VII SA/Wa 2987/12

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 marca 2013 r. po rozpoznaniu wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. B. i J. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego postanawia: 1. przyznać M. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 złotych 2. ustanowić adwokata, 3. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 16 stycznia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy M. B., w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku wnioskodawczyni podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i dwiema córkami. Wspólnie z rodziną utrzymuje się z dochodów w wysokości 4.200,00 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że posiada dom mieszkalny o pow. 205 m ² oraz samochód osobowy Ford Mondeo ( 5-letni). Zaznaczyła, że wraz z mężem spłacają kredyt w wysokości około 300,00 złotych miesięcznie. Dodała, że kredyt zaciągnęli w wysokości 150.000 złotych w walucie euro, na 39 lat. Oświadczyła, że oszczędności pieniężnych nie posiada. Wnioskodawczyni podała, że miesięcznie ponosi następujące wydatki: stałe opłaty w wysokości 300,00 złotych, kredyt 300,00 złotych, żywność 700,00 złotych, bilety i obiady 150,00 złotych, raty pożyczkowe 213,00 złotych, inne opłaty, ubezpieczenia, przeglądy 250,00 złotych, zakup odzieży, obuwia 200,00 złotych, paliwo 700,00 złotych. Zarządzeniem z dnia 18 lutego 2013 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jakie ponosi miesięcznie koszty związane z utrzymaniem domu ( tj. opłaty za gaz, energię, telefon, podatek od nieruchomości, opał itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość. Wezwano wnioskodawczynię do podania jakie i na jaki cel zaciągnęła pożyczki bądź zakupy na raty, wskazać ile wynosi spłata rat i jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty oraz w jakiej wysokości zaciągnęli wraz z małżonkiem kredyt (należało wskazać wysokość w złotych bądź w walucie jakiej kredyt zaciągnęli), na jaki cel, ile wynosi miesięczna spłata raty i jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty. Zwrócono się także z zapytaniem czy wnioskodawczyni uzyskuje pomoc ze strony rodziny, rodziców lub innych osób lub organizacji państwowych lub społecznych jeśli tak, należało podać od kogo w jakiej wysokości lub formie oraz czy oprócz wynagrodzenia z tytułu pracy wnioskodawczyni bądź małżonek uzyskują inne dochody np. z tytułu umowy o dzieło, zlecenia, najmu itp. jeśli tak, należało podać z jakiego tytułu i ich wysokość. Zapytano również jakie ponosi miesięczne wydatki związane z utrzymaniem i edukacją córek należało je wyszczególnić i podać ich wysokość. Jednocześnie zobowiązano do nadesłania kserokopii wyciągów bądź wykazów z konta bankowego wnioskodawczyni i małżonka z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli je posiadają oraz kserokopii zeznania podatkowego za rok 2011 r. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni, od daty doręczenia zarządzenia, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 8 marca 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia i dokumenty. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz.270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A.Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594 ). Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie oceniając dane przedstawione we wniosku i w piśmie wyjaśniającym stwierdzono, że wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść całości kosztów sądowych oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i dwiema córkami. Podała, że wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 4.200,00 złotych brutto miesięcznie. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie wnioskodawczyni z tytułu pracy w wysokości 2.600,00 oraz kwota 1.600,00 złotych brutto uzyskiwana przez małżonka z tytułu pracy. Wnioskodawczyni podała, że posiada dom mieszkalny o pow. 205 m² oraz samochód osobowy Ford Mondeo (5-letni). Podkreśliła, że wraz z mężem spłacają kredyt w wysokości około 300,00 złotych miesięcznie. Dodała, że kredyt zaciągnęli w wysokości 150.000,00 złotych w walucie euro, na 39 lat. Oświadczyła, że oszczędności pieniężnych nie posiada. Wnioskodawczyni podała, że miesięcznie ponosi następujące wydatki: stałe opłaty 300,00 złotych, kredyt 300,00 złotych, żywność 700,00 złotych, bilety i obiady 150,00 złotych, raty pożyczkowe 213,00 złotych, inne opłaty, ubezpieczenia, przeglądy 250,00 złotych, zakup odzieży i obuwia 200,00 złotych, paliwo 700,00 złotych. Wnioskodawczyni w piśmie z dnia 8 marca 2013 r. wyszczególniła, że miesięcznie ponosi następujące koszty stałe związane z utrzymaniem domu tj. opłatę za gaz w wysokości 60,00 złotych, opłatę za energię w wysokości 180,00 złotych, opłatę za telefon w wysokości 60,00 złotych, podatek rolny 50,00 złotych. Ponadto wskazała, ze na zakup opału wydaje 900,00 złotych, na zakup paliwa 700,00 złotych, na zakup żywności 700,00 złotych, edukację córek 150,00 złotych. Wnioskodawczyni wyjaśniła także, że spłacają z małżonkiem kredyt zaciągnięty w kwocie 150.000,00 złotych udzielony w walucie euro, którego miesięczna rata wynosi 300,00 złotych. Dodała także, że spłacają również pożyczkę zaciągniętą na zakup mebli, której miesięczna rata wynosi 189,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni poinformowała, że uzyskuje pomoc od rodziców w postaci zakupów co dwa tygodnie na kwotę 150,00 złotych. Oświadczyła, że innych dochodów nie posiada. Z zeznania podatkowego za rok 2011 r. wynika, że wnioskodawczyni osiągnęła przychód w wysokości 34.065,13 złotych zaś małżonek w wysokości 18.000,00 złotych. Dokonując analizy sytuacji finansowej skarżącej i jej zdolności płatniczych stwierdzono, iż nie jest ona w stanie jednorazowo uiścić wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500,00 złotych oraz ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza jej rzeczywiste możliwości finansowe. W związku z powyższym, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 złotych oraz ustanowienie adwokata. Jednocześnie uznano, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Dochód miesięczny uzyskiwany przez wnioskodawcę i jego małżonkę w wysokości 4.200,00 złotych brutto stanowi stałe źródło dochodu. Sytuacja taka pozwala na sukcesywne czynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Należy bowiem podkreślić, że wszczynając spór przed Sądem, skarżąca powinna mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Winna ona zatem poczynić odpowiednie starania w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów postępowania sądowego. Wskutek powyższego stwierdzono, że wnioskodawczyni mając z małżonkiem stały dochód miesięczny powinna partycypować w kosztach sądowych. Podkreślić należy, że wymóg ponoszenia kosztów sądowych nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości (por. postanowienie NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r. II OZ 678/09). W ocenie orzekającego, wnioskodawczyni będzie w stanie samodzielnie ponieść koszty pozostałej części wpisu sądowego w wysokości 200,00 złotych i ewentualne późniejsze pozostałe koszty postępowania z których nie została zwolniona. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.