VII SA/Wa 3024/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. J. i T. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić skarżącemu A. J. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A. J. w dniu 21 marca 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie VII SA/Wa 3024/15. W treści wniosku skarżący wskazał, że posiada dom o powierzchni 300 m2 o wartości 1,5 miliona zł, a także samochody: VW T5 Transporter oraz Suzuki Grand Vitara. We wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostają żona oraz matka. Skarżący wskazał, że nie uzyskuje dochodów z powodu choroby. Oświadczył, że posiada oszczędności w wysokości 100.000 zł. Jako dochody, z których utrzymuje się wraz z rodziną, skarżący wskazał wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez żonę w wysokości 8.900 zł netto miesięcznie. Do stałych wydatków skarżący zaliczył: ponoszone przez żonę koszty wynajmu mieszkania i dojazdu do pracy – 2.000 zł, koszty leczenia skarżącego – 3.000 zł, koszty utrzymania domu – ok. 2.000 zł, koszty rehabilitacji matki – 600 zł. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Celem instytucji prawa pomocy, stanowiącej odstępstwo od tej generalnej reguły, jest umożliwienie dostępu do sądu osobom znajdującym się w sytuacji, w której poniesienie kosztów postępowania spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego wnioskodawcy i jego rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego, o którym mowa w art. 246 ustawy, należy natomiast rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych wydatków, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, zamieszkania i leczenia. Prawo pomocy mogą zatem otrzymać wyłącznie osoby znajdujące się w wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym, pozbawione dochodów oraz te, które co prawda uzyskują dochody, ale w wysokości pozwalającej im jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w przypadku A. J.. Jak wynika z wniosku, skarżący i jego żona posiadają znaczny majątek, na który składają się: dom o powierzchni 300 m2 o wartości 1,5 miliona zł, samochody VW T5 Transporter oraz Suzuki Grand Vitara. Żona skarżącego uzyskuje dochody w wysokości 8.900 zł netto miesięcznie, skarżący posiada ponadto oszczędności w kwocie 100.000 zł. Nie sposób więc uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w niniejszej sprawie, brak jest zatem uzasadnienia dla przerzucenia tych kosztów na współobywateli, a do tego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy. Zauważyć również trzeba, że wprawdzie A. J. zobowiązany jest do uiszczenia wpisów sądowych od skarg w kilkunastu sprawach, to jednak z uwagi na zasoby finansowe skarżącego i jego żony okoliczność ta nie może wpłynąć na odmienną ocenę wniosku. Warto też podkreślić, iż nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 25 stycznia 2012 r. sygn. II FZ 797/11 LEX nr 1104128, z dnia 1 marca 2011 r. sygn. II FZ 80/11 LEX nr 1080061, z dnia 11 maja 2012 r. sygn. II FZ 348/12 LEX nr 1166136, z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. II FZ 97/11 LEX nr 1081481, z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. II FZ 470/12 LEX nr 1240493). W przypadku A. J. nie można natomiast mówić o braku środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych w zainicjowanej przez niego sprawie. Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).