VII SA/Wa 3/25
WyrokWSA w Warszawie2025-04-17
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Izabela Ostrowska, Lucyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek sporządzenia i przesłania kopii akt sprawy na wniosek strony, zwłaszcza gdy strona nie może osobiście stawić się w siedzibie organu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, w ramach udostępnienia akt stronie na podstawie art. 73 § 1 k.p.a., ma obowiązek, w miarę swoich możliwości technicznych i organizacyjnych, sporządzić na wniosek strony kopie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. Odmowa wykonania kopii i ich przesłania może nastąpić jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy organ wykaże konkretne trudności (np. brak sprzętu, duża ilość dokumentów) lub gdy strona nadużywa prawa. W takich przypadkach odmowa powinna być poprzedzona wyznaczeniem warunków realizacji wniosku, a strona może zostać obciążona kosztami sporządzenia kopii.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o udostępnienie kopii (skanów) akt sprawy dotyczących postępowania odwoławczego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił sporządzenia i przesłania kopii, powołując się na to, że organ nie ma obowiązku sporządzania kserokopii na żądanie strony, a jedynie musi umożliwić wgląd i sporządzanie notatek/odpisów osobiście przez stronę w siedzibie organu. Skarżąca argumentowała, że ze względu na opiekę nad niepełnosprawnymi członkami rodziny, jedynym skutecznym sposobem zapewnienia jej czynnego udziału w sprawie jest przesłanie kopii akt. Sąd administracyjny uznał, że organ błędnie zinterpretował przepisy i uchylił zaskarżone postanowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 września 2024 r. Zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. B. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędziowie: sędzia WSA Izabela Ostrowska, asesor WSA Lucyna Staniszewska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi R. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 października 2024 r. znak DOR.7110.195.2024.KKR(1) w przedmiocie sporządzenia kopii akt I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 września 2024 r. znak DOR.7110.195.2024.KKR; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: ,,GINB’’, ,,Organ’’) z dnia 31 października 2024 r. znak: DOR.7i10.195.2024.KKR(1) wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako ,,k.p.a.’’), po rozpatrzeniu wniosku R. B. (dalej: ,,skarżąca’’, ,,wnioskodawczyni’’) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymujące w mocy postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 12 września 2024 r., znak: DOA.7110.195.2024.KKR.
II. Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
1. Pismem z dnia 6 sierpnia 2024 r. skarżąca wniosła o udostępnienie kopii (skanów) akt sprawy dotyczących postępowania odwoławczego od decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 12 kwietnia 2024 r., znak: IR-IV.7840.4.2024.12, stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] lutego 2020 r. Nr [...] , znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. M. pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania istniejącego budynku usługowego (Gmach Stowarzyszenia [...]) w celu jego przeznaczenia na budynek mieszkalny wielorodzinny, na działce nr ewid. [...] w K. przy ul. [...] i przesłanie ich na nośniku elektronicznym na adres ul. [...] , [...] O.
Postanowieniem z 12 września 2024 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił sporządzenia i przesłania kopii całości akt dotyczących ww. postępowania odwoławczego od decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 12 kwietnia 2024 r., znak: IR-IV.7840.4.2024.12.
2. Dnia 30 września 2024 r. skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 12 września 2024 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony w terminie.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz ponownym przeanalizowaniu akt sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy swoje postanowienie.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności te są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (§ 1a). Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2). Stosownie do art. 74 § 2 k.p.a., odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Organ wskazał, że zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 11/11, wykładnia literalna wskazanego przepisu art. 73 § 1 k.p.a. nie pozostawia wątpliwości, że obowiązkiem organu jest jedynie umożliwić stronie wykonanie jej uprawnienia do zapoznania się z aktami sprawy, sporządzenia notatek i odpisów dokumentów, także z uwzględnieniem możliwości technicznych, jakimi dysponuje organ. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że to organ decyduje, w jakiej formie ma możliwość wywiązania się z obowiązku udostępnienia stronie akt sprawy. Strona nie może domagać się w sposób wiążący dla organu udostępnienia jej akt sprawy poprzez sporządzenie kserokopii dokumentów lub w innej wskazanej formie.
W ocenie GINB, strona może sama sporządzać kserokopie dokumentów z akt sprawy, jednak nie może żądać, aby takie kserokopie wykonywał i dostarczał sam organ administracji. Organ nie ma takiego obowiązku, albowiem sporządzanie notatek, czy odpisów z akt postępowania ustawodawca pozostawił stronie, niezależnie od rodzaju użytych do tego środków technicznych. Organ przywołał także orzecznictwo sądów administracyjnych do art. 73 § 1 k.p.a.
W ocenie GINB art. 73 § 1 k.p.a. przyznający stronom, obok możliwości przeglądania akt, także prawo sporządzania z nich notatek i odpisów, pozostawia im te uprawnienia do własnej realizacji. Rola organu administracji kończy się tu na zapewnieniu stronom możliwości skorzystania z tych uprawnień, w tym utrwalenia na własny użytek wiadomości (materiałów) zawartych w aktach sprawy przez ich notowanie, wykonywanie odpisów (obrysów). Stanowisko to potwierdza przepis art. 73 § 1a, zgodnie z którym: "Czynności określone w § 1 (czyli wgląd w akta sprawy i sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów) są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu" (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz do art. 73 Kodeksu postępowania administracyjnego, w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX 2013).
Wobec powyższego, GINB zauważył, że rola organu administracji kończy się na zapewnieniu stronom możliwości skorzystania z ww. uprawnień oraz zgodnie § 2 k.p.a. ewentualnego uwierzytelnienia sporządzonych przez stronę kopii z akt sprawy.
Zauważyć należy, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego posiada jedynie w wersji papierowej akta sprawy dotyczące decyzji Wojewody Wielkopolskiego znak: IR-IV.7840.4.2024.12, oraz decyzji Prezydenta Miasta K. 2020 r., Nr [...] , znak: [...]. Uczynienie zadość wnioskodawczyni wiązałoby się z koniecznością dokonania digitalizacji akt sprawy.
Tymczasem, w ocenie GINB zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1348/20 z treści art. 73 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika obowiązek organu administracyjnego przekształcania akt administracyjnych sprawy lub ich części (poszczególnych dokumentów) prowadzonych w postaci papierowej do postaci cyfrowej w celu ich udostępnień a stronie w tej formie, jak również obowiązek ich udostępniania w ogóle za pomocą jakichkolwiek środków komunikacji elektronicznej (np. poczty elektronicznej), lecz tylko za pośrednictwem własnego sytemu teleinformatycznego. Tym samym, Organ stwierdził, że słusznie postanowieniem z 12 września 2024 r., znak: DOR.7110.195.2024.KKR, odmówił Wnioskodawczym sporządzenia i przesłania kopii całości akt sprawy.
Na uwzględnienie nie zasługuje argumentacja skarżącej, iż biorąc pod uwagę jej sytuacje rodzinną jedynym możliwym i skutecznym sposobem zapewnienia czynnego udziału w sprawie jest sporządzenie przez pracownika organu kopii akt sprawy i doręczenie ich w sposób opisany we wniosku tj. dokonanie kopii (skanów) i przesłanie ich na adresu ul. [...] , [...] O. .
Z załączonych do wniosku orzeczeń o niepełnosprawności matki i brata skarżącej, na co zwrócił uwagę GINB, wynika, iż osoby te zaliczone zostały do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i nie wymagają stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Ponadto, ponownie należy zauważyć, że zgodnie z art. 32 k.p.a., strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga osobistego działania. Zatem, Wnioskodawczyni może ustanowić pełnomocnika, upoważniając go do przeglądania akt sprawy i sporządzenia kopii potrzebnych dokumentów.
III. 1. Pismem z dnia 26 listopada 2024 r. skarżąca wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 października 2024 r. znak: DOR.7i10.195.2024.KKR(1).
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenia następujących przepisów prawa:
a) art. 73 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niewłaściwą interpretację przywołanego przepisu i odmowę udostępnienia akt sprawy skutkującą uniemożliwieniem jej czynnego udziału w postępowaniu, co narusza art. 10 § 1 k.p.a. a w efekcie uniemożliwieniem podjęcia jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej, co ma istotne znaczenie w dochodzeniu do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.);
b) zasady pogłębiania zaufania obywatela do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.);
c) zasad szybkości i prostoty postępowania (art. 12 k.p.a.).
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 12 września 2024 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca w uzasadnieniu skargi podała, że zgodnie z zasadą prawną wyrażoną w Uchwale NSA z 8 października 2018 r., sygn. akt I OPS 1/18 w ramach udostępnienia akt stronie na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. W przywołanym wyżej orzeczeniu NSA wskazuje na konieczność wykładni systemowej uwzględniającej w pełni normy konstytucyjne i ogólne zasady prawa administracyjnego, w tym zasadę prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu.
Nie może w związku z tym budzić wątpliwości, że dostęp stron do akt sprawy to jeden ze standardów sprawiedliwego postępowania administracyjnego, który z kolei stanowi istotny element zasady państwa prawnego, wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP. W tym zakresie zresztą dochodzi do zbiegu ochrony wynikającej z art. 2 i art. 51 ust. 3 Konstytucji RP.
Skarżąca podkreśliła, że biorąc pod uwagę sytuację rodzinną skarżącej jedynym możliwym i skutecznym sposobem zapewnienia jej czynnego udziału w sprawie jest sporządzenie przez pracownika organu kopii akt sprawy i dostarczenie jej tych kopii.
Odmowa wykonania przez organ kopii akt sprawy faktycznie uniemożliwia skarżącej czynny udział w postępowaniu tym samym narusza art. 10 ust. 1 k.p.a. oraz zasady ogólne zawarte w art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12 k.p.a.
2. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
2. Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
3. Na wstępie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
4. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 października 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 12 września 2024 r., znak: DOA.7110.195.2024.KKR, mocą którego organ odmówił udostępnienia kopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.
5. Wskazać należy, że w piśmie z dnia 6 sierpnia 2024 r. skarżąca zwróciła się do Organu o przesłanie jej kopii akt sprawy, której jest stroną. Jednakże, jak wynika z akt sprawy, we wniosku skarżąca wniosła o przesłanie jej "kopii" akt sprawy.
Istota sporu w niniejszej sprawie koncentruje się na tym, czy art. 73 § 1 k.p.a. daje podstawę do żądania wykonania kopii akt postępowania, zwłaszcza w sytuacji gdy strona nie może stawić się osobiście w siedzibie urzędu w celu dokonania fotokopii akt postępowania.
6. Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 73 Kpa strona powinna zapoznać się z aktami sprawy administracyjnej w siedzibie organu, a organ nie ma obowiązku ich przesyłania stronie postępowania. Jednakże prawo strony do wglądu w akta jest co do zasady nieograniczone, przysługując stronie na każdym etapie postępowania (art. 73 § 1 Kpa). Strona ma prawo do sporządzania notatek i odpisów z akt oraz może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów lub może żądać wydania uwierzytelnionych odpisów, jeśli uzasadnia to jej ważny interes (art. 73 § 2 Kpa). Realizacja tych uprawnień może nastąpić osobiście lub przez pełnomocnika, w siedzibie organu prowadzącego postępowanie lub organu działającego w ramach pomocy prawnej (art. 52 Kpa), w obecności pracownika organu.
Należy podkreślić, że przepis art. 73 K.p.a. przewiduje dwa stany faktycznoprawne oraz związane z nimi obowiązki organu administracji publicznej i odpowiednie uprawnienia strony postępowania. Zgodnie z § 1 organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Stosownie natomiast do § 2 strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania z akt uwierzytelnionych odpisów, jeżeli jest to uzasadnione jej ważnym interesem.
W niniejszej sprawie skarżąca wystąpił do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o udostępnienie jej akt postępowania administracyjnego akt sprawy dotyczących postępowania odwoławczego od decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 12 kwietnia 2024 r., znak: IR-IV.7840.4.2024.12, stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] lutego 2020 r. Nr [...] , znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. M. pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania istniejącego budynku usługowego (Gmach Stowarzyszenia [...]) w celu jego przeznaczenia na budynek mieszkalny wielorodzinny.
Organ odmówił udostępnienia akt w żądanej przez stronę formie postanowieniem opartym na przepisie art. 73 ust. 1 K.p.a.
Sąd zna stanowisko prezentowane przez Organ wynikające z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2011 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 11/11, iż wykładnia literalna przepisu art. 73 ust. 1 k.p.a. nie pozostawia wątpliwości, że obowiązkiem organu jest jedynie umożliwić stronie wykonanie jej uprawnienia do zapoznania się z aktami sprawy, sporządzenia notatek i odpisów dokumentów, także z uwzględnieniem możliwości technicznych, jakimi dysponuje organ. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że to organ decyduje, w jakiej formie ma możliwość wywiązania się z obowiązku udostępnienia stronie akt sprawy.
Jednakże, Sąd podziela w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w zawarte w uchwale z 8 października 2018 r., sygn. akt I OPS 1/18, w którym Sąd ten wskazał, że w ramach udostępnienia akt stronie na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. NSA wyjaśnił przy tym, że za takim rozwiązaniem przemawia konieczność zharmonizowania art. 73 k.p.a. z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, uregulowaniami innych procedur, dotyczącymi udostępniania akt, a także konieczność dokonywania interpretacji z uwzględnieniem gwarancji konstytucyjnych. Z tego względu, dokonując wykładni art. 73 § 1 k.p.a. trzeba mieć również na uwadze, że możliwość rzetelnego zapoznania się z materiałem zebranym w aktach sprawy jest istotnym uprawnieniem procesowym gwarantującym stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a w efekcie podejmowanie inicjatywy dowodowej, co ma istotne znaczenie w dochodzeniu do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) Interpretacja powinna uwzględniać także wymogi standardów określonych zasadą pogłębiania zaufania obywatela do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz zasady szybkości i prostoty postępowania (art. 12 k.p.a.).
