VII SA/Wa 348/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły Sędziowie: sędzia WSA Izabela Ostrowska asesor WSA Michał Podsiadło (spr.) Protokolant: referent stażysta Nikola Górska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Rektora [...] z siedzibą w W. z dnia 27 listopada 2024 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosków o przyznanie stypendium socjalnego oraz stypendium Rektora oddala skargę 1. Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2024 r. Rektor Uczelni [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] października 2024 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosków o przyznanie stypendium socjalnego oraz stypendium Rektora. 2. Rozstrzygnięcie to zostało wydane w następujących okolicznościach. 2.1. Pismem z 12 lipca 2024 r. P. K. (dalej: skarżąca) złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosków o przyznanie stypendium socjalnego oraz stypendium Rektora oraz wniosek o przyznanie stypendium socjalnego i stypendium Rektora. We wniosku o przywrócenie terminu wskazała, że nie miała technicznej możliwości złożenia tych wniosków przez portal eHumanum, albowiem był on zablokowany w terminie wyznaczonym do składania wniosków. 2.2. Decyzją z [...] października 2024 r., wydaną z powołaniem się na art. 23 ust. 4 i art. 86 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742 z późn. zm.; dalej: p.s.w.n.), § 28 pkt 3 Statutu Uczelni [...], art. 58 § 1 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) oraz § 3 pkt 1 Zarządzenia nr [...] Rektora [...] – Szkoły [...] z dnia [...] września 2023 r., Rektor Uczelni [...] oddalił ww. wniosek skarżącej. 2.2.1. Organ stwierdził, że uchybienie terminowi składania wniosków o przyznanie świadczeń pomocy materialnej nastąpiło z winy skarżącej. Wskazał, że termin składania wniosków o przyznanie świadczeń pomocy materialnej został wyznaczony na 15 listopada 2023 r. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że skarżąca 15 listopada 2023 r., będącym ostatnim możliwym dniem składania wniosku o przyznanie stypendium Rektora, stypendium socjalnego i zapomogi, miała dostęp do portalu eHumanum i w tym dniu logowała się do niego kilkukrotnie. Zdaniem organu, wyjaśnienia skarżącej stoją w sprzeczności z tym dowodem, stąd też zasadne jest odmówienie im wiarygodności. Organ dodał, że skarżąca nie przedłożyła dowodów uprawdopodabniających okoliczności uzasadniającej jej wniosek – np. w postaci zrzutów ekranu z portalu eHumanum obrazujących brak możliwości zalogowania się do niego. 2.2.2. Rektor przypomniał, że w świetle § 9 punktem 5 Regulaminu przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów [...] - Szkoły [...] (dalej jako "Regulamin") w przypadku wystąpienia problemów technicznych tkwiących w systemie eHumanum/Wirtualnej Uczelni, które uniemożliwiają złożenie wniosku z zachowaniem formy przewidzianej Regulaminem, student jest uprawniony złożenia w formie papierowej wniosku o wyrażenie zgody na złożenie wniosku o przyznanie stypendium z pominięciem platformy wraz z uzasadnieniem i uprawdopodobnieniem zaistnienia określonych problemów technicznych. Zgodnie z Regulaminem, taki wniosek musi być złożony najpóźniej w ostatnim dniu terminu, w którym należało złożyć wnioski o przyznanie określonego stypendium. W terminie tym skarżąca nie złożyła wniosku w formie papierowej, wnioski w formie papierowej zostały przez nią złożone w tej formie dopiero w dniu 12 lipca 2024 r. Stosownie natomiast do § 9 pkt 4 zdanie 2 Regulaminu, brak złożenia wniosku o stypendium w określonej w Regulaminie formie tj. poprzez system eHumanum/Wirtualna Uczelnia, uznaje się za brak złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pomocy materialnej. 2.3. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jej ocenie, historia logowania do portalu eHumanum nie może stanowić dowodu obiektywnego, albowiem dostęp do platformy jest i był zablokowany, co skutkowało uchybieniem terminu do złożenia wniosków o przyznanie świadczeń pomocy materialnej, jednakże bez winy studentki. Do wniosku załączyła zrzuty ekranu z konta studenta, na których widnieje informacja o zablokowanym dostępie do konta, a ponadto korespondencję e-mail z działem stypendiów uczelni. 2.4. Utrzymując w mocy ww. decyzję z 7 października 2024 r. – w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – Rektor przywołał następującą argumentację. 2.4.1. Organ powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu poprzednio wydanej decyzji. Odnosząc się do zrzutów ekranu mających obrazować brak możliwości zalogowania się do systemu, Rektor uznał, że nie jest widoczna data, kiedy zostały one sporządzone, a w szczególności, czy zostały sporządzone w okresie, kiedy był otwarty termin do złożenia wniosku o stypendium. Ponadto, dowód ten został przedłożony dopiero we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skarżąca nie powoływała się na niego wcześniej. W ocenie Rektora, wobec braku oznaczenia daty, z której pochodzi zrzut ekranu, dowodowi temu należy odmówić mocy dowodowej, albowiem nie wynika z niego, że w terminie do złożenia wniosku o stypendium dostęp do portalu eHumanum był zablokowany. Co więcej w sprzeczności z tym dowodem stoi dowód z historii logowań do portalu eHumanum, co do którego brak jest podstaw do kwestionowania jego wiarygodności. Organ ponownie podkreślił, że oprócz twierdzeń dotyczących braku możliwości korzystania z sytemu, skarżąca nie przedłożyła w terminie do tego przewidzianym dowodów uprawdopodabniających okoliczności uzasadniającej jej wniosek - np. w postaci zrzutów ekranu z portalu eHumanum obrazujących brak możliwości zalogowania się do niego. 3. Pismem z 31 grudnia 2024 r. P. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Rektora, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją oraz o zobowiązanie organu do rozpatrzenia jej wniosku zgodnie z prawem. 3.1. Skarżąca zarzuciła organowi wydanie decyzji po upływie terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. Jej zdaniem, organ nie odniósł się w odpowiedni sposób do zgłoszonych przez nią dowodów, zwłaszcza zrzutów ekranu dokumentujących brak dostępu do platformy e-Humanum poprzez nieudzielenie odpowiedzi dotyczącej wskazania właściwych zakładek, w które należało wejść w celu złożenia wniosku. Organ nie odniósł się również do pełnej korespondencji potwierdzającej blokadę konta przed uchybieniem terminu składania wniosków, co – w ocenie skarżącej – narusza art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Stwierdziła ponadto, że zablokowanie dostępu do platformy e-Humanum z powodu zaległości finansowych, uniemożliwiając realizację obowiązku złożenia wniosków, narusza zasady równości i proporcjonalności określone w art. 6 k.p.a. Skarżąca wskazała również, że nie miała dostępu do treści Regulaminu, na który powołał się organ. 4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 5. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. 5.1. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie. 6. Na mocy zaskarżonej decyzji, organ odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosków o przyznanie stypendium socjalnego oraz stypendium Rektora na rok akademicki 2023/2024. 6.1. Jak wynika z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z przepisu tego wynika, że warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. Zatem przywrócenie terminu uzasadnia podanie przez wnioskodawcę takich obiektywnych i niezależnych od niego okoliczności, które wskazują na to, że nawet pomimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły mu one dokonanie czynności w terminie (zob. wyrok NSA z 26 kwietnia 2018 r., I OSK 2550/17, LEX nr 2522002). Innymi słowy, przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. 6.2. Niemniej jednak, w świetle art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (stosownie natomiast do art. 58 § 3 k.p.a., przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w art. 58 § 2 jest niedopuszczalne). Oznacza to, że rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu przebiegać powinno w dwóch etapach. W pierwszym z nich, organ powinien ustalić czy w ogóle doszło do uchybienia terminu, jak również, czy prośba o przywrócenie terminu została wniesiona w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jak trafnie wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż jest to termin, który nie podlega przywróceniu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez nią wiadomości o tym, a rolą strony wnoszącej o przywrócenie terminu jest wówczas wskazanie daty, w jakiej dowiedziała się o okoliczności uchybienia terminu (zob. wyrok NSA z 22.01.2018 r., II OSK 1476/17, LEX nr 2433840). 6.3. Sąd zauważa, że organ – w uzasadnieniach wydanych przez siebie rozstrzygnięć – nie wskazał w sposób jednoznaczny, aby zbadał, czy wniosek skarżącej o przywrócenie terminu został złożony zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a., tj. w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Naruszył tym samym art. 58 § 2 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. To oczywiste uchybienie Rektora nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, albowiem z akt administracyjnych oraz dokumentów nadesłanych ze skargą wynika jednoznacznie, że skarżąca uchybiła temu nieprzywracalnemu terminowi, co powinno było stanowić zasadniczą przyczynę odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosków o przyznanie stypendium socjalnego oraz stypendium Rektora. Już bowiem 15 listopada 2023 r. skarżąca uzyskała od uczelni wiedzę, że wnioski o stypendium przesyłane pocztą elektroniczną (tj. poza systemem eHumanum) nie będą rozpatrywane. Z kolei 13 lutego 2024 r. skarżąca została poinformowana przez uczelnię (pocztą elektroniczną) o przepisie Regulaminu, z którego wynika, że brak dochowania ww. formy (tj. złożenie wniosków w innej formie niż przez eHumanum) uznaje się za brak złożenia wniosku o przyznanie stypendium. W tej samej wiadomości wyjaśniono, że wnioski o stypendium, wysłane przez skarżącą pocztą elektroniczną, nie były rozpatrywane. Skarżąca w tym samym dniu udzieliła uczelni odpowiedzi zwrotnej, w związku z czym niewątpliwie zapoznała się wówczas z treścią wiadomości od uczelni. Z powyższego wynika, że przyczyna uchybienia terminu do złożenia przez skarżącą wniosków o stypendium ustała 13 lutego 2024 r., toteż siedmiodniowy termin na złożenie prośby o przywrócenie ww. terminów upłynął 20 lutego 2024 r. Złożenie prośby o przywrócenie terminu przez skarżącą nastąpiło zatem dopiero 12 lipca 2024 r., a zatem z oczywistym uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Ustalenia te były wystarczające dla odmowy przywrócenia spornego terminu, wobec czego organ nie musiał nawet badać, czy skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosków o stypendia bez własnej winy. 6.4. Jak już wyżej wyjaśniono, omawiane uchybienie organu nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy, skoro z dokumentów przedłożonych przez skarżącą wynika jednoznacznie, że rozpatrzony przez organ wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony. Rektor powinien był zatem odmówić skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosków o stypendia – jednak nie dlatego, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosków o stypendia z własnej winy, lecz dlatego, że prośba o przywrócenie terminu była spóźniona. Z akt postępowania wynika, że skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu niebawem po tym, jak została powiadomiona przez uczelnię o możliwości złożenia takiego wniosku (wiadomość z 8.07.2024 r. od koordynatora ds. stypendiów). Niemniej jednak ustanie przyczyny uchybienia terminu nie jest tym samym co powzięcie wiedzy o instytucji przywrócenia terminu. 6.5. W związku z tym, że wniosek skarżącej o przywrócenie terminu musiał spotkać się z odmową (choć z innych przyczyn niż wskazane przez organ), w ocenie Sądu bezprzedmiotowe jest rozstrzyganie, czy organ prawidłowo ocenił, że do uchybienia terminu doszło z winy skarżącej. Zagadnienie to nie ma już znaczenia, skoro wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony. Dlatego też jako bezprzedmiotowe należało ocenić zarzuty naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. przez brak odniesienia się przez organ do kluczowych dowodów w sprawie, jak również odnoszących się do braku skuteczności publikacji Regulaminu czy błędnego "zastosowania" orzecznictwa sądowego. 6.6. Ponadto Sąd zauważa, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem art. 59 § 1 k.p.a., albowiem z przepisu tego wynika jednoznacznie, że odmowa przywrócenia terminu następuje "postanowieniem", nie zaś decyzją – która w świetle art. 104 k.p.a. rozstrzyga (załatwia) sprawę administracyjną. To bowiem postanowienie, jak wynika z art. 123 § 2 k.p.a. dotyczy poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, nie rozstrzygając (co do zasady) o istocie sprawy. Również i to uchybienie nie miało jednak na wynik na sprawy, albowiem skarżąca nie ponosi z tytułu tego uchybienia żadnych negatywnych konsekwencji. 7. Zarzuty skargi okazały się zatem pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Również Sąd nie stwierdził z urzędu, aby przy wydaniu zaskarżonego aktu doszło do jakichkolwiek uchybień, które w świetle art. 145 p.p.s.a. uzasadniałyby jego uchylenie lub stwierdzenie jego nieważności. W tym stanie rzeczy skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.