VII SA/Wa 311/20
WyrokWSA w Warszawie2020-03-16
Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uwzględniając wpis budynku do rejestru zabytków?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ organ I instancji nie uwzględnił istotnej zmiany stanu prawnego i faktycznego (wpis budynku do rejestru zabytków), co uniemożliwiało zastosowanie art. 67 Prawa budowlanego. Konieczne było ponowne ustalenie stanu faktycznego i prawnego przez organ I instancji, z uwzględnieniem przepisów dotyczących zabytków oraz możliwości zastosowania art. 66 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę budynku i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powodem uchylenia było uwzględnienie wpisu budynku do rejestru zabytków, co wyłączało zastosowanie art. 67 Prawa budowlanego. Miasto [...] wniosło sprzeciw od decyzji WINB, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących stosowania art. 138 § 2 K.p.a. oraz brak wyczerpującego uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2020 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w sprawie nakazu rozbiórki oddala sprzeciw
Uzasadnienie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB"), zaskarżoną decyzją z [...]stycznia 2020 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud.") po ponownym rozpatrzeniu odwołania [...]Sp. o.o. w [...]- uchylił w całości zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB") Nr [...]z dnia [...] marca 2018 r., nakazującą współwłaścicielom, tj. [...]oraz [...] Sp. o.o., w trybie art. 67 ust. 1 Pr. bud. rozbiórkę budynku położonego przy ul. [...]w [...], z jednoczesnym wskazaniem sposobu i terminu rozbiórki - i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia [...]WINB wyjaśnił, że sprawa była już przedmiotem postępowania zarówno przed organami nadzoru budowlanego, jak i sądami administracyjnymi. Na ostatnim etapie, zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2018 r. PINB poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stanu technicznego budynku położonego przy ulicy [...] w [...].
Następnie, decyzją Nr [...] z [...] marca 2018 r. organ powiatowy, na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nakazał współwłaścicielom, tj. [...] oraz [...] Sp. o.o., rozbiórkę budynku położonego przy ul. [...] w [...], z jednoczesnym wskazaniem, że:
1. roboty rozbiórkowe należy rozpocząć w terminie nie krótszym niż 6 tygodni od dnia doręczenia tej decyzji;
2. roboty rozbiórkowe należy zakończyć nie później niż do [...].08.2018 r.;
3. roboty rozbiórkowe należy prowadzić pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjnej, wpisanej na listę właściwej izby samorządu zawodowego;
4. należy zapewnić bezpieczeństwo ludzi i mienia;
5. po zakończeniu robót należy uporządkować teren oraz poinformować o tym PINB.
Odwołanie od ww. decyzji w ustawowym terminie złożyła [...] Sp. o.o. w [...] reprezentowana przez adw. Ł. Ż..
[...]WINB decyzją Nr [...]z [...]maja 2018 r. uchylił ww. decyzję PINB Nr [...]z [...] marca 2018 r. i umorzył postępowanie I instancji wszczęte z urzędu przez PINB.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1754/18 uchylił ww. decyzję [...]WINB.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym organ działając w ramach przyznanych mu kompetencji oraz zgodnie z zaleceniami zawartymi ww. wyroku [...]WINB ustalił, że decyzją Nr [...] z [...] kwietnia 2019 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] kamienicę, wzniesioną na początku XX wieku i rozbudowaną w latach 30 XX wieku położoną w [...]przy ul. [...] oraz nie wpisał do rejestru zabytków terenu posesji, tj. podwórza tylnego ww. kamienicy obejmującego działkę nr [...]obr. [...] (uwzględniono zmianę wskazaną w decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...].12.2019 r.).
Decyzją z [...]grudnia 2019 r., Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił w części ww. rozstrzygnięcia oraz w części opisowej załącznika graficznego wskazujących na błędny numer obrębu i w tym zakresie orzekł określając prawidłowy numer obrębu ewidencyjnego, w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Nr [...].
[...]WINB wyjaśnił zakres kompetencji organu odwoławczego i uznał, że zaskarżona decyzja zasługuje na uchylenie, a sprawę należy przekazać do ponownego rozpoznania organowi powiatowemu.
Organ odwoławczy wyjaśnił ogólne zasady postępowania (art. 7, 77, 80 k.p.a.) oraz treść decyzji, wynikającą z art. 107 § 3 k.p.a.
Organ wyjaśnił także, że sprawa była rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1754/18 wskazał: "Spór między stronami w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny charakteru prawnego pisma PINB z [...] października 2016 r., w szczególności pod kątem możliwości zakwalifikowania go jako decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu, powyższe pismo posiada wszystkie niezbędne elementy pozwalające uznać je za decyzję organu administracji. Tak też najprawdopodobniej odebrały je strony postępowania, ponieważ przed najbliższe dwa lata nie podejmowały w sprawie żadnych działań, dopóty organ I instancji zawiadomieniem z [...] lutego 2018 r. nie wszczął postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku zakończonego jego decyzją z [...] marca 2018 r. o rozbiórce. (...) Reasumując, po wszczęciu postępowania w sprawie stanu technicznego budynku zawiadomieniem z [...] marca 2012 r., a następnie po skutecznym wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji PINB z [...] czerwca 2012 r. nr [...] nakazującej rozbiórkę obiektu, rozstrzygnięciem kończącym - umarzającym to postępowanie jest pismo organu I instancji z [...] października 2016 r. Ponownie rozpoznając odwołanie skarżącego od decyzji organu powiatowego z [...] marca 2018 r., WINB - oprócz zaprezentowanej wyżej oceny prawnej pisma z [...] października 2016 r. - obowiązany będzie uwzględnić okoliczność postępowania prowadzonego w przedmiocie wpisu przedmiotowego budynku do rejestru zabytków (...)."
Następnie organ przywołał treść art. 153 oraz art. 170 i art. 171 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazując na związanie oceną prawną.
Ponowna analiza akt administracyjnych organu I instancji wykazała zdaniem [...]WINB, że przedmiotem postępowania prowadzonego z urzędu w ramach nadzoru budowlanego jest stan techniczny wyłączonego z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...]w [...].
Z uwagi na zalecenia zawarte w ww. wyroku WSA w Warszawie [...]WINB, w ramach prowadzonego postępowania II-go instancyjnego ustalił, że decyzją Nr [...]z [...]kwietnia 2019 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] kamienicę, wzniesioną na początku XX wieku i rozbudowaną w latach 30 XX wieku położoną w [...]przy ul. [...] oraz nie wpisał do rejestru zabytków terenu posesji, tj. podwórza tylnego ww. kamienicy obejmującego działkę nr [...]obr [...] (uwzględniono zmianę wskazaną w decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...].12.2019 r.). Decyzją z dnia [...].12.2019 r., Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił w części ww. rozstrzygnięcie oraz w części opisowej załącznika graficznego wskazujących na błędny numer obrębu i w tym zakresie orzekł określając prawidłowy numer obrębu ewidencyjnego, w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Nr [...].
Wobec powyższego brak jest podstaw do nakładania na współwłaścicieli ww. obiektu nakazu rozbiórki w trybie art. 67 Prawa budowlanego, gdyż zgodnie z art. 67 ust. 2 tej ustawy, ww. trybu nie stosuje się do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków. Organ powołał się na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Po 184/13 w którym Sąd wskazał: "Tam, gdzie ustawodawca zauważył możliwość potencjalnej kolizji pomiędzy wartościami chronionymi na gruncie prawa budowlanego, a wartościami związanymi z ochroną zabytków, każdorazowo dał prymat ochronie tych ostatnich wartości, o czym świadczy chociażby treść art. 67 ust. 2 Prawa budowlanego wprost wyłączającego stosowanie w stosunku do obiektów wpisanych do rejestru zabytków przepisów dotyczących rozbiórki nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych nienadających się do remontu".
W doktrynie, jak też orzecznictwie sądowo - administracyjnym utrwalony jest pogląd, że organ II instancji, jako organ o charakterze reformacyjnym, ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, jakie zaszły w sprawie po wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji; jest to obowiązek bezwzględny, od którego nie zwalnia nawet zawiniona zwłoka organu drugiej instancji w rozpatrzeniu sprawy w ustawowym terminie. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 1999 r., sygn. akt: IV SA 2079/97, "organ administracyjny pierwszej instancji stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania przezeń decyzji; organ odwoławczy powinien z kolei ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. To samo dotyczy stanu faktycznego. Oznacza to, że jeżeli stan faktyczny sprawy lub przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w pierwszej instancji a rozpatrzeniem odwołania, organ odwoławczy - zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan faktyczny i prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego".
Wobec powyższego, [...]WINB ponownie rozpoznając niniejszą sprawę był zobowiązany uwzględnić zmianę stanu faktycznego i prawnego sprawy, o której mowa powyżej.