Skarżąca wniosła o wykonanie kopii akt postępowania ze względu na ograniczone możliwości stawiennictwa w siedzibie organu z uwagi na opiekę nad niepełnosprawną matkę oraz brata skarżącej. Organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia co prawda jednym zdaniem wskazał, że osoby te zaliczone zostały do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności a zatem nie wymagają stałej pomocy, jednakże Organ nie dokonał szczegółowego ustalenia w tym przedmiocie. Nie może umknąć uwadze, że umiarkowany stopień niepełnosprawności chociaż nie musi to jednak może powodować konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Zwłaszcza, że skarżąca zadeklarowała opiekę nad dwoma członkami najbliższej rodziny. Wszystko zależy od charakteru i skutków konkretnej niepełnosprawności, niektóre osoby mogą potrzebować stałego wsparcia. Ponadto, Organ nie rozważył nakładu pracy potrzebnej do wykonania kopii akt i nadesłania ich na adres skarżącej. Tymczasem, akta postępowania mają nie przekraczają standardowej objętości. Odmowa udostępnienia kserokopii z akt sprawy może nastąpić jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Według stanowiska NSA zawartego w ww. uchwale, organ administracji mógłby odmówić wykonania kopii akt, gdyby wykazał konkretne trudności wynikające z braku sprzętu lub dużej ilości dokumentów do skopiowania. W takich przypadkach, wymagających większego zaangażowania organizacyjnego, odmowa także powinna poprzedzać wyznaczenie stronie określonych warunków realizacji wniosku o kserokopie. Strona może zostać obciążona kosztami sporządzenia kopii dokumentacji na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.. Koszty te są traktowane jako część kosztów postępowania administracyjnego poniesionych na żądanie strony. Nie są one bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy, dlatego organ nie jest zobowiązany do ich ponoszenia.
Ponadto, odmowa wydania kopii jest uzasadniona, gdy strona w sposób oczywisty i świadomy nadużywa prawa wynikającego z art. 73 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Zatem, art. 73 § 1 k.p.a. nie oznacza bezwzględnego obowiązku organu do wydania kserokopii na każde żądanie, ale ogranicza możliwość nieuzasadnionej odmowy. A zatem przekładając powyższe na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że nie ma aksjologicznych przesłanek, aby czynność wysyłki wykonanych kopii odrywać od prawa udostępnienia akt. A odmowa wykonania kopii akt oraz ich wysyłki mogłaby nastąpić jedynie, gdyby organ wykazał konkretne utrudnienia wynikające z braku potrzebnego sprzętu lub dużej liczby dokumentów przewidzianych do kopiowania oraz gdyby strona w sposób oczywisty i świadomy nadużywa prawa wynikającego z art. 73 § 1 k.p.a. W zaskarżonym postanowieniu GINB nie wskazał na takie argumenty.
Należy nadto podkreślić, że organ a priori przyjął, że nie jest zobowiązany dokonać cyfrowego odwzorowania akt całego postępowania, podczas gdy wniosek można odczytać alternatywnie jako wykonanie kopii i nadesłanie na adres skarżącej. Sąd nie przesądza, że Organ ze względu na nakład pracy czy możliwości kadrowe nie byłby wstanie wykonać kopii czy też nie byłby w stanie wykonać ich bezpłatnie, jednak nie zostało to w ogóle wyjaśnione w uzasadnieniu postanowienia, co przesądza o tym, że jest ono co najmniej przedwczesne. Tym samym twierdzenie GINB o braku możliwości udostępnienia kserokopii akt sprawy na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. było co najmniej przedwczesne.
7. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 73 § 1 k.p.a. a także art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. GINB naruszył także zasady prawidłowo prowadzonego postępowania, w szczególności zasadę uwzględnienia słusznego interesu obywateli (art. 7a k.p.a.) oraz zasadę budowania zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).
8. Z tych wszystkich wyżej wskazanych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt c. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.
9. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie do uwzględnienia wykładni zawartej w niniejszej wyroku oraz dokona niezbędnych ustaleń faktycznych. Następnie w zależności od dokonanych ustaleń, w przypadku ewentualnej odmowy wykonania i przesłania kopii akt, zobowiązany będzie do wyczerpującego uzasadnienia wydawanego postanowienia. W przypadku przychylenia się do wniosku skarżącej konieczne będzie zaś jej poinformowanie, że koszty wykonania przez organ kopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz ich wysyłki obciążają wnioskodawcę.
10. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
11. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a., a na zasądzoną kwotę złożyła się równowartość wpisu sądowego od skargi (100 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło