VII SA/Wa 3006/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. znak: [...] w sprawie stwierdzenia wydania postanowienia z naruszeniem prawa i odmowa jego uchylenia postanawia: odmówić P. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący podaje, że w skład jego gospodarstwa domowego wchodzi pięć osób. Dwójka dzieci pozostaje w wieku szkolnym, najstarszy syn jest studentem. Wspólny dochód w rodzinie wynosi 5 500 zł. i stanowi go kwota najmu lokalu oraz wynagrodzenie za pracę żony wnioskodawcy. Strona wykazała posiadanie nieruchomości – mieszkania – o pow. 62 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 2,4 ha przeliczeniowego, a ponadto kamienicy w T. Strona nie wykazała posiadania oszczędności, ani innego majątku. Dodała, że ponosi następujące koszty utrzymania spłata kredytu 400 zł., gaz 40 zł., wydatki na studia syna 1 200 zł., paliwo 300 zł., mieszkanie wyżywienie i ubrania syna 300 zł., koszty związane z nauką córek 200 zł., czynsz 400 zł., ubezpieczenie 600 zł., żywność 1 900 zł., remont 900 zł. W dodatkowym piśmie z dnia 8 lutego 2016 r. złożonym na wezwanie Sądu w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wnioskodawca wskazał, że posiada samochód osobowy citroen z 2003 r., i opel astra z 1995 r., nie korzysta z pomocy społecznej, utrzymanie pojazdów to wydatek około 800 zł., syna 1 500 zł. (czynsz i wyżywienie). Wnioskodawca dodał, że wszystkie pieniądze pochłaniają sprawy bieżące, remonty, opłaty związane z nauką dzieci, utrzymanie samochodów, wszystko co zostaje jest wydawane na podstawowe sprawy od lat odkładane, a nie na luksusy. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową P. K. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej i by wnioskodawcę można było zaliczyć do osób ubogich, które stać na zaspokajanie jedynie podstawowych potrzeb. Wnioskodawca utrzymuje się z łącznego dochodu pochodzącego z wynajmu lokalu i wynagrodzenia za pracę żony w łącznej wysokości 5 500 zł. miesięcznie. Sam pozostaje osobą niepracującą. Posiada trzy nieruchomości, dwa samochody osobowe. Okoliczności te wskazują, że wnioskodawca nie należy do osób ubogich, tym bardziej, że wnioskodawca potrafi utrzymać wspólnie z małżonką swoją rodzinę samemu pozostając bez pracy. Należy również zauważyć, że wnioskodawca nie nadesłał wyciągów ze stanu konta, dokumentów PIT, ani w inny sposób nie udokumentował osiąganych dochodów, do czego był zobowiązany na mocy zarządzenia z dnia 4 lutego 2016 r. Ponadto nie może ujść uwadze orzekającego, że skarżący sam wskazuje, że posiada nieruchomości, ruchomości oraz środki finansowe, które przeznacza na różne cele m.in. remonty, spłatę kredytu. To wyklucza uznanie skarżącego za osobę ubogą. Jak podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny "koszty sądowe nie mogą być stawiane jako ostatnie w kolejności do zaspokajania. Zobowiązania prywatnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi" (por. II OZ 951/15 - Postanowienie NSA z 7 października 2015 r. w sprawie rozpoznania wniosku o prawo pomocy wnioskodawcy). Z tych względów uznano, że strona jest w stanie opłacić koszty sądowe w sprawie i odmówiono przyznania prawa pomocy w tym zakresie. W zakresie ustanowienia pełnomocnika uznano, że z uzyskiwanego dochodu samodzielnie poniesienie wydatku nie przekracza finansowych możliwości wnioskodawcy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.