Nie ulega wątpliwości, że stan techniczny ww. budynku z uwagi na brak remontów i prac remontowych ze strony współwłaścicieli jest nieodpowiedni i ulega stopniowemu pogorszeniu i dalszej degradacji. Powyższe wynika z akt sprawy i opracowań specjalistycznych znajdujących się w aktach sprawy. Poza tym. analiza materiału dowodowego (w tym znajdujących się w aktach opracowań technicznych) oraz pism składanych przez strony wykazała, że pomiędzy współwłaścicielami ww. budynku istnieje spór i rozbieżność interesów co do dalszego losu tego obiektu, gdyż [...] dąży do wyburzenia budynku, na co nie zgadza się [...] Sp. z o.o., natomiast ww. Spółka deklaruje, że możliwe jest przeprowadzenie remontu i modernizacji budynku, na co z kolei nie wyraża zgody drugi współwłaściciel (posiadający większościowy udział w tej nieruchomości), który stoi na stanowisku, że remont obiektu jest nieopłacalny. Jakkolwiek na obecnym etapie postępowania brak jest możliwości wydania decyzji rozbiórkowej w trybie art. 67 Prawa budowlanego, to organ powiatowy w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego ww. budynku jest zobligowany do ustalenia czy w omawianej sprawie nie będzie miał zastosowania inny tryb umożliwiający doprowadzenie ww. budynku do odpowiedniego stanu technicznego, w tym art. 66 Prawa budowlanego. Jednakże zakres i warunki wykonania robót związanych z doprowadzeniem obiektu do użytkowania również wymagają szczegółowych ustaleń faktycznych w sprawie. W tym kontekście wymagane jest dokonanie nie tylko analizy i oceny opracowań technicznych przedłożonych przez strony postępowania (współwłaścicieli obiektu) jak również należy ocenić, czy w niniejszej sprawie obiekt budowalny, będący w złym stanie technicznym da się doprowadzić do należytego stanu, umożliwiającego jego bezpieczne użytkowanie poprzez nakazanie wykonania prac naprawczych, mieszczących się w pojęciu "remontu".
Jakkolwiek zakres robót budowlanych (naprawczych) nakazywanych w trybie art. 66 Prawa budowlanego może być szeroki, nierzadko wykraczający poza definicję remontu, to jednak w tym konkretnym wypadku z uwagi na wspomniany spór pomiędzy właścicielami co do dalszej przyszłości przedmiotowego budynku, należy rozważyć czy zasadnym rzeczywiście jest zobowiązanie właścicieli do wykonywania bardzo szerokiego, a co za tym idzie kosztownego zakresu prac naprawczych. Należy również pamiętać, że z uwagi na objęcie obiektu indywidualną ochroną konserwatorską wszelkie roboty budowlane winny być uzgadniane z właściwym organem konserwatorskim, co z kolei może oznaczać konieczność sporządzania i opiniowania projektów wykonawczych.
W takim przypadku organ powiatowy powinien rozważyć po wcześniejszym uzyskaniu stanowiska właścicieli budynku konieczność wydania decyzji w ww. trybie nakładającej obowiązek zabezpieczenia ww. obiektu przed dalszą degradacją, co jakkolwiek nie doprowadzi obiektu do prawidłowego stanu technicznego, ale umożliwi właścicielom dojście do wzajemnego porozumienia niezbędnego do podjęcia dalszych czynności w sprawie ww. budynku umożliwiających usunięcie nieprawidłowości w jego stanie technicznym.
W ramach niniejszego postępowania [...]WINB jako organ odwoławczy nie ma możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego w ww. zakresie ani dokonania merytorycznej oceny. Organem właściwym w tym zakresie jako organ I instancji jest PINB. W świetle powyższego nie zasługuje na uwzględnienie żądanie pełnomocnika strony skarżącej odnośnie zmiany zaskarżonej decyzji poprzez nakazanie współwłaścicielom usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości obiektu poprzez przeprowadzenie odpowiednich prac remontowych.
Dlatego należało podjąć w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcie w trybie art. 138 § 2 K.p.a., tzn. uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wskazane powyżej braki przekraczają w znacznym stopniu dyspozycję art. 136 K.p.a. w związku z czym zasadnym jest uchylenie skarżonego rozstrzygnięcia i przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego i merytorycznej oceny sprawy przez organ I instancji we właściwym trybie. Dokonanie merytorycznej oceny sprawy na obecnym jej etapie przez organ II instancji stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określonej art. 15 K.p.a.. W orzecznictwie sądowo - administracyjnym przyjmuje się, że wydanie decyzji z pogwałceniem zasady dwuinstancyjności obowiązującej w postępowaniu administracyjnym (art. 15 K.p.a.) godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela i musi być ocenione jako rażące naruszenie prawa (wyrok NSA z 10 kwietnia 1989r., sygn. akt II SA 1198/88).
Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej przez organ II instancji wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ wyższej instancji nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu drugoinstancyjnym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Postępowanie administracyjne toczy się w tej samej sprawie, gdy istnieje tożsamość podmiotów, przedmiotu i treści stosunku administracyjno-prawnego oraz, że w razie wspomnianej tożsamości elementów stosunku prawnego rozstrzygnięcie sprawy każdej ze stron postępowania odrębnymi rozstrzygnięciami powoduje, że wniesienie środka zaskarżenia przez jedną z nich wywiera skutki prawne dla stron pozostałych. Organ drugoinstancyjny nie jest uprawniony do kształtowania prowadzonego przez siebie postępowania (podmiotowo lub przedmiotowo) w sposób odmienny niż uczynił to organ I instancji. Przeciwnie, jego obowiązkiem jest ponowne rozpatrzenie tej samej sprawy administracyjnej która zawisła przed organem I instancji i była przedmiotem jego rozstrzygnięcia. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oznacza, że stronie przysługuje prawo do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy.
W ocenie organu odwoławczego, postępowanie PINB zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów procesowych w stopniu uniemożliwiającym podjęcie rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę co do jej istoty. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wykracza poza art. 136 K.p.a. i ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co wy pełnia dyspozycję art. 138 § 2 K.p.a. i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przemawia za tym również konieczność zapewnienia stronom możliwości instancyjnej kontroli rozstrzygnięcia w przedmiocie zebranego materiału dowodowego i jego kwalifikacji prawnej.
Sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od powyższej decyzji złożyło [...]w [...], reprezentowane przez pełnomocnika.
Pełnomocnik skarżącego zarzucił decyzji naruszenie:
"1) art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (...), w zw. z art. 16 K.p.a. poprzez niewykazanie w Decyzji spełnienia przesłanek do zastosowania tego przepisu, jak i nie wykazanie zasadności nie zastosowania w sprawie art. 136 K.p.a.;
2) art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia faktycznego i prawnego Decyzji w związku z treścią rozstrzygnięcia i orzeczeniem o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;
3) art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (...), poprzez przyjęcie, że istniały podstawy do wydania zaskarżonej Decyzji w związku z brakiem podstaw do nakładania na współwłaścicieli budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w [...] nakazu rozbiórki w trybie art. 67 ustawy Prawo budowlane, gdyż zgodnie z art. 67 ust. 2 tej ustawy tego trybu nie stosuje się do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków a obiekt ten został wpisany tego rejestru;
4) art. 6, art. 7, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a to w wyniku prowadzenia postępowania z naruszeniem opisanych w art. 6, art. 7, art. 9, art. 10, art. 11 K.p.a. zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, co spowodowało także naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., gdyż uzasadnienie Decyzji nie zawiera opisu właściwego stanu sprawy a w konsekwencji także jej oceny.
Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Uzasadniając sprzeciw pełnomocnik wyjaśnił, że zastosowanie trybu określonego w art. 138 § 2 K.p.a. jest dopuszczalne wyłącznie w sytuacji, gdy organ odwoławczy przekonująco i w sposób wyczerpujący uzasadni istnienie przesłanej określonych w tym przepisie, co w przypadku zaskarżonej decyzji nie miało miejsca. Z art. 138 § 2 zd.. 1 K.p.a. wynika, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, tylko wtedy, gdy zaskarżona decyzja postała wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Te przesłanki stanowią wyłączne przesłanki, stanowiące podstawę do podjęcia przez organ odwoławczy decyzji z art. 138 § 2 K.p.a.
Zatem wydanie decyzji przewidzianej w art. 138 § 2 K.p.a. ma charakter wyjątkowy.
Wydawanie decyzji o charakterze kasatoryjnym dopuszczalne jest zupełnie wyjątkowo, gdyż stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i nie jest w tej kwestii dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. W wyroku NSA z 15 maja 2008 r. (II GSK 57/08) wskazano, że rozstrzygnięcie kasacyjne przewidziane w art. 138 § 2 k.p.a. jest wyjątkiem od zasady merytorycznego orzekania przez organ odwoławczy, które nie może być interpretowane rozszerzająco i nadużywane z pominięciem rozważania możliwości działania organu odwoławczego w ramach tego artykułu.
Pełnomocnik skarżącego przywołał szereg wyroków sądów administracyjnych i NSA, zawierających wykładnię przesłanek zastosowania ww. przepisu i wyjaśnił, że podstaw do wydania decyzji przez organ odwoławczy z art. 138 § 2 K.p.a. nie dają innego rodzaju uchybienia organu I instancji, niż wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Zdaniem pełnomocnika, [...]WINB w zaskarżonej decyzji - pomimo obowiązku prawnego wynikającego z faktu zastosowania w sprawie art. 138 § 2 K.p.a. - nie wskazał i nie wykazał jakie przepisy postępowania naruszył organ I instancji; że postępowanie było prowadzone z naruszeniem przepisów postępowania; istnienia niewyjaśnionego przez organ I instancji zakresu sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; czego dotyczy i jaki jest zakres jest konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy który nie został wyjaśniony przez organ I instancji; że niewyjaśniony zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; z jakich przyczyn [...]WINB nie zastosował przepisu art. 136 K.p.a.
Organ odwoławczy wyjaśnił jedynie, że nie miał możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, ani dokonania merytorycznej oceny.
Z zaskarżonej decyzji nie wynika jednak, jakie konkretne dowody miałyby zostać przeprowadzone w sprawie w celu jej załatwienia i jakie konkretne oceny miałyby być dokonywane przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ I instancji, dlaczego i z jakich powodów nie mogły one zostać zrealizowane w postępowaniu odwoławczym przez [...]WINB oraz jakie przepisy prawa zostałyby naruszone w razie ich zrealizowania. [...]WINB nie wykazał z jakich przyczyn nie zastosował art. 136 K.p.a., ograniczając się do stwierdzenia, że konieczny zakres wyjaśnienia wykracza poza art. 136 K.p.a.
W ocenie pełnomocnika skarżącego, sprawia to, że w zaskarżonej decyzji nie wykazano prawidłowości zastosowania w sprawie art. 138 § 2 K.p.a.
[...]WINB stwierdził, że dokonanie merytorycznej oceny sprawy stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określonej art. 15 K.p.a. oraz, że w ocenie organu odwoławczego postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów procesowych w stopniu uniemożliwiającym podjęcie rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę co do jej istoty. Organ uznał też, ze konieczny zaś do wyjaśnienia zakres sprawy wykracza poza art. 136 K.p.a. i ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co wypełnia dyspozycję art. 138 § 2 K.p.a. i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Oznacza to, że [...]WINB przedstawił w swej decyzji wyłącznie wniosek, ale bez wymaganego uzasadnienia, wynikającego z zastosowania w sprawie art. 138 § 2 K.p.a.
Dlatego, zdaniem pełnomocnika, doszło "do naruszenia art. 138 § 2 w zw. z art. 136 K.p.a. poprzez jego nieuzasadnione, a w konsekwencji nieuzasadnione i wadliwe zastosowanie, a tym samym przyjęcie, że istniały przesłanki wymienione w art. 138 § 2 K.p.a. do jego zastosowania i nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 136 K.p.a.".
Zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Polega to nie tylko na obowiązku powołania podstawy prawnej w każdej decyzji i obowiązującego prawa, lecz także na wszechstronnym wyjaśnieniu, dlaczego organ administracji publicznej rozstrzygający sprawę zastosował określony przepis, względnie też, dlaczego przyjął daną wykładnię, gdy strona przedstawiła wykładnię odmienną.
Z wywodów zawartych w pkt 2, 3 i 4 sprzeciwu wynika, że [...]WINB nie dokonał wymaganego wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji i zastosowania 138 § 2 K.p.a., poprzez wykazanie istnienia przesłanek do jego zastosowania.
Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co wiąże się silnie z wyrażoną w art. 11 K.p.a. zasadą przekonywania.
W treści decyzji [...]WINB dokonując rozstrzygnięcia opartego na podstawie 138 § 2 K.p.a. powinien dokonać oceny okoliczności faktycznych występujących w sprawie, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a w tym dokonać ustalenia m.in., jakie dowody należy przeprowadzić. Przeprowadzona ocena powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji administracyjnej.
[...]WINB pominął ocenę okoliczności faktycznych występujących w sprawie, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W treści decyzji nie dokonano oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie wykazano, że materiał ten nie daje możliwości rozstrzygnięcia sprawy przez [...]WINB w postępowaniu odwoławczym, nie napisano jakie konkretne dowody w ramach postępowania dowodowego miałyby zostać przeprowadzone w sprawie w celu jej załatwienia i jakie konkretne oceny miałyby być dokonywane przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ I instancji, dlaczego i z jakich powodów nie mogły one zostać zrealizowane w postępowaniu odwoławczym przez [...]WINB oraz jakie przepisy prawa zostałyby naruszone w razie ich zrealizowania.
Stanowi to naruszenie przez [...]WINB przepisów o postępowaniu administracyjnym, w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Takie podejście dotyczy działania organu administracji publicznej działającego jako organ I, jak i II instancji.
[...]WINB naruszył także przy wydaniu decyzji art. 138 § 2 w zw. z art. 67 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wydał zaskarżoną decyzję w związku ze stwierdzonym brakiem podstaw do nakładania na współwłaścicieli budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w [...] nakazu rozbiórki w trybie art. 67 ustawy Prawo budowlane, gdyż zgodnie z art. 67 ust. 2 tej ustawy tego trybu nie stosuje się do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków, a ww. obiekt został wpisany tego rejestru zabytków nieruchomych województwa [...].
Pełnomocnik skarżącego powołał się na skargę złożoną do WSA w Warszawie, że wpis ww. obiektu do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] narusza przepisy prawa, co powinno skutkować wstrzymaniem wykonania zaskarżonej skargą decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, jak i uchyleniem tych decyzji, a w konsekwencji umorzeniem postępowania w sprawie wpisu ww. obiektu do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...].
Decyzja [...]WINB ma na celu spowodowanie w sprawie stosowania w sprawie przez organ I instancji art. 66 ustawy Prawo budowlane w odniesieniu do budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w [...], którego stan techniczny uzasadnia wydanie jedynie nakazu rozbiórki, w trybie art. 67 ustawy Prawo budowlane. Może dojść do takiej sytuacji, w której wadliwa decyzja spowoduje w konsekwencji wykonanie w odniesieniu do budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w [...] kilkusettysięcznych inwestycji na jego zabezpieczenie lub kilkudziesięciomilionowych inwestycji na doprowadzenie tego budynku do określonego stanu, po czym ww. decyzje Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zostaną wyeliminowane z obrotu prawnego. Wówczas jednak może okazać się z różnych powodów, że rozbiórka ww. obiektu jest niemożliwa do wykonania, a poniesione nakłady w wykonaniu decyzji są bezprzedmiotowe. W wyniku wydania zaskarżonej decyzji skarżący może ponieść poważną szkodę majątkową.
Organ, z nieuzasadnionych powodów, potraktował wpis ww. obiektu do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] jako zmianę stanu faktycznego w sprawie, przywołując argumentacje i orzecznictwo odnoszące się do zmiany stanu prawnego w sprawie.
Dlatego też – zdaniem pełnomocnika - [...]WINB naruszył także art. 6, art. 7, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. [...]WINB był zobowiązany na podstawie art. 77 § 1 K.p.a. w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, czemu nie sprostał. Nie dopełnił obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co było wynikiem prowadzenia postępowania odwoławczego także z naruszeniem opisanych w art. 6, art. 7, art. 9. art. 10, art. 11 K.p.a. zasad prowadzenia postępowania administracyjnego.
Pełnomocnik skarżącego przytoczył treść art. 6, 7, 9 i 10 oraz 11 k.p.a. i stwierdził, że [...]WINB naruszył przepisy prawa, nie wyjaśnił sprawy, przy jej załatwieniu nie wziął pod uwagę interesu społecznego, nie realizował wobec skarżącego obowiązku informacyjnego, nie zapewnił skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nie umożliwił skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, nie wyjaśnił zgodnie z przepisami prawa przesłanek do wydania Decyzji.
Naruszenie przez [...]WINB art. 6, art. 7, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 1 K.p.a. spowodowało, że doszło do naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., gdyż uzasadnienie decyzji nie zawiera opisu właściwego stanu sprawy a w konsekwencji także jej oceny.
W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w brzmieniu po nowelizacji dokonanej ustawą z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie z art. 64e p.p.s.a. sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, kontroluje jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej przez organ odwoławczy. W związku z tym poza oceną Sądu pozostają pozostałe zarzuty, o ile zostały zawarte w sprzeciwie.
Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego, niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Sprzeciw jest wyrazem zakwestionowania przez stronę uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, ale jako rozstrzygnięcia właśnie o charakterze kasatoryjnym. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma więc wyłącznie charakter formalny i polega na kontroli sądowej, czy decyzja kasatoryjna organu drugiej instancji poprawnie została wywiedziona z jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt V SA/Po 649/17, CBOSA).
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sprzeciw wniesiony przez skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ orzeczenie organu odwoławczego, oceniane pod kątem wystąpienia wyżej wskazanych przesłanek, jest prawidłowe.
Jak już wyżej wskazano, organ administracji publicznej, rozstrzygając sprawę na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., wydaje decyzję procesową, a więc taką, w której nie zajmuje stanowiska merytorycznego, czyli nie rozpoznaje sprawy co do jej istoty, a jedynie uchyla nieprawidłową (w ocenie organu odwoławczego) decyzję, przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na dostrzeżone nieprawidłowości lub uchybienia procesowe.
W rozpatrywanej sprawie kluczową kwestią (art. 64e p.p.s.a.) było zatem zbadanie przez Sąd poprawności zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 § 2 k.p.a. jest określane, jako decyzja kasacyjna, która jest rozstrzygnięciem procesowym. Nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego.
Należy więc na wstępie wyjaśnić, że w niniejszej sprawie organ II instancji orzekał w warunkach związania oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego sposobu postępowania (art. 153 p.p.s.a.), dokonanymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1754/18. Stosownie do treści tego przepisu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie m.in. organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Natomiast zgodnie z art. 170 tej ustawy orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W myśl art. 171 ustawy wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.
W ww. wyroku Sąd - uchylając zaskarżoną decyzję [...]WINB - dokonał jednoznacznej (i wiążącej zarówno tut. Sąd, jak i organy) oceny prawnej. Z tej oceny wynikało że organ powinien uwzględnić aktualny na dzień wydania decyzji stan prawny i faktyczny. A więc nie tylko kwestie prawidłowości zastosowanej postawy prawnej, ale także jej zastosowania w świetle nowo zaistniałych i ustalonych faktów dotyczących wpisania budynku do rejestru zabytków, co z kolei powodowało konieczność zastosowania innych przepisów prawa budowlanego. Wydanie bowiem decyzji o nałożeniu obowiązku rozbiórki budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w [...]- na podstawie art. 67 ustawy Prawo budowlane - było bowiem przedwczesne , gdyż nie uwzględniono zapadłych w tym czasie decyzji organów konserwatorskich.
Jak słusznie zauważył w zaskarżonej sprzeciwem decyzji [...]WINB, nie ulega wątpliwości, że stan techniczny ww. budynku z uwagi na brak remontów i prac remontowych ze strony współwłaścicieli jest nieodpowiedni i ulega stopniowemu pogorszeniu i dalszej degradacji. Tak stan ponadto wynika z akt sprawy i opracowań specjalistycznych, znajdujących się w aktach sprawy. Poza tym. analiza materiału dowodowego (w tym znajdujących się w aktach opracowań technicznych) oraz pism składanych przez strony wykazała, że pomiędzy współwłaścicielami ww. budynku istnieje spór i rozbieżność interesów co do dalszego losu tego obiektu, gdyż [...] dąży do wyburzenia budynku, na co nie zgadza się [...] Sp. z o.o., deklarując, że możliwe jest przeprowadzenie remontu i modernizacji budynku. Na to z kolei nie wyraża zgody drugi współwłaściciel (posiadający większościowy udział w tej nieruchomości), który stoi na stanowisku, że remont obiektu jest nieopłacalny.
Jakkolwiek na obecnym etapie postępowania brak jest możliwości wydania decyzji rozbiórkowej w trybie art. 67 Prawa budowlanego, to organ powiatowy w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego ww. budynku powinien był ustalić, czy w sprawie nie będzie miał zastosowania inny tryb umożliwiający doprowadzenie ww. budynku do odpowiedniego stanu technicznego, w tym np. z art. 66 Prawa budowlanego.
Jednakże - jak słusznie zauważył [...]WINB - zakres i warunki wykonania robót związanych z doprowadzeniem obiektu do użytkowania wymagają również dokonania szczegółowych ustaleń faktycznych w sprawie. Niezbędne dla należytego ustalenia stanu faktycznego, pozwalającego na prawidłową subsumpcję prawną, staje się więc dokonanie nie tylko analizy i oceny opracowań technicznych przedłożonych przez strony postępowania (współwłaścicieli obiektu), ale również oceny, czy ten obiekt budowalny (jako będący w złym stanie technicznym) da się doprowadzić do należytego stanu, umożliwiającego jego bezpieczne użytkowanie poprzez nakazanie wykonania prac naprawczych, mieszczących się w pojęciu "remontu".
Słusznie też wyjaśnił organ odwoławczy, że wprawdzie zakres robót budowlanych (naprawczych), nakazywanych w trybie art. 66 Prawa budowlanego, może być szeroki, to jednak w tym konkretnym wypadku - z uwagi na spór pomiędzy właścicielami co do dalszej przyszłości przedmiotowego budynku - należy rozważyć, czy rzeczywiście zasadnym jest zobowiązanie właścicieli do wykonania licznych i kosztownych robót naprawczych. Ponadto, obecnie wszelkie roboty budowlane powinny być uzgadniane z właściwym organem konserwatorskim, co może oznaczać konieczność sporządzania i opiniowania projektów wykonawczych.
Dlatego też zasadnie wskazał [...]WINB, że organ powiatowy powinien starannie rozważyć (po wcześniejszym uzyskaniu stanowiska właścicieli budynku) konieczność wydania decyzji nakładającej obowiązek zabezpieczenia ww. obiektu przed dalszą degradacją. Wprawdzie nie doprowadzi to jeszcze obiektu do prawidłowego stanu technicznego, ale umożliwi właścicielom dojście do porozumienia niezbędnego do podjęcia dalszych czynności w sprawie ww. budynku umożliwiających usunięcie nieprawidłowości w jego stanie technicznym.
W ocenie Sądu, w ramach niniejszego postępowania, [...]WINB słusznie uznał, że jako organ odwoławczy nie miał możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego w sposób opisany w art. 136 k.p.a. i dokonania merytorycznej oceny – bez naruszenia zasady dwuinstancyjności. Takim organem, który powinien prawidłowo przeprowadzić postępowanie w omawianym zakresie jest organ - PINB.
Strony maja bowiem prawo do tego, aby móc – o ile zaistnieje taka konieczność – kwestionować istotne dla treści rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne i prawidłowość subsumpcji prawnej już w postępowaniu odwoławczym przed organem II instancji, a nie dopiero w postępowaniu sądowym.
W świetle powyższego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut pełnomocnika strony skarżącej odnośnie nieprawidłowości zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., zamiast art. 136 k.p.a.
Sąd uznał w swojej ocenie, że [...]WINB, uchylając decyzję organu I instancji do ponownego rozpoznania, czyli orzekając kasatoryjnie, nie naruszył art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie w tej sytuacji. Słusznie bowiem doszedł do wniosku - po analizie decyzji PINB, zastosowanej w decyzji podstawy prawnej i jej uzasadnienia oraz w kontekście ww. wyroku WSA – że organ I instancji nie uwzględnił stanu prawnego i faktycznego zaistniałego w międzyczasie w prowadzonym postępowaniu w sprawie spornego budynku, oraz jasnych wskazań co do dalszego postępowania, jakie Sąd ten w wyroku poczynił.
Wskazany przez organ odwoławczy zakres uchybień proceduralnych PINB w zakresie ustalenia prawidłowo stanu faktycznego i wykazanie go w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (także co do faktu postępowań toczących się przed organami konserwatorskimi, jak również kwestii współwłasności nieruchomości i sporu współwłaścicieli i ewentualnych kosztów) oraz czytelne odniesienie przez organ odwoławczy wskazanych uchybień do oceny prawnej i wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, sprawia, że w ocenie tut. Sądu decyzja [...]WINB byłą poprawna.
Wskazany przez [...]WINB zakres koniecznych dla merytorycznego rozstrzygnięcia ustaleń organu nie mieści się w "uzupełnieniu postępowania dowodowego", o którym mowa w hipotezie art. 136 § 1 k.p.a. Postępowanie w takim zakresie musi być przeprowadzone w całości przez PINB, zgodnie z wiążącą także ten organ oceną prawną i wskazaniami WSA, a także z uwagi na konieczność zapewnienia stronom dwuinstancyjności postępowania w pełnym zakresie. Rację bowiem ma [...]WINB, że przeprowadzenie takiego postępowania w całości i po raz pierwszy przez organ odwoławczy stanowiłoby oczywiste naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.)
Należy też podkreślić, że obowiązkiem organu odwoławczego, który orzeka kasatoryjnie, jest wskazanie organowi I instancji okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. [...]WINB wskazał organowi powiatowemu w uzasadnieniu swej decyzji na takie okoliczności. Zgodnie z art. 138 § 2 w zw. z art. 138 § 2a k.p.a. wskazał na przepisy i okoliczności przemawiające za prawidłową wykładnią i kwalifikacją art. 66 i art. 67 ustawy Prawo budowlane. Nakazał rozważenie możliwości zarówno rozbiórki, jak i remontu, w tym pełnej analizy remontu pod kątem doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem pod kątem bezpieczeństwa, jednocześnie w świetle przepisów prawa budowlanego oraz w świetle przepisów konserwatorskich, wobec objęcia budynku nadzorem konserwatorskim z uwagi na jego wpis do rejestru zabytków, jak również w kontekście wysokości kosztów dla inwestorów takiego przedsięwzięcia (a więc zawarł szczegółowe wytyczne w zakresie wykładni przepisów).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po analizie akt sprawy stwierdza, że w takim stanie sprawy nie było podstaw do zastosowania przez organ odwoławczy art. 136 § 1 k.p.a.; organ II instancji prawidłowo przepisu tego nie zastosował. Wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy wymaga poprawnego przeprowadzenia postępowania, w tym przede wszystkim w sposób wskazany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w ww. wyroku, czemu uchybił organ I instancji (art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a.). W sytuacji więc, kiedy takie postępowanie nie było przez PINB przeprowadzone, nie mogła mieć zastosowania dyspozycja art. 136 § 1 k.p.a. Skoro bowiem nie ma czego uzupełniać, gdyż postępowanie w trym zakresie nie zostało prze PINB przeprowadzone, to z natury rzeczy art. 136 § 1 k.p.a. zastosowania nie ma.
Jak już wyżej wykazano, nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty zawarte w sprzeciwie, w szczególności naruszenie art. art. 138 § 2, w zw. z art. 136 k.p.a. Nie naruszono również art. 107 § 3 k.p.a. bowiem zaskarżona decyzja kasatoryjna zawiera bardzo szczegółowe uzasadnienie, oraz wytyczne dla PINB.
Za niezrozumiały należy uznać zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, bowiem [...]WINB właśnie, uwzględniając ocenę zawartą w ww. wyroku WSA, wyraźnie wskazał na konieczność analizy możliwości zastosowanie przepisów o nakazie rozbiórki, lub właśnie remontu (ewentualnie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem). Organ odwoławczy prawidłowo wziął pod uwagę, że dopiero po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego możliwa będzie subsumpcja prawna i zastosowanie prawa w sposób należycie określający obowiązek inwestorów.
Z powyższych przyczyn [...]WINB nie naruszył art. 6, art. 7, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 1 k.p.a., ani art. 107 § 3 k.p.a.
Dlatego też, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., w zw. z art.. 64d § 1 p.p.s.a. i 64e p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło