VII SA/Wa 3005/14
WyrokWSA w Warszawie2015-12-08
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Joanna Gierak-Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania, gdy wnioskodawcy powołali się na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a., a organy uznały, że żadna z nich nie została spełniona?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a. Wnioskodawcy nie wykazali, że dowody były fałszywe, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, ani że pojawiły się nowe istotne okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji. W związku z brakiem podstaw do wznowienia, organ zastosował art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmawiając uchylenia dotychczasowej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nakazującą rozbiórkę obiektów budowlanych, powołując się na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a. oraz przedstawiając nowe dowody. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił postępowanie, ale następnie decyzją odmówił uchylenia decyzji ostatecznej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zaskarżyli decyzję Głównego Inspektora, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz pominięcie nowych dowodów i okoliczności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2014 r. znak (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę
Przedmiotem skargi (...) jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2014 r. znak: (...).
Zaskarżoną decyzją z dnia (...) listopada 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania (...) od decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2014 r., znak: (...) odmawiającej uchylenia, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.), decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2007 r., znak: (...), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przedstawiając przebieg postępowania, organ II instancji podał, iż (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) czerwca 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie (...) z dnia (...) marca 2007 r., znak: (...), nakazującą (...) rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej (letniskowej) oraz obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu, wybudowanych na terenie działki nr (...), bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt: II SA/Gd 82/08, oddalił skargę (...) na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2007 r.
Pismem z dnia (...) grudnia 2013 r., uzupełnionym pismem z dnia (...) stycznia 2014 r. i (...) stycznia 2014 r(...) wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną (...) Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2007 r. We wniosku wskazali, że w dniu (...) listopada 2013 r. pozyskali nowe dowody, tj.: 1) wyrok (...) w (...) dotyczący obowiązku wznowienia postępowania administracyjnego, 2) wykładnię stosowania prawa ochrony władania własnością, 3) pismo Wójta Gminy (...) o przekształcenie terenu na rekreacyjny, 4) wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylający decyzję nakazującą rozbiórkę domku letniskowego, 5) wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt: II SA/Gd 248/11.
(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) czerwca 2014 r., znak: (...), wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku (...), wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną organu wojewódzkiego z dnia (...) czerwca 2007 r.
Następnie, (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) lipca 2014 r., znak: (...), odmówił uchylenia, w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2007 r., znak: (...).
Od powyższej decyzji z dnia (...) lipca 2014 r. odwołanie wnieśli (...).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, przedstawiając własną ocenę sprawy, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia (...) listopada 2014 r. na wstępie podał, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a. W wyniku przeprowadzenia ww. postępowania organ wydaje decyzję, zgodnie z art. 151 k.p.a., w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, jeżeli ustali, że nie wystąpiła żadna z podstaw wznowienia postępowania, uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi wystąpienie podstaw do jej uchylenia, na mocy art. 145 § 1, art. 145a. lub art. 145b k.p.a., bądź stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, gdy wystąpią przesłanki negatywne, określone w art. 146 § 1 i 2 k.p.a., wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał dalej, że (...) we wniosku o wznowienie postępowania wskazali jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.
Organ odwoławczy wskazał przy tym, że zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, aby skutecznie wykazać zaistnienie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. muszą łącznie wystąpić trzy przesłanki: 1) w decyzji ostatecznej organ administracyjny rzeczywiście poczynił ustalenia faktyczne z powołaniem się na sfałszowany dowód, 2) sfałszowanie musi zostać stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, 3) na sfałszowanym dowodzie oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie. Te wszystkie przesłanki muszą wystąpić łącznie, jeżeli zatem nawet jedna z nich nie wystąpi, nie można mówić o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w rozpatrywanej sprawie wnioskodawcy nie przedstawili żadnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Akta sprawy również nie zawierają jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ I instancji zasadnie uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
Organ odwoławczy, odnosząc się do kolejnej podstawy wznowienia – art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., podał, że stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w wyniku przestępstwa.
Dalej wskazał, że zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, aby skutecznie wykazać zaistnienie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., muszą łącznie wystąpić trzy przesłanki: 1) przy wydawaniu decyzji administracyjnej popełnione zostało przestępstwo, 2) popełnienie przestępstwa zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, 3) pomiędzy wydaniem decyzji a popełnieniem przestępstwa istnieje związek przyczynowy. Te wszystkie przesłanki muszą wystąpić łącznie, jeżeli zatem nawet jedna z nich nie wystąpi, nie można mówić o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w rozpatrywanej sprawie wnioskodawcy nie przedstawili żadnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego fakt popełnienia przestępstwa. Akta sprawy również nie zawierają jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że zostało popełnione przestępstwo.
Zatem, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że we wniosku o wznowienie postępowania wnioskodawcy powołali się na nowe dowody w sprawie, a zatem na podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wyjaśnił, że zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, nową okolicznością faktyczną nie jest okoliczność wyprowadzona z odmiennej oceny dowodów znanych organowi administracji publicznej wydającemu decyzję. Ponadto przez nową okoliczność albo nowy dowód istotny dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność lub dowód, które mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Sama zmiana oceny dowodów nie może stanowić podstawy do podważenia trwałości decyzji w trybie wznowienia postępowania, jeżeli nie wskaże się takich nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, które podważą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że nowe dowody wskazane przez wnioskodawców we wniosku o wznowienie postępowania, takie jak wyroki, pismo, wykładnie i interpretacje stosowania przepisów prawa, nie dotyczą przedmiotowej sprawy, a więc nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) czerwca 2007 r. Jednocześnie organ zauważył, że niektóre ze wskazanych przez wnioskodawców dowodów nie istniały w dacie wydania decyzji z dnia (...) czerwca 2007 r. Zatem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 maja 2011 r. nie może zostać uznany za dowód w sprawie istniejący w dniu wydania decyzji organu wojewódzkiego z dnia (...) czerwca 2007 r. Podobnie wskazany przez wnioskodawców dowód, tj. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OZ 342/10 uchylający decyzję nakazującą rozbiórkę domku letniskowego, nie może zostać uznany za dowód w sprawie istniejący w dniu wydania decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2007 r.
Ponadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wskazane przez wnioskodawców jako nowy dowód pismo Wójta Gminy (...) z dnia (...) maja 1992 r., znak: (...) (skierowane do Urzędu Wojewódzkiego w (...), dotyczące zaopiniowania wniosku Samorządu Mieszkańców wsi (...)w sprawie ujęcia części określonych gruntów na cele rekreacyjne), zostało przywołane przez wnioskodawców już we wniosku z dnia (...) lutego 2009 r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2007 r.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W świetle powyższego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ I instancji zasadnie odmówił uchylenia, w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzji organu wojewódzkiego z dnia (...) czerwca 2007 r.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ stwierdził, że w świetle poczynionych ustaleń pozostają one bez wpływu na zasadność niniejszego rozstrzygnięcia.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2014 r. znak: (...) wnieśli (...) domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego przez zastosowanie:
a) art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.);
b) art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), w zakresie nieuwzględniającym pierwotnego stanu faktycznego,
2) przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez ograniczenie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie i zaniechanie przeprowadzenia postępowania w zakresie dowodów zgłaszanych przez skarżących, co doprowadziło do ustalenia stanu faktycznego niezgodnie ze stanem rzeczywistym sprawy;
3) pominięcie nowych dowodów oraz nowych okoliczności faktycznych, które wskazują na rażące naruszenia przepisów prawa materialnego i występowania istotnych wad postępowania administracyjnego istniejących w dniu wydania decyzji;
4) pominięcie obowiązującego prawa Polski - UE, jego wykładni, szczególnie art 64 Konstytucji RP, art. 7 k.p.a., prawa UE w zakresie ochrony, słusznego prawnego interesu Obywateli RP – UE, a w tym prawa własności do działki własnościowej do jej zagospodarowania według potrzeb właściciela.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2014 r. znak: (...), utrzymująca w mocy decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2014 r. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej. Oba te orzeczenia wydane zostały w postępowaniu nadzwyczajnym, zainicjowanym wnioskiem skarżących – (...), którzy powołując się na przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a. wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2007 r. znak: (...).
Tą ostatnią organ wojewódzki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlanego oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania (...), utrzymał w mocy decyzję PINB w (...) z dnia (...) maca 2007 r. znak: (...) nakazującej (...) rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej (letniskowej) oraz obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu, wybudowanych na terenie działki nr (...), bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Wnosząc o wznowienie skarżący wskazali na trzy podstawy wznowienia, a w kontekście przywołanych przesłanek powołali się na dowody w postaci orzeczeń sądów administracyjnych i wyroku (...) (zapadłych w innych sprawach), pisma zawierającego wykładnię prawa oraz pisma Wójta Gminy (...) w sprawie przekształcenia terenu na rekreacyjny. Organy orzekające w postępowaniu z wniosku skarżących (po wznowieniu postępowania w sprawie), zgodnie przyjęły, iż przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a. nie wystąpiły. W konsekwencji, organ I instancji orzekł w sprawie na zasadzie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej. Rozstrzygnięcie to, prawidłowo -w ocenie Sądu- zostało utrzymane w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2014 r. Okoliczności sprawy w sposób wyczerpujący ustalone i prawidłowo ocenione, uzasadniały bowiem zastosowanie ww. przepisu art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu, zgodnie z którym organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b.
Rozwijając powyższą ocenę, zważyć przede wszystkim należy, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte poważną, kwalifikowaną wadą - wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Nie jest więc to kolejna instancja zwykłego postępowania, a postępowanie umożliwiające kontrolę prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej, przy czym ograniczone przesłankami enumeratywnie wymienionymi m. in. w art. 145 § 1 k.p.a., których rozszerzająca wykładnia jest niedopuszczalna, jako że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 ww. ustawy. Właściwy organ orzeka po wznowieniu postępowania o wzruszeniu decyzji dotychczasowej tylko wówczas, gdy stwierdzi, iż wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 146 k.p.a., a więc nie upłynął termin dopuszczalności wznowienia postępowania, ani w wyniku wznowienia postępowania nie zapadnie wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Co równie istotne, postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ bada jedynie, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także - czy został zachowany termin do złożenia podania określony w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia organu w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zaznaczyć także trzeba, iż wydanie postanowienia o wznowieniu w oparciu o art. 149 § 1 k.p.a. nie przesądza wystąpienia w sprawie przesłanki wznowienia. Postanowienie to stanowi natomiast podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia (po pierwsze) oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (o ile przyczyna wznowienia w sprawie będzie miała miejsce), stosownie do treści art. 149 § 2 k.p.a. Wskazać w końcu należy, iż art. 151 reguluje możliwe sposoby rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym. Przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. ma zastosowanie w przypadku, gdy w toku postępowania (po wznowieniu) ustalono, że przesłanka wznowienia (w związku z którą uruchomiono to postępowania) nie miała miejsca, a tym samym nie było podstaw do ponownej merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją ostateczną.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, iż zasady rządzące postępowaniem wznowieniowym zostały w sprawie zachowane, a ustalenia poczynione - uzasadniały zastosowanie w I instancji art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Rację mają bowiem organy orzekające, iż w sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn wznowienia podniesiona we wniosku inicjującym to postępowanie.
(...) we wniosku o wznowienie postępowania wskazali jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Organ odwoławczy prawidłowo w tym kontekście wskazał, że aby skutecznie wykazać zaistnienie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. muszą łącznie wystąpić trzy przesłanki: 1) w decyzji ostatecznej organ administracyjny rzeczywiście poczynił ustalenia faktyczne z powołaniem się na sfałszowany dowód, 2) sfałszowanie musi zostać stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, 3) na sfałszowanym dowodzie oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie. Te wszystkie przesłanki muszą wystąpić łącznie, jeżeli zatem nawet jedna z nich nie wystąpi, nie można mówić o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie przedstawili żadnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Akta sprawy również nie zawierają jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Stąd też słusznie przyjęto, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
Jako kolejną podstawę wznowienia wnioskodawcy wskazali przesłankę z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Organ odwoławczy prawidłowo podniósł, że aby skutecznie wykazać zaistnienie tej podstawy wznowienia muszą wystąpić również trzy przesłanki: 1) przy wydawaniu decyzji administracyjnej popełnione zostało przestępstwo, 2) popełnienie przestępstwa zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, 3) pomiędzy wydaniem decyzji a popełnieniem przestępstwa istnieje związek przyczynowy. Prawidłowo także organ zaznaczył, że wszystkie te przesłanki muszą wystąpić łącznie, a jeżeli jedna z nich nie wystąpi, nie można mówić o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. W konsekwencji organ odwoławczy (za organem I Instancji) zasadnie uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawcy nie przedstawili bowiem żadnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego fakt popełnienia przestępstwa. Akta sprawy także nie zawierają jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że zostało popełnione przestępstwo.
I w końcu, jako trzecią podstawę wznowienia wnioskodawcy powołali przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w myśl przywołanego przepisu, należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Przy czym nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne. Skuteczne powołanie się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. będzie miało więc miejsce jedynie wówczas, gdy nowe okoliczności lub dowody mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w tym sensie, że wraz z innymi okolicznościami lub dowodami powinny stać się podstawą wydania odmiennej decyzji niż ta, która zapadła. Tę "istotność" nowych dowodów - nowych okoliczności faktycznych należy w postępowaniu wznowieniowym wykazać (por. wyrok NSA z 7 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 429/06, Lex nr 348005). Nadto, nowe okoliczności i dowody muszą ujawnić się po wydaniu decyzji ostatecznej. Nowe okoliczności i dowody w rozumieniu ww. przepisu to takie, które istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający nimi nie dysponował (obojętnie z jakich przyczyn). W kontekście omawianej przesłanki ważne jest bowiem to, iż nie obejmuje ona okoliczności i dowodów powstałych, czy zaistniałych po wydaniu kwestionowanej decyzji ostatecznej. Przy czym, nową okolicznością faktyczną nie jest okoliczność wyprowadzona z odmiennej oceny dowodów znanych organowi administracji publicznej wydającemu decyzję. Sama zmiana oceny dowodów zgromadzonych w sprawie nie może bowiem stanowić podstawy do podważenia trwałości decyzji w trybie wznowienia postępowania.
W konsekwencji, kierując się powyższym, uznać trzeba, iż rację ma organ odwoławczy podnosząc, że dowody wskazane przez wnioskodawców we wniosku o wznowienie postępowania, takie jak wyroki, pismo, wykładnie i interpretacje stosowania przepisów prawa, nie dotyczą przedmiotowej sprawy i nie mogą tym samym stanowić o wystąpieniu ww. podstawy wznowienia. Rację ma również organ wskazując, iż niektóre ze wskazanych przez wnioskodawców dowodów nie istniały w dacie wydania decyzji z dnia 26 czerwca 2007 r. (i z tego powodu także nie mogą zostać uznane za dowód w rozumieniu omawianego przepisu), a część z nich, w tym pismo Wójta (...) z dnia (...) maja 1992 r. w sprawie przeznaczenia terenów na cele rekreacyjne, były już przywołane w innym postępowaniu wznowieniowym, również z wniosku skarżących (...), zakończonym ostateczną decyzją (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) sierpnia 2009 r. znak: (...) o odmowie uchylenia (tej samej) decyzji ostatecznej (i nie jest w związku z tym możliwa ponowna i inna ich ocena). Nadto, zważyć trzeba, iż dowody dołączone w niniejszej sprawie do wniosku o wznowienie, mają wskazywać na inną (niż przyjęta) ocenę (w zakresie legalizacji obiektów), tj. inną interpretację prawa, a to ani nie stanowi o wystąpieniu nowej okoliczności, ani nowego dowodu w rozumieniu ww. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Odmienna wykładnia prawa materialnego stanowiącego podstawę prawną wydanej decyzji ostatecznej, nie wypełnia bowiem wskazanej przesłanki.
Należy przy tym dostrzec, iż kwestionowana przez skarżących decyzja, nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej (letniskowej) oraz obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu, wybudowanych na terenie działki nr (...), była poddana kontroli sądowo-administracyjnej. W dniu (...) kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 82/08 zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ze skargi (...) oddalający skargę na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2007 r. znak (...). Wyrok ten uprawomocnił się z dniem (...) lutego 2008 r. i wiąże tak organy i Sąd orzekający w tej sprawie, jak i inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z powyższego wynika więc, iż wskazana decyzja ostateczna została uznana wyrokiem Sądu za prawidłową, zgodną w szczególności z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., stanowiącym jej podstawę materialnoprawną. Zatem, powoływanie się na błędną ocenę prawną w postępowaniu wznowieniowym również i z tego powodu należy uznać za nieskuteczne. Przypomnieć przy tym trzeba, iż zawarty w decyzji ostatecznej nakaz rozbiórki spowodowany był ustaleniem przez organy nadzoru budowlanego, iż działka, na której w warunkach samowoli budowlanej postawiono dwa obiekty budowlane, nie była ani w dacie wykonania tej samowoli, ani w dacie orzekania przez organy w postępowaniu zwykłym przeznaczona pod zabudowę. Dowody przedstawione wraz z wnioskiem o wznowienie nie dotyczą żadnej z ww. okoliczności, mających istotne znaczenie w sprawie.
Z tych też przyczyn Sąd nie podzielił zarzutów skargi i uznał, że kontrolowana decyzja jest prawidłowa. Odnośnie zarzutów podniesionych przez skarżących Sąd stwierdza, iż wynikają one z niezrozumienia trybu nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie wznowieniowe, które wbrew ocenie skarżących nie umożliwia wzruszenia każdej decyzji ostatecznej i nie daje podstaw do przeprowadzenia ponownie postępowania dowodowego w pełnym zakresie (i czynienia nowych ustaleń faktycznych i prawnych), tym bardziej w sytuacji, gdy przesłanka wznowienia nie wystąpiła. Sąd wyjaśnia w końcu, iż kwestia nakazu rozbiórki obiektów zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej z uwagi na charakter niniejszej sprawy i jej wynik, nie mogła być w ogóle w tym postępowaniu nadzwyczajnym analizowana.
W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło