VII SA/Wa 2957/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. G., A. G., M. J., A. L., A. B. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2957/15 w sprawie ze skargi Z. G., A. G., M. J., A. L., i A. B. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy prolongaty terminu wykonania prac zabezpieczających postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2957/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 listopada 2016 r. oddalił skargę Z. G., A. G., M. J., A. L. i A. B. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy prolongaty terminu wykonania prac zabezpieczających. Z. G. w imieniu własnym oraz pozostałych skarżących, tj. A. G., M. J., A. L. i A. B. ("wnioskodawcy"), pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. (data nadania: [...] grudnia 2016 r.), sprecyzowanym pismem z dnia [...] lutego 2017 r. (data nadania: [...] lutego 2017 r.) złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zarządzeniem z dnia 23 lutego 2017 r. wnioskodawca został wezwany do wskazania, w terminie siedmiu dni, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 29 listopada 2016 r., oraz do nadesłania dowodów uprawdopodobniających tę okoliczność, pod rygorem rozpoznania ww. wniosku w formie i treści, w jakiej został złożony. Został on jednocześnie pouczony o treści art. 85 - 89 P.p.s.a. Zarządzenie doręczono wnioskodawcy w dniu [...] marca 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 146). Pismem z dnia [...] marca 2017 r. (nadanym w dniu [...] marca 2017 r.), a więc z zachowaniem ww. terminu, wnioskodawca odpowiedział na wezwanie, nie wskazując jednak, kiedy ustała przyczyna uchybienia przez niego terminowi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2957/15, wskazując, że na podstawie złożonych przez wnioskodawcę pism niemożliwe było ustalenie, czy złożył on ww. wniosek w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku. Na powyższe postanowienie, pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r., wnioskodawcy złożyli zażalenie. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Sądu z dnia 6 kwietnia 2017 r. W uzasadnieniu stwierdzono m.in., że w okolicznościach niniejszej sprawy nie jest możliwe ustalenie konkretnego momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Jak słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, w takiej sytuacji należało rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu merytorycznie. Pomimo przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji takiego założenia, Sąd ten uchylił się od merytorycznego rozpoznania wniosku, wskazując, że wobec faktu, że na podstawie złożonych przez wnioskodawcę pism niemożliwe było ustalenie, czy złożył on ww. wniosek w terminie, należało odmówić wnioskodawcy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjne wskazał też, że rzeczą Sądu pierwszej instancji, ponownie rozpoznającego sprawę, będzie dokonanie merytorycznej oceny wniosku o przywrócenie terminu, a więc argumentów skarżących i załączonej do wniosku dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, zaś zgodnie z art. 87 § 2 P.p.s.a. w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnioskodawca został wezwany do wskazania, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jednak daty tej nie wskazał ani w piśmie doprecyzowującym z dnia 7 lutego 2017 r., ani w piśmie z dnia 7 marca 2017 r. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, niemożność ustalenia konkretnego momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu, nie może zostać potraktowany jako brak formalny o którym mowa w art. 49 § 1 P.p.s.a. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 974/13, LEX nr 1 398 284 oraz cytowane tam orzeczenia). Oznacza to, że wniosek taki, choć nie zawiera wskazania daty ustania przyczyny uchybienia terminu, należy rozpoznać merytorycznie. Z nadesłanej przez wnioskodawcę dokumentacji wynika, że w dniach 15 sierpnia 2016 r. – 24 sierpnia 2016 r. przebywał on w [...] Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Pawła II w N. (karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia [...] sierpnia 2016 r., k. 123, stanowiąca załącznik do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia z dnia 29 grudnia 2016 r., k. 116). Ponadto, w dniu 24 sierpnia 2016 r., wnioskodawca otrzymał skierowanie do kilku poradni specjalistycznych. Natomiast do pisma z dnia [...] marca 2017 r. wnioskodawca dołączył m.in. kartę informacyjną leczenia szpitalnego (k. 152), z której wynika, że od dnia 2 listopada 2015 r. do dnia 9 listopada 2015 r. przebywał w [...] Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Pawła II w N. Z kolei w pismach, nadesłanych przez wnioskodawcę, w tym we wniosku z dnia [...] grudnia 2016 r. wskazał on, że nie mógł wystąpić do Sądu o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ze względu na jego dwukrotny pobyt w szpitalu. Wnioskodawca stwierdził, że jego obecny stan zdrowia jest nadal poważny, i że przewidywany czas leczenia i rehabilitacji, zgodnie ze skierowaniami do poszczególnych poradni, wynosi ok. 3 lata. Wobec powyższego, jako okoliczności, które zdaniem wnioskodawcy skutkowały niezawinionym uchybieniem terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wskazano stan zdrowia oraz rehabilitację. Należy wskazać, że w niniejszej sprawie Sąd, po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, wydał wyrok w dniu 29 listopada 2016 r. Zawiadomienie o wyznaczeniu terminu rozprawy (wraz z pouczeniami, w tym o sposobie i terminie złożenia wniosku o uzasadnienie w razie wydania przez Sąd wyroku oddalającego) z dnia 12 października 2016 r. doręczono wnioskodawcy w dniu 18 października (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 103, podpisane własnoręcznie przez wnioskodawcę). W odpowiedzi na zawiadomienie wnioskodawca, pismem z dnia [...] listopada 2016 r., wskazał, że "odpowiada późno" ze względu na pobyt w szpitalu i rehabilitację po przejściu choroby cukrzycy i udaru mózgu oraz poinformował o tym, że nie będzie obecny na rozprawie. Oceniając argumentację wniosku i treść dołączonej do niego dokumentacji, a także treść akt sprawy, Sąd stwierdził, że nie uprawdopodobniają one braku winy wnioskodawcy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, jego choroba oraz pobyty w szpitalu w listopadzie 2015 r. oraz sierpniu 2016 r., nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu, a ponadto, skierowania do poradni specjalistycznych nie wskazują na to, by wnioskodawca nie był w stanie złożyć w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Wskazać należy, że przywołane przez niego okoliczności miały miejsce o wiele wcześniej niż rozprawa, na której Sąd wydał wyrok. Co więcej, nadesłane przez niego pismo z dnia [...] listopada 2016 r. wskazuje na to, że w tym czasie był on zdolny do prowadzenia swoich spraw, w tym przesyłania do Sądu korespondencji, a wobec tego mógł podjąć starania nie tylko w celu ustalenia zapadłego rozstrzygnięcia w sprawie, ale także – złożenia wniosku o uzasadnienie w przewidzianym w P.p.s.a. terminie. W związku z powyższym, Sąd nie uznał podanych okoliczności jako przemawiających za przywróceniem terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W odniesieniu, natomiast, do stanów chorobowych w kontekście przyczyn uchybienia terminowi należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu w ujęciu art. 86 § 1 P.p.s.a. zalicza się między innymi chorobę, ale nie każdą, a taką, która miała nagły i obłożny charakter (powodując zwłaszcza konieczność hospitalizacji) i nie pozwalała na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 1999 r., sygn. akt II SA 45/99, LEX nr 46 785; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt II OZ 1070/07, LEX nr 1 012 634). W ocenie Sądu, przedstawiona przez wnioskodawcę dokumentacja lekarska w żaden sposób nie wskazuje na to, by niezłożenie przez niego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wynikało z nagłej i obłożnej choroby. W szczególności, dokumentacja potwierdzająca pobyt wnioskodawcy w szpitalu, w listopadzie 2015 r. i sierpniu 2016 r., nie może stanowić dowodu, że stan zdrowia uniemożliwiał mu złożenie tego wniosku w terminie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 223/10, LEX nr 743 025). Należy podkreślić, że warunkiem przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, na podstawie art. 86 P.p.s.a., jest brak winy zainteresowanego w niedopełnieniu tej czynności. Spełnienie tego warunku należy więc oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność, oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna, istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i jednocześnie uniemożliwiła jej działanie, nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3286/14, LEX nr 2 565). Wobec tego Sąd stwierdził, że wnioskodawcy nie podali obiektywnych okoliczności świadczących o tym, że istniały niezależne od nich, a zwłaszcza od wnioskodawcy, Z. G., reprezentującego też pozostałych skarżących, przeszkody uniemożliwiające im podjęcie czynności procesowej, polegającej na wniesieniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.