VII SA/Wa 312/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-07-28
Skład orzekający: Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, po wcześniejszym oddaleniu części wniosku i odrzuceniu sprzeciwu, jest dopuszczalne w przypadku zmiany okoliczności faktycznych sprawy, a jeśli tak, to czy nowe okoliczności uzasadniają przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zmienić lub uchylić postanowienie niekończące postępowania, w tym postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych lub prawnych. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne, gdy wnioskodawca wykaże zmianę okoliczności stanowiących podstawę poprzedniego orzeczenia. W przypadku znaczącego pogorszenia stanu zdrowia wnioskodawcy, które uniemożliwia mu samodzielne funkcjonowanie i ponoszenie kosztów, sąd może przyznać prawo pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni I. L. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w ograniczonym zakresie (ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od części wpisu). Po odrzuceniu sprzeciwu od tego postanowienia, wnioskodawczyni, reprezentowana przez U. L. (pełnomocnika), złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na pogorszenie stanu zdrowia i niemożność ponoszenia kosztów. Sąd rozpoznał ten nowy wniosek.Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie Referendarza sądowego w ten sposób, że przyznano I. L. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi I. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia zmienić postanowienie Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2008 r. w ten sposób, że przyznać I. L. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2008 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie przyznał I. L. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego oraz zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł (dwieście złotych) i w pozostałym zakresie wniosek oddalił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 czerwca 2008 r. odrzucił sprzeciw I. L. wniesiony od w/w postanowienia z uwagi na jego wniesienie z uchybieniem terminu.
W dniu 27 czerwca 2008 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej PPF, w którym w rubryce nr 2 "wnioskodawca i jego adres" wpisane zostały I. L. i U. L. W rubryce nr 15 "podpis osoby wnoszącej" wpisana została U. L., zaś w rubryce nr 11 "Inne dane, które składający oświadczenie uważa za istotne" wpisano "wniosek składam ja U. L. jako pełnomocnik I. L.". W rubryce tej U. L. wskazała także, że podpisała ona wniosek o przyznanie prawa pomocy z uwagi na to, iż stan zdrowia I. L. nie pozwala jej na złożenie samodzielnie podpisu.
Pismem z dnia 2 lipca 2008 r. U. L. wezwana została na podstawie art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do sprecyzowania treści wniosku z dnia 27 czerwca 2008 r. poprzez wskazanie, czy wniosek ten stanowi zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 5 czerwca 2008 r. o odrzuceniu sprzeciwu, czy też należy go traktować jako kolejny wniosek skarżącej I. L. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 14 lipca 2008 r. wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo stanowiące odpowiedz na w/w wezwanie Sądu, w którym U. L. działająca jako pełnomocnik I. L. stwierdziła, iż prosi aby wniosek z dnia 27 czerwca 2008 r. potraktować jako kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych I. L.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Wskazać należy, iż w/w przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Przykładem zmiany okoliczności faktycznych sprawy są wypadki składania przez strony dodatkowych zaświadczeń o ich sytuacji materialnej w sprawach o przyznanie prawa pomocy. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w : B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383).
Zgodnie z art. 243 § 1 w/w ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Zauważyć należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony ponownie, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności, która stanowiła podstawę orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie NSA z dnia 31 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 408/05 niepubl.).
W ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w dniu 27 czerwca 2008 r. (data prezentaty Sądu) I. L. przedstawiła nowe okoliczności, które przemawiają – w ocenie Sądu - za zmianą postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2008 r., którym przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego oraz zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł (dwieście złotych) i którym w pozostałym zakresie wniosek oddalono. W związku z tym Sąd znalazł podstawy do ponownego rozpoznania wniosku I. L. o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczące w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy U. L. działająca jako pełnomocnik I. L. wskazała, że stan zdrowia I. L. znacznie się pogorszył i prawie przez cały miesiąc czerwiec przebywała ona w szpitalu. Stwierdziła m.in., że Skarżąca nie jest obecnie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, gdyż wszystkie dochody idą na jej leczenie a także na leczenie przebywającej ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym U. L.
Wskazana przez U. L. działającą jako pełnomocnika I. L. okoliczność faktyczna tj. bardzo zły stan zdrowia, z którym związany był prawie miesięczny pobyt Wnioskodawczyni w szpitalu i którego konsekwencją była niemożność złożenia samodzielnie podpisu przez I. L. na druku formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, z całą pewnością pociąga za sobą konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych Wnioskodawczyni, a także koniczność ponoszenia większych kosztów np. na leki, sanitariaty, fachową opiekę medyczną. Dlatego też Sąd ponownie rozpoznając sytuację materialną Wnioskodawczyni uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do zmiany postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2008 r.
Biorąc pod uwagę dochody uzyskiwane w rodzinie I. L., Sąd zważył, że poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych jest wydatkiem przekraczającym możliwości finansowe wnioskodawcy.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 165 w zw. z 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło