VII SA/Wa 347/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-03-07
Skład orzekający: Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w częściowym zakresie, złożony po prawomocnym rozstrzygnięciu w przedmiocie prawa pomocy, może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała istotnej zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych od czasu wydania poprzedniego postanowienia?Ratio decidendi
Sąd odmówił uwzględnienia wniosku o zmianę postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w częściowym zakresie, ponieważ strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych od czasu wydania poprzedniego postanowienia, które zostało podtrzymane przez Naczelny Sąd Administracyjny. Brak wykazania takiej zmiany oznacza, że w sprawie zaszła powaga rzeczy osądzonej, a tym samym nie istnieją przesłanki do zmiany prawomocnego postanowienia.Stan faktyczny
Skarżący W. S. i Z. S. złożyli wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2015 r., którym przyznano im prawo pomocy w zakresie częściowym. Skarżący argumentowali, że ich sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu, wskazując na wydatki związane z leczeniem, remontem mieszkania, zakupem sprzętu medycznego i aparatu słuchowego. Sąd analizował ich sytuację majątkową zarówno z pierwotnego wniosku z 2015 r., jak i z wniosku z 2016 r.Rozstrzygnięcie
Odmówiono W. S. i Z. S. zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2015 r. o przyznaniu W. S. i Z. S. prawa pomocy w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. i Z. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić W. S. i Z. S. zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2015 r. o przyznaniu W. S. i Z. S. prawa pomocy w zakresie częściowym.
Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał W. S. i Z. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300 zł. i ustanowienie adwokata oraz oddalił wniosek w pozostałym zakresie.
Postanowieniem z dnia 23 lipca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na ww. postanowienie.
W dniu 28 stycznia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęły kolejne wnioski skarżących o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (w zakresie opłaty za uzasadnienie wyroku), które zostały potraktowane jako wnioski o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2015 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.) postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Wskazać należy, iż wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, warszawa 2005, s. 382-383).
Zgodnie z art. 243 § 1 ww. ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Zauważyć należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony ponownie, jeżeli nastąpiła zmiana okoliczności zarówno faktycznych, jak i prawnych, która stanowiła podstawę orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt II OZ 408/05 niepubl.).
Jak wynika z dotychczas przeprowadzonego postępowania, postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2015 r. przyznano W. S. i Z. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300 zł. i ustanowienie adwokata oraz oddalono wniosek w pozostałym zakresie (tj. zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych). Nie bez znaczenia jest, że ocenę tę podtrzymał Naczelny Sąd Administracyjny.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazali, by w okresie od wydania postanowienia z dnia 8 czerwca 2015 r. do momentu zapadnięcia niniejszego postanowienia, nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących ich sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z dnia 8 czerwca 2015 r. W ocenie Sądu sytuacja majątkowa skarżących została rozpoznana wskazanym prawomocnym postanowieniem i sytuacja ta nie uległa pogorszeniu, co oznacza że w niniejszej sprawie zaistniał stan powagi rzeczy osądzonej. Brak jest zatem okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, iż wystąpiły przesłanki o których mowa w art. 165 p.p.s.a.
Z pierwotnego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 13 marca 2015 r. wynika, że skarżący posiadają mieszkanie w starym budynku z 1970 r. o pow. 90 m², które wymaga ciągłych remontów. Wnioskodawcy podali, że utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 3 825,15 złotych netto miesięcznie. Podnieśli, że nie są w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku koniecznego dla rodziny. Zaznaczyli, że są starszymi i schorowanymi osobami ponoszącymi wydatki leczenie i lekarstwa. Podali, że wydają na leczenie W. S. ponad 1 200 zł. zaś na leczenie Z. S. 1 000 zł. miesięcznie. Wnioskodawcy oświadczyli, że na utrzymanie mieszkania wydają 1 100 zł. miesięcznie. Dodali, że na zakup żywności i własne utrzymanie pozostaje im 525 zł. Skarżący wskazali także, że muszą pokryć wydatek w wysokości 3 000 zł. na aparat słuchowy. Wnioskodawcy podkreślili, że nie są w stanie zaoszczędzić na wpis sądowy. Ponadto w sprzeciwie podali, że są osobami ciężko schorowanymi i znaczną kwotę przeznaczają na zakup leków. Dodali, że z uwagi na długi czas oczekiwania na operację w NFZ starają się o przeprowadzenie operacji wstawienia endoprotezy u skarżącej w prywatnym szpitalu, gdzie koszt wynosi kilka tysięcy złotych. Wskazali, że muszą zakupić kule oraz balkonik umożliwiający przynajmniej chodzenie w domu, a jest to wydatek w kwocie 1 500 zł. Konieczny jest również zakup aparatu słuchowego dla skarżącej, a dopłata przy częściowym dofinansowaniu przez NFZ wynosi co najmniej 3000 zł. Wskazali, że przyznane zostało skarżącemu sanatorium, a koszt pobytu wynosi łącznie około 1200 zł.
Z kolejnych formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 28 stycznia 2016 r. wynika, że wnioskodawcy nadal posiadają mieszkanie w starym budynku z 1970 r. o pow. 90 m², które wymaga ciągłych remontów. Wnioskodawcy nadal utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości ok. 3 800 złotych netto miesięcznie. Podali podobne wydatki miesięczne tj. na leczenie W. S. ponad 1 200 złotych zaś na leczenie Z. S. 1 000 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy oświadczyli, że na utrzymanie mieszkania wydają 1 100 złotych miesięcznie. Gaz to koszt 400 zł.
Zdaniem Sądu w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy W. S. i Z. S. nie przedstawił nowych okoliczności, które przemawiałyby za zmianą postanowienia z dnia 8 czerwca 2015 r. Aktualnie miesięczne dochody kształtują się na podobnym poziomie – 3 800 zł. Pozostałe wydatki rodzinne są również na podobnym poziomie. Brak jest obecnie szczególnych wydatków które strona już poniosła (3 000 zł. na aparat słuchowy 1 500 zł. na kule i balonik, 1 200 zł na opłacenie sanatorium).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, wnioskodawcy nie wykazali, że od czasu rozpoznawania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiła zmiana sytuacji majątkowej strony, która przemawiałyby za zmianą prawomocnego postanowienia z dnia 14 października 2013 r. Przykładowo można wskazać, że dopiero utrata stałego źródła dochodu, bądź pojawienie się nowych stałych i zarazem koniecznych wydatków, mogłoby wpłynąć na zmianę sytuacji majątkowej strony w takim stopniu, że uzasadniło by to zmianę postanowienia Sądu.
Tym samym Sąd uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 czerwca 2015 r.
Kierując się powyższymi przesłankami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił na podstawie art. 165 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło