VII SA/Wa 2962/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2016 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Remontowo - Montażowego [...] S.A. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę Burmistrz Miasta Z. decyzją z dnia [...] marca 1997 r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r - Prawo budowlane nakazał K. W. wykonać w zakreślonym terminie rozbiórkę: 1) budynku mieszkalnego wraz z urządzeniami budowlanymi (oczyszczalnią ścieków, studnią), z pozostawieniem zachodnich ścian i stropu wcześniej istniejącego budynku, 2) muru oporowego żelbetowego od strony północnej przy drodze 3) altany drewnianej wraz z tarasem, 4) muru oporowego przy altanie – zabezpieczenia tarasu, wybudowanych na działkach nr [...] i [...] obr. [...] w Z. przy ul. G. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powyższa decyzja rozbiórkowa została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r., znak: [...]. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z dnia 28 marca 2000 r., sygn. akt II SA/Kr 1120/97 stwierdził nieważność obu wskazanych decyzji w części dotyczącej terminu rozbiórki oraz uchylił te decyzje w części dotyczącej budynku mieszkalnego, a w pozostałej części skargę K. W. oddalił. Następca prawny K. W. Przedsiębiorstwo Remontowo-Montażowe "[...]" S.A. z siedzibą w S. (dalej: Przedsiębiorstwo ) złożyło w dniu 21 lutego 2013r wniosek o uchylenie w trybie art. 154 k.p.a. decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] marca 1997 r., znak: [...] i decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r., znak: [...] w części nakazujących rozbiórkę muru oporowego żelbetowego od strony północnej przy drodze, altany drewnianej wraz z tarasem i muru oporowego przy altanie – zabezpieczenia tarasu. W ocenie wnioskodawcy wykonanie przedmiotowych decyzji w zakresie, w jakim nie zostały uchylone w wyniku kontroli sądowo-administracyjnej, a zatem w odniesieniu do muru oporowego żelbetowego od strony północnej przy drodze, altany drewnianej wraz z tarasem i muru oporowego przy altanie – zabezpieczenia tarasu wywoła niepożądane skutki z punktu widzenia interesu społecznego i słusznego interesu wnioskodawcy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB ) po rozpatrzeniu wniosku decyzją nr [...] z dnia [...] października 2015 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997r utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] marca 1997 r., znak: [...] - w części nakazującej rozbiórkę altany drewnianej wraz z tarasem, a w pozostałej części postępowanie umorzył. W ocenie [...]WINB bezprzedmiotowe jest prowadzenie postępowania w przedmiocie uchylenia objętej wnioskiem decyzji nakazującej rozbiórkę muru oporowego żelbetowego od strony północnej przy drodze i muru oporowego przy altanie – zabezpieczenia tarasu gdyż w tej części decyzja rozbiórkowa została wyeliminowana z obrotu prawnego. Mianowicie wskutek wniosku Przedsiębiorstwa Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie w trybie art. 161 § 1 k.p.a. i decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...], uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] marca 1997 r. w części dotyczącej nakazu rozbiórki muru oporowego żelbetowego od strony północnej przy drodze oraz muru oporowego przy altanie, a w pozostałej części, tj. nakazu rozbiórki altany drewnianej wraz z tarasem odmówił uchylenia ww. decyzji. Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku Przedsiębiorstwa o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...]. Z powyższego wynika, że objęta wnioskiem w niniejszej sprawie decyzja w części nakazu rozbiórki altany drewnianej wraz z tarasem pozostaje w obrocie prawnym i w tym zakresie wniosek nie jest bezprzedmiotowy. Przechodząc do oceny dopuszczalności uchylenia objętej wnioskiem decyzji w opisanej powyżej części [...]WINB wskazał na nadzwyczajny charakter postępowania prowadzonego na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. i wyjaśnił, że objętą wnioskiem decyzją nałożono na stronę obowiązek rozbiórki co oznacza, że jest to decyzja na mocy której strona nabyła prawo do wykonania obowiązku w niej wskazanego. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ I instancji wskazał na brak możliwości zastosowania trybu art. 154 k.p.a. do decyzji rozbiórkowych. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że podstawę prawną tej decyzji stanowi art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.), zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zdaniem organu, decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r. w części pozostającej w obrocie prawnym, tj. nakazującej rozbiórkę altany drewnianej wraz z tarasem nie jest decyzją na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. Powołując się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że w trybie postępowania regulowanego przez art. 154 § 1 k.p.a. nie mogą być uchylane ani zmieniane decyzje wydane w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Wynika to z faktu, że do decyzji ostatecznych, o których mowa w tym przepisie, nie należą decyzje nakładające na stronę obowiązek, bowiem nawet te decyzje są decyzjami, na mocy których ich adresaci nabywają prawo do wykonania tylko obowiązków wskazanych w decyzji, a nie innych, a zatem są to decyzje, na mocy których strona nabyła prawo Podkreślił, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. nie narusza prawa i brak jest podstaw do jej uchylenia bądź zmiany. Ponadto rozstrzygnięcie to uwzględnia stan faktyczny sprawy po wydaniu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz zakres żądania określony we wniosku o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej opisane rozstrzygnięcie wniosło Przedsiębiorstwo Remontowo-Montażowe "[...]" S.A. z siedzibą w S., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie: 1. art. 154 § 1 k.p.a. poprzez a) jego błędną wykładnię, prowadzącą do ustalenia, że obowiązek rozbiórki altany drewnianej wraz z tarasem nałożony decyzją Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] marca 1997 r. stanowi w istocie "nabycie prawa", o którym mowa w tym przepisie, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] marca 1997r. oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997r. w części nakazującej rozbiórkę altany drewnianej wraz z tarasem, b) pominięcie przesłanek w postaci interesu społecznego lub słusznego interesu strony, przemawiających za uchyleniem ww. decyzji w części nakazującej rozbiórkę altany drewnianej wraz z tarasem, 2. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez wydanie decyzji pomimo nieustalenia w należyty sposób stanu faktycznego, z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, co było wynikiem zaniechania rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Zarzuty te zostały szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu skargi. Podnosząc powyższe, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły dlatego skarga podlegała oddaleniu. Wniosek skarżącego Przedsiębiorstwa dotyczył uchylenia w trybie art. 154 k.p.a. ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997r utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] marca 1997 r., w części nakazującej rozbiórkę muru oporowego żelbetowego od strony północnej przy drodze, altany drewnianej wraz z tarasem i muru oporowego przy altanie – zabezpieczenia tarasu. Wnioskowana do uchylenia trybie art. 154 k.p.a. decyzja Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] marca 1997r w przedmiocie nakazu rozbiórki wydana została na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). W niepublikowanym wyroku z dnia 1 marca 1996 r. sygn. akt III SA 362/95 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż wzruszenie decyzji w trybie art. 154 k.p.a. może dotyczyć tylko decyzji, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem. Podobnie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005r, sygn. akt. I OSK 815/05, LEX nr 217423 stwierdzono, że " w sprawach w których nie jest możliwe rozpoznanie sprawy w ramach tzw. uznania administracyjnego, wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. nie jest możliwe". Decyzja o nakazie rozbiórki wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994r nie ma zaś charakteru uznaniowego. Jest to decyzja nakładająca na stronę obowiązek, przy czym organ był zobligowany wydać taką decyzję w określonych prawem okolicznościach i wola stron, czy też ich zgoda na zmianę bądź uchylenie takiej decyzji nie jest w tej sytuacji wystarczająca. Uwzględnienie na podstawie art. 154 k.p.a. wniosku skarżącego o uchylenie decyzji ze względu na interes strony (inwestora) prowadziłoby do sprzeczności z wolą ustawodawcy wyrażonej w art. 48 Prawa budowlanego. Trafne są ustalenia organów obu instancji dotyczące braku istnienia przesłanek z art. 154 Kpa do uchylenia wnioskowanej decyzji bowiem do decyzji ostatecznych, o jakich mowa we wskazanym przepisie nie należą decyzje nakładające na stronę obowiązek rozbiórki. Decyzja o nakazie rozbiórki nie jest decyzją na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa w rozumieniu art. 154 Kpa. Pogląd taki został sformułowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2005r, sygn. akt. OSK 1188/04, LEX nr 164973 z którego wynika, że " przez nabycie prawa z decyzji ostatecznej (art. 154 k.p.a.) należy rozumieć każde przysporzenie w sferze prawnej. W przypadku decyzji, na mocy której nałożono na stronę obowiązek tym "przysporzeniem w sferze prawnej" jest skonkretyzowanie co do treści i rozmiaru spoczywającego na stronie obowiązku. W ten sposób przepisy k.p.a. chronią stronę przed zwiększeniem określonego decyzją ostateczną obowiązku, bez jej zgody, tylko z tego powodu, że "przemawia za tym interes społeczny". Skoro decyzja wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego jest decyzją nakładającą na stronę obowiązek, to niedopuszczalne jest jej wzruszenie w trybie art. 154 k.p.a. Z tego względu zarzut naruszenia przez organ art. 154 k.p.a. nie jest zasadny. Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 kpa bowiem stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, a badanie interesu społecznego i interesu inwestora pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Prawidłowe rozstrzygnięcie organów i bezzasadność zgłoszonych zarzutów skargi powodują jej oddalenie stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). [pic]