiorowego zarządzania jest zbiorowy zarząd oraz ochrona powierzonych praw, a zatem zbiorowy zarząd to odrębna funkcja takiej organizacji w stosunku do działań związanych z ochroną powierzonych praw. Przy czym, jak wynika ze stanowiska doktryny podstawowa funkcja organizacji zbiorowego zarządzania, to zbiorowe zarządzanie rozumiane jako zarząd prawami majątkowymi reprezentowanych podmiotów. Ochrona zaś to dodatkowe zadanie wynikające z zarządu powierzonymi prawami. Podobny wniosek można wysnuć również ze statutu [...] (§ 5 ust. 1), gdzie na pierwszym miejscu zamieszczone zostało zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi i pokrewnymi twórców utworów architektonicznych oraz architektoniczno-urbanistycznych, a dopiero dalej ochrona powierzonych Stowarzyszeniu praw. Tymczasem w toku postępowania administracyjnego [...] akcentuje jedynie to drugie zadanie. Jednocześnie [...] nie wskazuje w tym zakresie na jakiekolwiek konkretne działania, ani ich realne efekty. Odnotowania wymaga również okoliczność, że ochrona praw ma w swej istocie - w przypadku organizacji zbiorowego zarządzania - jedynie akcesoryjnych charakter w stosunku do zarządzania prawami, gdyż to właśnie ten element jest podstawowym celem funkcjonowania organizacji tego typu. Wynika to między innymi z tego, że ochrona praw w większości przypadków będzie podejmowana na rzecz poszczególnych uprawnionych, a ponadto może być również sprawowana przez inne podmioty - niemające statusu organizacji zbiorowego zarządzania, na podstawie, stosownych pełnomocnictw cywilnoprawnych.
W konsekwencji należało podzielić pogląd organu, iż cofnięcie zezwolenia jest uzasadnione. [...] nie realizuje bowiem podstawowego zadania organizacji zbiorowego zarządzania, tj. właśnie zbiorowego zarządzania prawami majątkowymi uprawnionych. Jest to okoliczność, która w świetle art. 104 ust. 5 ustawy o prawach autorskich w pełni i niespornie uzasadnia cofnięcie udzielonego [...] zezwolenia na zbiorowe zarządzanie. Organizacja zbiorowego zarządzania powinna realizować przede wszystkim funkcję zbiorowego zarządzania, ewentualnie powinna także realizować zarówno funkcję zbiorowego zarządzania, jak i ochrony praw. Jednakże z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że Stowarzyszenie nie wykonuje prawidłowo swej podstawowej funkcji, co pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa.
Z powyższego bezspornie ustalonego stanu faktycznego wynika bowiem, że skarżące Stowarzyszenie nie wykonuje należycie powierzonych mu w 1998 roku obowiązków (decyzją Ministra Kultury i Sztuki z 1998 r. nr [...]), a zatem nie powinno sprawować powierzonej funkcji.
W konsekwencji prawidłowo Minister, stosownie do art. 104 ust. 5 ustawy o prawie autorskim, cofnął skarżącemu Stowarzyszeniu zezwolenie na zarządzanie zbiorowymi prawami autorskimi.
Sąd nie podziela również podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów procesowych. W ocenie Sądu kontrola zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji wykazała, iż nie naruszają one prawa. Organy przeprowadziły postępowanie w sposób nie naruszający zasad wyrażonych w art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Rozstrzygnięcie oparto na właściwej podstawie prawnej. Stan faktyczny ustalono bezspornie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wyczerpujące i spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., organ w sposób nie budzący wątpliwości przytoczył fakty istotne dla rozstrzygnięcia, wyjaśnił jaki jest przedmiot postępowania, w oparciu o jaką podstawę prawną jest ono prowadzone, a tym samym jaki jest zakres analizowanych ustaleń.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a zatem nie mogły odnieść zamierzonego skutku, oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło