VII SA/Wa 3027/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Nogal (spr.), asesor WSA Nina Beczek, Protokolant ref. staż. Oliwia Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2025 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 11 września 2024 r. znak: WSO-I.621.1.85.2024 w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz M. M. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga z dnia 2 listopada 2024 r., M. M., zwanego dalej w skrócie Stroną lub Skarżącym, na decyzję Wojewody Mazowieckiego, zwanego dale Wojewodą lub Organem, z dnia 11 września 2024 r. uchylającą decyzję Prezydenta miasta O. w całości i orzekająca o wymeldowaniu M. M. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul gen [...]w O.. Zaskarżona decyzja Wojewody zapadła w następującym stanie sprawy. Decyzją z dnia 16 maja 2024 r. Prezydent miasta O. (dalej jako Prezydent) odmówił wymeldowania M. M. (tj. Skarzącego) z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul gen [...] w O., na wniosek E.M., żony Skarżacego.. W uzasadnieniu Prezydent wskazał, że Skarżący nie opuścił miejsca zameldowania na pobyt stały w sposób trwały i dobrowolny. Z decyzją Prezydenta nie zgodziła się E. M., żona Skarżącego. Badając sprawę, po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego, Wojewoda stwierdził, że zasługuje ono na uwzględnienie i zaskarżoną decyzją orzekł o wymeldowaniu Skarżącego.Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks ‘postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej k.p.a, w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r. poz. 736), dalej jako u.e.l. . Z kolei z decyzją Wojewody nie zgodził się Skarżący, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił decyzji naruszenie: - art 7,77,80 k.p.a. polegające na dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego, sprzecznej z logiką oraz zasadami doświadczenia życiowego, dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie selektywnie wybranego a nie całego materiału dowodowego który nie wkomponował się w ustalenia z góry powzięte przez organ, co skutkowało niesłusznym przyjęciem przez Wojewodę, iż Skarżący od kilku miesięcy nie koncentruję swojego centrum życiowego pod adresem [...] w O., podczas gdy działania faktyczne podejmowane przez w/w takie jak wystąpienie do Sądu z pozwem o przywrócenie posiadania wskazują, iż właśnie pod w/w adresem zamierza zamieszkiwać M. M. W uzasadnieniu skargi Strona rozwinęła i uzasadniła powyższe zarzuty, a w szczególności wskazała, iż toczy się sprawa sądowa cywilna o przywrócenia Skarżącemu współposiadania przedmiotowego lokalu pod sygn.. akt I C [...]. Skarżący złożył potem pismo z dnia 22 stycznia 2025 r., do którego załączył kopie nieprawomocnego wyroku z dnia 23 grudnia 2024 r., przywracającego Skarżącemu posiadanie przedmiotowego lokalu. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów ww. ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję (uchwałę) administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.). Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przedmiotowa sprawa dotyczy oceny, czy Wojewoda zasadnie uchylił decyzję Prezydenta miasta O. i orzekł o wymeldowaniu Skarżącego z przedmiotowego lokalu.. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie organu I instancji było uzasadnione w realiach przedmiotowej sprawy, a Wojewoda niezasadnie orzekł o wymeldowaniu. Materialną podstawę decyzji w przedmiocie wymeldowania Skarżącego z pobytu stałego stanowił art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r. poz. 736, ze zm.; obowiązujący tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 274; dalej: u.e.l.), który ma następujące brzmienie: "Organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się". Podnieść tu należy, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 35 u.e.l. jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały. Na gruncie stanowiącego odpowiednik art. 35 u.e.l. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 716/09 (LEX nr 597803) wskazał, że nawet kwestia dobrowolności ma drugorzędne znaczenie, o ile tylko opuszczeniu lokalu towarzyszy zamiar opuszczenia go w sposób trwały. Przyczyna opuszczenia nie koniecznie musi więc mieć znaczenie dla oceny czy podlegająca wymeldowaniu osoba dokonała trwałego wyboru zamieszkania w innym miejscu. Zamiar ma zatem istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim sensie fizycznym, praca, nauka) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Trzeba również wskazać, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05, LEX nr 192912). Sporadyczne, krótkotrwałe pobyty w mieszkaniu w obecności osób trzecich, z całą pewnością nie dają podstawy do uznania, że w mieszkaniu tym skoncentrowane zostały czynności życiowe strony. Najistotniejsze zatem dla oceny prawidłowości podjętych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć jest to, czy w zgromadzonym materiale dowodowym odzwierciedlił się w sposób obiektywny zamiar Skarżącego utrzymania więzów z lokalem mieszkalnym. Oceniając w świetle powyższych kryteriów stan faktyczny sprawy, przyjąć należy, że zasadna była decyzja organu I instancji o odmowie wymeldowania Skarżącego. Z akt administracyjnych wynika bowiem niewątpliwie, że Skarżący nie opuścił lokalu w pełni dobrowolnie, bez zamiaru powrotu, ale w trakcie interwencji Policji i w związku z konfliktem z żoną. Nie budzi także wątpliwości konflikt między Skarżącym a jego żoną, co wygenerowało z jej inicjatywy postępowania karne i przedmiotowe, o wymeldowanie. Z kolei Skarżący złożył pozew o przywrócenie posiadania. Jak jednak wynika z akt administracyjnych, Prokuratura odmówiła wszczęcia postępowania karnego. Z kolei, jak podnosi Skarżący, jego pozew o przywrócenie posiadania został przez sąd cywilny uwzględniony. W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy, Wojewoda powinien uzupełnić materiał dowodowy o odpis wyroku w sprawie o przywrócenie posiadania I C [...] Sądu Rejonowego w O., wraz z ewentualnym uzasadnieniem, oraz ewentualnym wyrokiem sądu odwoławczego wraz z uzasadnieniem. Jeżeli z tych orzeczeń sądowych istotnie wynika, że sąd cywilny przywrócił Skarżącemu posiadanie przedmiotowego lokalu, organ uwzględni tę okoliczność, przyjmując, że wcześniejsze opuszczenie przez niego lokalu nie było dobrowolne i trwałe i utrzyma w mocy decyzję Prezydenta miasta O.. W tym stanie sprawy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.). O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 powyższej ustawy.