VII SA/Wa 313/13

Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić J. C. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 19 marca 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez J. C. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, dwójką dzieci, wnukiem i zięciem. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest dochód uzyskiwany z tytułu pracy oraz zasiłek chorobowy żony w łącznej wysokości 4 750 zł. miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada dom o pow. 120 m2, działki o pow. 617 m2 i 1951 m2, nieruchomość rolną o pow. 5512 m2, las o pow. 938 m2. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że nie jest w stanie opłacić profesjonalnego pełnomocnika, gdyż jest zadłużony w związku z kredytem zaciągniętym na inwestycję będącą przedmiotem niniejszej sprawy. Wnioskodawca wskazał, że miesięcznie spłaca kwotę kredytu w wysokości 795 zł. Dodał, ze córka jest na III roku studiów, syn uczy się w klasie maturalnej, natomiast zięć jest osobą bezrobotną. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnioskującej. Prawo pomocy obejmować zatem powinno osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 131/12 Sąd ten wskazał, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (Lex nr 1121260). Biorąc pod uwagę sytuację majątkową J. C. jak również wysokość aktualnych kosztów sądowych jakie wnioskodawca jest zobowiązany do uiszczenia w sprawie uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca posiada dom oraz cztery nieruchomości, prowadzi inwestycję budowy domu. W formularzu wprawdzie zaznaczono, że wnioskodawca zadłużył się by spłacić zaciągnięty kredyt, jednakże okoliczność ta nie wskazuje by strona była osobą ubogą, znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej w szczególności w takiej, iż mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogłaby ponieść kosztów sprawy. Z pewnością nie można wskazać, że wnioskodawca pozbawiony jest środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Należy też mieć na uwadze, że w niniejszej sprawie aktualnie strona nie posiada do uiszczenia żadnych kosztów, gdyż wpis sądowy (200 zł.) został samodzielnie opłacony. Pozostałe koszty sprawy sądowej jakie mogą się pojawić to wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. oraz opłaty kancelaryjne. Wydatki te są w zasięgu możliwości finansowych strony. W tym stanie rzeczy uznano, że wnioskodawcę stać będzie, na poniesienie wydatku związanego z opłaceniem pozostałych kosztów sądowych i opłaceniem zawodowego pełnomocnika. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.