VII SA/Wa 338/25

WyrokWSA w Warszawie2025-06-18

Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Mirosław Montowski, Marcin Maszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma podstawy do prowadzenia postępowania w sprawie legalności budowy wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m², sytuowanej na działce z budynkiem mieszkalnym, jeśli nie wymaga ona pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, a jej przeznaczenie jest rekreacyjne, a nie jako miejsce postojowe?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie legalności budowy wiaty, jeśli jej budowa nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, nie narusza przepisów techniczno-budowlanych ani planistycznych, a jej przeznaczenie jest rekreacyjne, a nie jako miejsce postojowe. W takiej sytuacji postępowanie staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalności wiaty garażowej. Skarżący twierdził, że wiata jest w rzeczywistości miejscem postojowym, które zostało usytuowane zbyt blisko granicy działki, naruszając przepisy rozporządzenia o warunkach technicznych. Organy administracji uznały, że wiata o powierzchni do 50 m² służąca celom rekreacyjnym nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, a jej przeznaczenie rekreacyjne zostało potwierdzone dowodami.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Mirosław Montowski asesor WSA Marcin Maszczyński po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 grudnia 2024 r. nr 1444/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę Uzasadnienie. Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2024 r., Nr [...] Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB" na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud.") po rozpatrzeniu odwołania K. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. (dalej: "PINB") Nr [...] z [...] września 2024 r. - utrzymał w mocy tą decyzję. MWINB wyjaśnił, że [...] marca 2024 r. do PINB wpłynęło pismo P. D., stanowiące wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wiaty garażowej posadowionej na działce nr [...] z obrębu [...] przy ul. K. [...] w W.. Organ I instancji pismem z [...] kwietnia 2024 r. zawiadomił o planowanej kontroli w sprawie legalności ww. wiaty, która odbyła się [...] czerwca 2024 r. W trakcie czynności kontrolnych ustalono, że na ww. działce znajduje się wiata o wymiarach 3,70 m x 9,30 m; o wysokości od 3,0 m do 4,0 m. Konstrukcja wiaty stalowa, dach jednospadowy, kryty blachą. Odprowadzanie wód opadowych na teren własnej działki. Pod wiatą znajdują się stół do ping ponga, krzesła, huśtawki. Jak wynika z treści protokołu z ww. kontroli, wiata użytkowana jest do celów rekreacyjnych przez właściciela nieruchomości. Powyższe potwierdzała sporządzona podczas kontroli dokumentacja fotograficzna. [...] czerwca 2024 r. do PINB wpłynęło pismo K. P. z dokumentacją zdjęciową, która w jego ocenie świadczy, że wiata pełni funkcję miejsca postojowego dla pojazdów mechanicznych. PINB pismem z [...] sierpnia 2024 r. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności tej wiaty. [...] września 2024 r. PINB wydał decyzję Nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie legalności ww. wiaty, a odwołanie od ww. decyzji złożył K. P.. MWINB wyjaśnił, że postanowieniem Nr [...] z [...] października 2024 r. zlecił PINB przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez przeprowadzenie doraźnej kontroli w celu ustalenia sposobu użytkowania przedmiotowej wiaty. PINB kontrolę przeprowadził [...] października 2024 r., przesyłając protokół organowi odwoławczemu. MWINB wyjaśnił kompetencje organu odwoławczego wskazując, że decyzja organu powiatowego została wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W trakcie postępowania PINB ustalił, że na działce o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. K. [...] w W. znajduje się wiata o wymiarach 3,70 m x 9,30 m, o wysokości od 3,0 m do 4,0 m. Konstrukcja wiaty stalowa, dach jednospadowy, kryty blachą. Odprowadzanie wód opadowych na teren własnej działki. Pod wiatą znajdują się stół do ping ponga, krzesła, huśtawki. Jak wynika z treści protokołu Nr [...] z ww. kontroli przedmiotowa wiata użytkowana jest do celów rekreacyjnych przez właściciela nieruchomości. Powyższe potwierdza sporządzona podczas kontroli dokumentacja fotograficzna.. Z protokołu z kontroli z [...] października 2024 r. wynika, że wiata wykorzystywana jest na cele rekreacyjne: "(...) Pod wiatą ustawiony jest stół do ping ponga, krzesła, huśtawka - układ jest identyczny, jak w dniu poprzedniej kontroli PINB. Na posesji znajdowały się też dwa samochody osobowe ustawione na podjeździe do garażu dwustanowiskowego. Powyższe potwierdza sporządzona w trakcie kontroli dokumentacja fotograficzna. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 Pr. bud. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Prawo budowlane nie zawiera definicji terminu "wiata", tak więc interpretując ten termin należy odwołać się do jego potocznego znaczenia. W powszechnym rozumieniu za wiatę uważa się "budowlę składającą się z konstrukcji dachowej wspartej na słupkach" (Encyklopedia PWN, Warszawa 1996), "lekką budowlę w postaci dachu wspartego na słupach (...)" (Słownik Języka Polskiego). W świetle powyższego za podstawowe cechy wiaty uznać należy wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny (nośny), wiążący budowlę z gruntem. Natomiast w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 grudnia 1999r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. z 1999 r., Nr 112, poz. 1316 z p. zm.) wskazano, że wiata jest szczególnym rodzajem budynku, stanowiącym pomieszczenie naziemne nieobudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. Z dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy wynika, że zrealizowany obiekt charakteryzuje się wskazanymi powyżej cechami właściwymi dla wiaty. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wiata nie posiada trzech ścian. Ponadto według ustaleń organu powiatowego powierzchnia zabudowy wiaty nie przekracza 50 m2 (wynosi ok. 34,41 m2). W ocenie MWINB budowa przedmiotowej wiaty nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, jak również zgłoszenia zamiaru jej budowy, a inwestorzy mogli bez zgody organu administracji architektoniczno - budowlanej wybudować wiatę. Niemniej jednak brak obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonania zgłoszenia nie zwalnia organów nadzoru budowlanego od zbadania, czy inwestycja nie powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, jak też czy nie narusza przepisów (w tym techniczno- budowlanych i przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), o czym stanowią przepis art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Pr. bud. Rolą organu nadzoru budowlanego jest sprawdzenie czy wiata, na budowę której nie potrzeba pozwolenia ani zgłoszenia nie narusza m.in. przepisów prawa miejscowego Działka nr ewid. [...] z obrębu [...] położona przy ul. K. [...] w W. na dzień wydawania niniejszego rozstrzygnięcia nie posiadała uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto do wiat mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie tylko w przypadku, gdy wiata spełnia cechy użytkowe budynku, co w omawianej sprawie nie ma miejsca. W świetle powyższych ustaleń brak było podstaw do podejmowania dalszych działań z zakresu nadzoru budowlanego i PINB nie można zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne, rozstrzygnięcie sprawy. Organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, wyjaśniając dostatecznie istotne kwestie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia co do legalności inwestycji. Skoro na budowę spornej wiaty nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie, jak też nie stwierdzono naruszeń przepisów techniczno-budowlanych oraz zapisów planu miejscowego, to organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw do podejmowania czynności w ramach ustawowych kompetencji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu MWINB wskazał, że jakkolwiek PINB naruszył art. 10 k.p.a. przez wydanie rozstrzygnięcia przed upływem terminu na zapoznanie się z aktami sprawy, ale organ II instancji na etapie prowadzonego postępowania odwoławczego zawiadomił [...] listopada 2024 r. o toczącym się postępowaniu i możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Jak wynika z akt sprawy zarówno inwestor, jak i strona skarżąca skorzystały z przysługującego im prawa i zapoznały się z aktami przedmiotowej sprawy. Odnosząc się do twierdzeń, że sporna wiata stanowi w rzeczywistości miejsce postojowe dla samochodu osobowego MWINB wskazał, że zlecił organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie doraźnej kontroli. Treść protokołu Nr [...] sporządzony przez pracowników PINB wskazuje jednoznacznie, że sporny obiekt wykorzystywany jest na cele rekreacyjne, o czym świadczą ustawione pod wiatą: stół do ping ponga, krzesła, huśtawka. Organ na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie ma podstaw do uznania spornej wiaty za użytkowaną, jako miejsce postojowe dla samochodu osobowego. Z tą decyzją nie zgodził się skarżący, wnosząc pismem datowanym na 23 stycznia 2025 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, "w zakresie: 1. Wydanej decyzji. 2. Braku podania podstawy prawnej do wskazania funkcji wiaty, jako rekreacyjnej. 3. Rażącego złamania procedury administracyjnej przez I instancję, co mogło mieć wpływ na wydaną decyzję". Skarżący wniósł o zasądzenie kosztów. Zdaniem skarżącego, organy nie rozpatrzyły "uwarunkowań skarżonego naruszenia przepisów a mianowicie § 19. Ust. 2, 1) ROZPORZĄDZENIA MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie". Postępowanie od początku zostało nakierowane na funkcję, jaką pełni aktualnie wiata, tymczasem chodziło o usytuowanie zadaszonego miejsca postojowego, które usytuowano zbyt blisko granicy działki. Wysłani do kontroli inspektorzy odnieśli się jedynie do rozmiaru, konstrukcji, odprowadzania wód i funkcji, jaką pełniła wiata w dniu kontroli. Wszystko to nie ma znaczenia w świetle dokonanego zgłoszenia na podstawie § 19. ust. 2 ww. rozporządzenia. Przepis prawa wskazuje wprost, że stanowiska postojowe, w tym również zadaszone, należy sytuować na działce budowlanej w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż 3 m (dla samochodów osobowych). Przedmiotowe stanowisko postojowe zadaszone - zabudowane wiatą w sposób wyraźny - nie spełnia tego wymagania. Nie ma przy tym żadnego znaczenia obecna funkcja, jaką zabudowane wiatą stanowisko postojowe pełni, jego konstrukcja czy sposób odprowadzania wody. Istotne są rozmiary, które umożliwiają zaparkowanie tam samochodu jak również fakt, że można tam samochodem wjechać zarówno obecnie, jak i w czasie prowadzonych kontroli, a tym bardziej po tym jak to stanowisko postojowe zostało zbudowane. Stanowisko postojowe dla samochodów, w tym zadaszone (np. w tym przypadku wiatą) nie może być sytuowane, czyli wybudowane, bliżej niż 3 m od granicy działki, a tym bardziej do niej nie może przylegać. Przesłane dowody zdjęciowe do PINB, w tym protokoły z kontroli wskazują jednoznacznie, że stanowisko postojowe zadaszone zabudowane wiatą ma cechy miejsca postojowego (rozmiary pozwalają swobodnie zaparkować tam samochód i był możliwy do niej wjazd), było usytuowane, zbudowane i wykorzystywana, jako miejsce postojowe, przy czym znajduje się bezpośrednio przy granicy działki. PINB nie zakwestionował faktu, że wiata była użytkowana, jako miejsce postojowe i że znajduje się w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki, co też wynika z protokołów z przeprowadzonej kontroli i materiałów zdjęciowych, pokazujących zaparkowany samochód. Protokół z kontroli w żaden sposób nie odnosił się natomiast do zgodnych oświadczeń właścicieli przylegających nieruchomości potwierdzających nie tylko możliwość, ale także i faktyczne użytkowanie tego utwardzonego fragmentu działki, jako miejsca postojowego zabudowanego wiatą. W decyzji stwierdza się, że do zadaszonego miejsca postojowego (wiaty) nie ma zastosowania rozporządzenie z [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie argumentując, że wiata powinna spełniać cechy budynku – jest to niezrozumienie przedmiotowego rozporządzenia oraz obiektu, który był kontrolowany. Rozporządzenie bowiem wskazuje wyraźnie w § 2 ust. 1, że stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych. Przedmiotowe miejsce postojowe i zbudowana na nim wiata bezsprzecznie i ewidentnie posiadają funkcje użytkowe budynku, jakim jest garaż. Funkcja ta, podobnie jak samego garażu, może być łączona w specyficznych przypadkach z innymi funkcjami - np. przechowywaniem rzeczy (garaż, w którym są czasowo przechowywane rzeczy nie traci funkcji garażu). Na zastosowanie przepisów przedmiotowego rozporządzenia w stosunku do wiat wskazał również w swoim piśmie z [...] grudnia 2024 r. Departament Architektury, Budownictwa i Technologii Ministerstwa Rozwoju i Technologii (znak sprawy [...], str. 2, wiersz 37-42), które skarżący dołączył do przedmiotowej skargi. W piśmie do MWINB z [...] listopada 2024 r. skarżący wskazywał, że inspektorzy budowlani przeprowadzający kontrolę stwierdzili, że przedmiotowa wiata pełni funkcje rekreacyjne bez podania podstawy prawnej, która umożliwia takie działanie. MWINB nie wskazał podstawy prawnej do takiego działania i nie odniósł się do tych uwag. MWINB nie odniósł się również do uwagi w zakresie sprzeczności rzekomej funkcji rekreacyjnej z umiejscowieniem w tym samym miejscu śmietników. Jest to sprzeczność oczywista i miejsce, gdzie są umieszczone kosze na śmieci i gdzie śmieci są przetrzymywane poza domem przed zabraniem przez służby miejskie nie może pełnić funkcji rekreacyjnej. MWINB nie odniósł się również do uwag w zakresie braku załączników w gromadzonej dokumentacji sprawy z pisma z dnia [...] listopada 2024 r. Zdaniem skarżącego, możliwość wglądu do dokumentów już na pierwszym etapie postępowania umożliwiłaby mu zwrócenie uwagi na fakt, że postępowanie powinno być prowadzone w kierunku, który był wskazywany od początku, a mianowicie naruszenia § 19. ust. 2 cyt. rozporządzenia z 2002 r. polegającego na niewłaściwym usytuowaniu zadaszonego miejsca postojowego, "a nie na koncentrowaniu się na obecnej funkcji, jakie miejsce to pełni po udekorowaniu w obliczu widma kontroli: meblami, śmietnikami i innymi rzeczami". W odpowiedzi na skargę MWINB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2024 r., poz.935), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skarga nie była zasadna. Wyjaśnić na wstępie należy, że istotą sprawy niniejszej jest prawidłowość zastosowania przez MWINB art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., spowodowana uznaniem organu odwoławczego, że PINB poprawnie umorzył wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Umorzenie postępowania na podstawie ww. przepisu nie niesie żadnych skutków materialnoprawnych dla strony, lecz wywiera skutek procesowy - rozstrzygnięcie to kończy postępowanie administracyjne bez rozstrzygnięcia sprawy co do istoty sprawy. Następuje tak, ponieważ organ ustala, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania i na tym etapie kończy się zawisłość sprawy w danej instancji. Tym samym uznaje się, że ze względu na określone przeszkody, niepozwalające na ukształtowanie stosunku materialnoprawnego, postępowanie stało się bezprzedmiotowe - brak bowiem materialnoprawnych podstaw do dokonania władczego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. Skutki decyzji umarzającej postępowanie mają zatem charakter procesowy i prowadzą do zniweczenia dotychczas toczącego się postępowania. Forma decyzji administracyjnej została w tym wypadku przez ustawodawcę zastrzeżona intencjonalnie, aby móc zapewnić stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia pełną możliwość dochodzenia swoich praw. Umożliwia ona uruchomienie trybu kontroli decyzji przez drugą instancję i późniejsze ewentualne wniesienie skargi do sądu administracyjnego (tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 marca 2025 r., sygn. akt I OSK 550/24, CBOSA). Użycie przez ustawodawcę w art. 105 § 1 k.p.a. określenia "wydaje decyzję" jest równoznaczne z nałożeniem na organ prowadzący postępowanie obowiązku jego umorzenia, gdy stało się one bezprzedmiotowe, przy czym bezprzedmiotowość może nastąpić z przesłanek podmiotowych lub przedmiotowych. Przesłankę podmiotową stanowi brak legitymacji strony postępowania administracyjnego. Natomiast przesłanką przedmiotową jest brak - w znaczeniu prawnym - przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Innymi słowy, brak przedmiotu postępowania ma miejsce wówczas, gdy stan faktyczny nie podlega uregulowaniu przepisami administracyjnymi, które dawałyby organowi administracyjnemu kompetencję do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W niniejszej sprawie PINB wszczął z urzędu [...] sierpnia 2024 r. postępowanie "w sprawie legalności wiaty" usytuowanej na działce nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. K. [...] w W.. W trakcie tego postępowania PINB ustalił, że na znajduje się stalowa wiata o wymiarach 3,70 m x 9,30 m, o wysokości od 3,0 m do 4,0 m, z dachem jednospadowym, z odprowadzeniem wód opadowych na teren tej działki. Jak wynika z protokołu kontroli i materiału fotograficznego, pod wiatą stoi stół do ping ponga, krzesła, huśtawki, a wiata użytkowana jest do celów rekreacyjnych przez właściciela nieruchomości. Ustalenia te potwierdzone zostały podczas kolejnej kontroli PINB na gruncie, [...] października 2024 r. Ponadto, PINB ustalił wówczas, że "na posesji znajdowały się też dwa samochody osobowe ustawione na podjeździe do garażu dwustanowiskowego". Z dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany nie posiada trzech ścian, powierzchnia jej zabudowy nie przekracza 50 m2 (ma ok. 34,41 m2). Sposób wykorzystania tej wiaty wynika z ustaleń poczynionych przez PINB dwukrotnie, podczas oględzin nieruchomości – ma ona przeznaczenie rekreacyjne. Prawidłowo organ I (a także II instancji) zakwalifikował ww. obiekt budowlany, jako wiatę. W orzecznictwie utrwalony jest bowiem przyjęty przez organa obu instancji pogląd, że pojęcie wiaty, podobnie jak obiekt wolnostojący, nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa. W aktualnym orzecznictwie nie budzi jednak wątpliwości, że wiata jest samodzielną budowlą, posiadająca dach, nieobudowana ze wszystkich stron ścianami lub nawet w ogóle ścian pozbawiona (wiata wolnostojąca), której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym. Jej podstawowym elementem konstrukcyjnym (konstrukcją nośną), na którym osadzony jest dach, są słupy wiążące budowlę z gruntem. Wiata jest traktowana w przepisach, jako autonomiczny obiekt budowlany (np. w art. 29 ust. 2 pkt 2 Pr .bud.), przez co nie może stanowić nierozerwalnej części istotnego elementu konstrukcji innego obiektu budowlanego, w tym przypadku budynku. Wiata powinna posiadać lekką konstrukcję i charakteryzować się brakiem wydzielenia z przestrzeni przy pomocy przegród budowlanych. Częściowe wyposażenie w ściany nie zmienia charakteru obiektu, zwłaszcza, jeżeli nie stanowią one elementu konstrukcyjnego, a konstrukcja nadal pozostaje słupowa, gdy funkcję nośną spełniają słupy, nie ściany. Wiata nie może być obiektem zamkniętym, a więc obudowanym ze wszystkich stron. Wiata może też przylegać do budynku. Kwalifikacja obiektu budowlanego, jako wiaty wymaga m.in. uwzględnienia jego funkcji (por. np. wyrok NSA z 4 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1346/22, CBOSA). Tym samym, podlegający kontroli organu nadzoru budowlanego pod względem legalności budowy obiekt przy ul. K. [...] w W. jest niewątpliwie wiatą, o jakiej mowa w art. 29 ust. 2 pkt 2 Pr. bud. Zgodnie zaś z ww. przepisem, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Zdaniem skarżącego, wiata ta jest użytkowana, jako miejsce postojowe dla samochodu osobowego (na potwierdzenie czego skarżący złożył do akt fotografie zaparkowanej przyczepki samochodowej – k-49 akt administracyjnych). Takiego jednak stanu rzeczy nie potwierdziły oględziny dwukrotnie dokonane przez organ I instancji. Tut. Sąd uznaje, że wykonane przez skarżącego zdjęcia po pierwsze nie obrazują zaparkowanego w tej wiacie samochodu (stoi on przed budynkiem), a po drugie nie przesądzają o przeznaczeniu przedmiotowej wiaty, jako miejsca postojowego, o którym mowa w § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225). Natomiast, ze zdjęć dokonanych przez PINB w czasie oględzin wynika, że po pierwsze budynek przy ul. K. [...] w W. posiada własny garaż, a po drugie, samochód osobowy zaparkowany jest na podjeździe przed budynkiem, a nie w wiacie, w której widoczny jest stół do ping-ponga. Trzeba też podkreślić, ze nawet jedno- lub kilkurazowy wjazd samochodem do wiaty o przeznaczeniu rekreacyjnym nie powoduje, że staje się ona zadaszonym miejscem postojowym. O sposobie użytkowania i przeznaczeniu obiektu decyduje, bowiem trwały sposób jego użytkowania. W aktach sprawy brak jest – oprócz twierdzeń skarżącego, potwierdzonych zdjęciem przyczepki samochodowej w wiacie – dowodów na okoliczność jej wykorzystywania, jako miejsca postojowego. Istnieją zaś dowody na okoliczność odmienną, a mianowicie rekreacyjny charakter wiaty (oględziny, protokoły i zdjęcia PINB). Organ II instancji nie poprzestał jednak na ustaleniu, że inwestor przy budowie ww. wiaty nie musiał uzyskać pozwolenia na budowę, ani dokonywać zgłoszenia zamiaru wykonania takiej budowy. Trafnie bowiem wskazał MWINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że brak obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonania zgłoszenia nie zwalniał organów nadzoru budowlanego od zbadania, czy inwestycja nie powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, jak też czy nie narusza przepisów (w tym techniczno - budowlanych i przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), o czym stanowi art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Pr. bud. W tym też zakresie organ ustalił, że działka przy ul. K. [...] w W. nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie stwierdzając, aby wiata stanowiła zadaszone miejsce postojowej, słusznie stwierdził MWINB, że do takich wiat nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odnośnie twierdzeń skarżącego co do "sprzeczności rzekomej funkcji rekreacyjnej z umiejscowieniem w tym samym miejscu śmietników" wyjaśnić trzeba, że ani ze zdjęć skarżącego, ani PINB nie wynika, aby wiata była miejscem ustawienia koszy na śmieci. Ze zdjęć PINB z drugich oględzin wynika, że stoją one poza obrysem wiaty. Wynika zaś z protokołów oględzin, co w wiacie się znajduje – nie są tam wymienione pojemniki na odpady. W związku z tym, że przedmiotowa wiata nie powstała nielegalnie (nie wymagał ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia), nie jest też sprzeczna z prawem miejscowym i – jako rekreacyjna, niestanowiąca zadaszonego miejsca postojowego – nie podlega szczególnym uregulowaniom dotyczących miejsc postojowych, to nie istniał przedmiot wszczętego przez PINB postępowania z zakresu nadzoru budowlanego. Kwestia ta ustalona została już po wszczęciu postępowania przez PINB, stąd tez organ nie stosował art. 61a § 1 k.p.a., ale poprawnie umorzył postępowanie na podstawie aa. art. 105 § 1 k.p.a. MWINB zaś w tej sytuacji słusznie zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymując decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło