VII SA/Wa 357/25

WyrokWSA w Warszawie2025-09-19

Skład orzekający: Mirosław Montowski, Tomasz Janeczko, Szczepan Borowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest nałożenie kary pieniężnej za umieszczenie tablicy reklamowej niezgodnie z uchwałą krajobrazową, jeśli tablica ta została wzniesiona legalnie przed wejściem w życie uchwały, a przepisy nie przewidują mechanizmu odszkodowawczego dla podmiotów zobowiązanych do jej usunięcia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej za umieszczenie tablicy reklamowej niezgodnie z uchwałą krajobrazową jest niedopuszczalne, jeśli tablica została wzniesiona legalnie przed wejściem w życie uchwały, a przepisy nie zapewniają mechanizmu odszkodowawczego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 20/19, uznający art. 37a ust. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym za niezgodny z Konstytucją w zakresie braku mechanizmu odszkodowawczego, ma zastosowanie również do art. 37d tej ustawy, regulującego kary pieniężne. Do czasu wprowadzenia odpowiednich regulacji ustawowych, nie można wywodzić skutków prawnych z uchwał krajobrazowych w zakresie nakładania kar i obowiązku usunięcia tablic wzniesionych legalnie.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. została ukarana karą pieniężną za umieszczenie tablicy reklamowej niezgodnie z uchwałą krajobrazową. Organ pierwszej instancji nałożył karę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy, częściowo korygując wysokość. Spółka odwołała się do WSA, zarzucając naruszenie przepisów materialnego i proceduralnego, w tym nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 20/19 oraz błędy w ustaleniu stanu faktycznego i procedurze. WSA uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), asesor WSA Szczepan Borowski, , Protokolant: referent Radosław Fijałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2025 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2024 r. znak: KOA/2339/Ar/24 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej "organ", " Kolegium") decyzją z [...] grudnia 2024 r. działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 r., poz. 572) dalej k.p.a., oraz art. 1 i art. 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. 2018 r., poz. 570), po rozpatrzeniu odwołania S. M. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "spółka", "spółka [...]") od decyzji Burmistrza Gminy K. – J. (dalej "Burmistrz") nr [...] z [...] kwietnia 2024 r., znak: [...], o nałożeniu na S. M. sp. z o.o. z siedzibą w W.. kary pieniężnej w wysokości 1 752 zł z tytułu umieszczenia tablicy reklamowej o powierzchni reklamowej 18 m2, na działce ew. nr [...] z obrębu [...] w K.-J. orzekło na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. o uchyleniu zaskarżonej decyzję w części orzekającej o wysokości administracyjnej kary pieniężnej i w tym miejscu orzekło o karze w wysokości 584 zł a w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pismem z [...] listopada 2022 r., Burmistrz zawiadomił spółkę S. M. o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej oraz nałożenia obowiązku dostosowania albo usunięcia tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów uchwały nr [...] Rady Miejskiej K.-J. z [...] lutego 2021 r., w sprawie zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, w gminie K.- J. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2021 r., poz. [...]). Burmistrz decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2024 r., znak: [...]. MR/AZ, orzekł o nałożeniu na spółkę S. M. kary pieniężnej w wysokości 1 752 zł z tytułu umieszczenia ww. tablicy reklamowej. Od powyższej decyzji odwołanie do Kolegium wniosła spółka S. M.. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w sposób błędny i z pominięciem biegłego geodety ustalono powierzchnię wielkości tablicy reklamowej, w sposób błędny ustalono datę początkową, jak i końcową naliczania kary, wyjaśniając przy tym, że spółka nie ma możliwości śledzić wydawanie wszystkich aktów prawnych i ponosić z tego tytułu konsekwencje prawne, ponadto organ naruszył zasadę szybkości postępowania. Skarżąca zwróciła uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym art. 37a ust. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest niezgodny z Konstytucją. Rozpatrując powyższą sprawę Kolegium wskazało, że Rada Miejska K.-J. w dniu [...] lutego 2021 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, w gminie K.-J. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2021 r., poz. [...] ). Organ wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 1 ww. uchwały na całym obszarze gminy K-J zakazuje się sytuowania tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem: szyldów; publicznych tablic reklamowych i urządzeń reklamowych ustawianych przez Gminę K.-J.; tablic reklamowych i urządzeń reklamowych umieszczonych na rowerach K Roweru Miejskiego; tablic reklamowych informujących o fundatorach obiektu małej architektury przeznaczonego do ogólnodostępnego użytku i umieszczonego na terenie publicznym. Zgodnie z § 3 ust. 2 uchwały na całym obszarze gminy K.-J. zakazuje się sytuowania tablic reklamowych, urządzeń reklamowych, obiektów małej architektury oraz ogrodzeń w sposób naruszający ograniczenia wynikające z przepisów odrębnych, w szczególności z zakresu ochrony przyrody, ochrony zabytków oraz prawa wodnego. Stosownie do § 9 ust. 1 ww. uchwały istniejące w dniu wejścia w życie uchwały tablice reklamowe i urządzenia reklamowe należy dostosować do zakazów, zasad i warunków określonych w uchwale w terminie 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie (ust. 1). W myśl § 9 ust. 2 dla istniejących w dniu wejścia w życie uchwały tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, z zastrzeżeniem ust. 3, ustala się następujące reguły dostosowania do zasad i warunków określonych w uchwale: należy usunąć wszystkie niezgodne z przepisami uchwały tablice reklamowe lub urządzenia reklamowe wraz ze wszystkimi ich elementami w tym z ich zamocowaniami; należy przywrócić elementy budynków oraz fragmenty gruntów zmienione w wyniku sytuowania tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych niezgodnych z przepisami uchwały do stanu poprzedniego, w szczególności poprzez uzupełnienie braków w powierzchniach i nawierzchniach. Istniejące w dniu wejścia w życie uchwały publiczne tablice reklamowe i urządzenia reklamowe ustawiane przez Gminę K.-J. oraz tablice reklamowe o ufundowaniu obiektu małej architektury przeznaczonego do ogólnodostępnego użytku i umieszczonego na terenie publicznym nie wymagają dostosowania. Istniejące w dniu wejścia w życie uchwały obiekty małej architektury i ogrodzenia nie wymagają dostosowania. Uchwała weszła w życie z dniem [...] kwietnia 2021 r. Organ wskazał, że w dniu [...] września 2022 r. przeprowadzono wizję terenową na nieruchomości i ustalono, że powierzchnia tablicy reklamowej wynosi 18 m2. Pismem z [...] listopada 2022 r. Burmistrz zawiadomił spółkę S. M. o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej oraz nałożenia obowiązku dostosowania albo usunięcia tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów ww. uchwały Rady Miejskiej K.-J. z [...] lutego 2021 r. Jednocześnie organ powiadomił stronę o wyznaczonym na dzień [...] grudnia 2022 r. terminie oględzin nieruchomości. Powyższe pismo zostało skutecznie doręczone w dniu [...] listopada 2022 r. Z protokołu oględzin nieruchomości wynika, że reklama znajdująca się na działce ew. nr [...] z obrębu [...] w K.-J. została zdemontowana. Podczas oględzin strona nie była obecna. Pismem z [...] marca 2024 r. Burmistrz poinformował stronę o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Z akt sprawy nie wynika aby strona skorzystała z przysługującego jej prawa. Odnosząc się do zarzutów odwołania w kwestii błędnego pomiaru tablicy reklamowej, błędnie określonej daty jej demontażu wobec jednostronnego stwierdzenia ww. okoliczności przez pracownika organu, organ wskazał, że należy uznać je za niezasadne. Strona została prawidłowo zawiadomiona o terminie oględzin, na które się nie stawiła, jak również nie skorzystała z prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji, a co więcej nie udzieliła konkretnej odpowiedzi na wezwanie Kolegium z [...] listopada 2024 r., a dotyczące wskazania daty demontażu tablicy reklamowej, jak również nie zakwestionowała skutecznie powierzchni tablicy reklamowej. Organ stwierdził zatem, że niezasadne tym samy są zarzuty związane z brakiem powołania biegłego geodety, którego zadaniem jest pomiar nieruchomości, czy wyznaczanie ich granic, a nie tablic reklamowych. Ustalenie powierzchni tablicy reklamowej nie wymaga wiadomości specjalnych. Organ zaznaczył, że postępowanie w sprawie wymierzenia kary zostało prawidłowo wszczęte wobec umieszczenia na terenie działki ew. nr [...] z obrębu [...] w K.-J. tablicy reklamowej, co było sprzeczne z postanowieniami uchwały nr [...] Rady Miejskiej K.-J. z [...] lutego 2021 r. W ocenie Kolegium wysokość kary została jednak wymierzona w sposób wadliwy. Wysokość kary ustalona została, stosownie do art. 37 d ust. 9 ustawy jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności maksymalnej stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. h ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, powiększony o 40-krotność maksymalnej stawki części stałej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. g tej ustawy, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1. Stawki ww. opłat określone zostały w obwieszczeniu Ministra Finansów z 22 lipca 2021 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2022 r. (M.P. z 2021 r., poz. 724). Maksymalna stawka części stałej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. g ww. ustawy wynosiła 2,80 zł, zaś maksymalna stawka części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. h wynosiła 0,25 zł. Kara została ustalona według następujących danych: [18m2 x (40 x 0,25 zł) + (40 x 2,80 zł)] x 6 = [180 + 112] x 6 = 292 zł x 6 = 1752 zł. Organ zaznaczył, że okolicznością budzącą uzasadnione wątpliwości jest rozpoczęcie terminu naliczania administracyjnej kary pieniężnej. Zgodnie z art. 37d ust. 4 u.p.z.p. karę pieniężną wymierza się od dnia, w którym wszczęto postępowanie w sprawie do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy łub urządzenia. Przytoczony wyżej przepis nie określa wprost daty początkowej, od której wymierza się karę, wskazuje jedynie ogólnie, że następuje to od dnia wszczęcia postępowania w sprawie. Postępowanie takie wszczyna się zaś z urzędu. Kodeks postępowania administracyjnego w Dziale 11 Rozdziale I także nie określa daty wszczęcia postępowania z urzędu, nie czyni tego w szczególności art. 61 § 1 k.p.a.. Kodeks wskazuje jedynie w art. 61 § 3 i 3a, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, a w przypadku wniesienia żądania drogą elektroniczną - dzień wystawienia dowodu otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy o doręczeniach elektronicznych. Dokonując ustalenia znaczenia normy wypływającej z treści art. 37d ust. 4 u.p.z.p. organ zwrócił uwagę, że ustawodawca umocował organ administracji do wymierzenia kary pieniężnej nie od dnia umieszczenia tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego niezgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej, lecz od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w tej sprawie. Ustawodawca przyjął więc, że w okresie pomiędzy umieszczeniem obiektu reklamowego na nieruchomości, a dniem wszczęcia postępowania organ nie jest władny stosować sankcji administracyjnej w postaci wymierzenia kary pieniężnej za umieszczenie tablicy lub urządzenia reklamowego niezgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej. Uzasadniony staje się wniosek, że zamiarem ustawodawca było, aby po umieszczeniu tablicy lub urządzenia reklamowego umożliwić podmiotowi dobrowolnie, bez stosowania sankcji, dostosowanie tablicy lub urządzenia reklamowego do przepisów ww. uchwały. Podmiot, który umieścił obiekt reklamowy niezgodnie z przepisami uchwały powinien mieć świadomość nie tylko wszczęcia i toczącego się postępowania, ale także tego, że im dłużej będzie trwać niedostosowanie, tym wyższa będzie kara pieniężna. Celowi temu służy zawiadomienie podmiotu o wszczęciu postępowania i w jego ramach dokonywaniu czynności procesowych. Zgodnie zaś z art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu każdego postępowania (na wniosek i z urzędu) należy zawiadomić stronę. Za takim rozumieniem analizowanego pojęcia przemawia właśnie charakter kary, która wymierzana jest do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w art. 37d ust. 1 u.p.z.p., albo usunięcia tablicy lub urządzenia. Ponadto w dotychczasowym orzecznictwie przyjmowano, że datą wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu jest dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie przez organ administracji, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem że o czynności tej powiadomiono stronę. W warunkach sprawy zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone w dniu [...] listopada 2022 r. i jest to pierwszy dzień terminu, w którym strona dowiedziała się o wszczęciu postępowania. Ostatnim dniem tego terminu będzie [...] listopada 2022 r., tj. dzień, który wskazała właścicielka nieruchomości w piśmie z [...] grudnia 2022 r. Skarżąca nie udowodniła w żaden sposób, aby można było ustalić inny stan faktyczny. Data oględzin przeprowadzonych przez organ jest zatem datą pewną, że w tym dniu tablica reklamowa została zdemontowana. Okres, za który należało wyliczyć karę to [...] listopada - [...] listopada2 022 r. Zgodnie z przedstawionym wyżej wzorem kara powinna wynosić: [18m2 x (40 x 0,25 zł) + (40 x 2,80 zł)] x 2 = [180 + 112] x 2 = 292 zł x 2 = 584 zł. Odnosząc się zaś do kwestii zastosowania art. 189f k.p.a. organ wyjaśnił, że przepis ten umożliwia odstąpienie od nałożenia kary, jeżeli kumulatywnie zostaną spełnione dwie wymienione w nim przesłanki: waga naruszenia prawa jest znikoma oraz strona zaprzestała naruszania prawa. Ustawodawca w treści art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie wyjaśnił, jakie przypadki naruszenia prawa można uznać za znikome. W piśmiennictwie wyróżnia się stopnie naruszenia prawa: naruszenia kwalifikowane, naruszenia, które nie mają ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego są istotne i naruszenie prawa nieistotne. Za naruszenie nieistotne uznaje się w szczególności naruszenie przepisów prawa, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie. Nieistotne naruszenie prawa wypełnia warunek odstąpienia od nałożenia kary, w takim przypadku należy bowiem uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma. Organ wskazał, że w świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego, waga naruszenia przez skarżącą prawa - zakazu umieszczania reklam zgodnie z zasadami określonych w uchwale krajobrazowej zdaniem organu nie była znikoma. Skarżąca jako przedsiębiorca, niewątpliwie powinna mieć wiedzę o obowiązujących zasadach umieszczania reklam na terenie Gminy K. – J., zwłaszcza, że uchwała krajobrazowa zaczęła obowiązywać z dniem [...] kwietnia 2021 r. W niniejszym przypadku było to naruszenie przez Spółkę postanowień uchwały krajobrazowej, z którego Spółka czerpała korzyści finansowe. Pomimo, że Spółka zaprzestała naruszania prawa to należało uznać, że waga naruszenia z całą pewnością nie jest znikoma, bowiem tak można byłoby mówić, gdyby naruszenie prawa było związane z ochroną istotnego interesu strony bądź wystąpieniem sytuacji, w której strona podejmuje działania wprawdzie bezprawne, ale w celu zapewnienia ważnych potrzeb egzystencjalnych, natomiast w sprawie strona, umieszczając tablicę reklamową z naruszenia czerpała korzyści finansowe. Organ dalej wskazał, że nie zgadza się ze skarżącą, że w sprawie znajdzie zastosowanie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2023 r. sygn. akt P 20/19 (OTK-A 2023/102), w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 37a ust. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia, jest niezgodny z art. 21 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu ww. wyroku Trybunał wskazał, że w badanej sprawie doszło do pominięcia prawodawczego, czyli sytuacji, w której ustawodawca co prawda unormował jakąś dziedzinę stosunków społecznych, ale pominął pewien element regulacji, który powinien być integralną, funkcjonalną częścią jakiejś normy. Trybunał przyznał, że przyjęcie przez organ gminy aktu prawa miejscowego, jakim jest uchwała krajobrazowa, jest niewątpliwie motywowane interesem publicznym, albowiem gmina chce w ten sposób zadbać o przestrzeń publiczną i doprowadzić do tzw. ładu reklamowego. Skutkiem takiego działania jest godzenie w prawa majątkowe właścicieli tablic i nośników powstałych przed wejściem w życie tej uchwały, na podstawie ważnych pozwoleń na budowę. Właściciele są bowiem zmuszeni do usunięcia tablic i nośników objętych uchwałą, na własny koszt i bez zapewnienia im odszkodowania. Oznacza to, że ich prawo własności zostało ograniczone, ponieważ nie mogą oni korzystać ze swojej nieruchomości w zakresie objętym treścią uchwały krajobrazowej, a dodatkowo zmuszeni są do zlikwidowania przedmiotu stanowiącego część ich majątku. Art. 37a ust. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewiduje przy tym ani możliwości wprowadzenia wyjątków w zakresie dostosowania tablic i nośników do warunków określonych w uchwale krajobrazowej, ani określenia przez organ gminy mechanizmu kompensacyjnego, będącego źródłem słusznego odszkodowania, należnego tym podmiotom na mocy art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. Mając powyższe na uwadze organ podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego został wydany na skutek dwóch pytań prawnych, sformułowanych w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 166/18 i z października 2020 r., sygn. akt II OSK 1954/19, które to postanowienia zapadły w toku postępowań dotyczących oceny legalności uchwał krajobrazowych. Ponadto przedmiotem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym była ocena zgodności z ustawą zasadniczą art. 37aust. 9 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zaś art. 37d ust. 1 ustawy. Wyrok wydany przez Trybunał Konstytucyjny jest wyrokiem zakresowym, nie wywołuje skutku określonego w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, tj. utraty mocy obowiązującej zakwestionowanej jednostki aktu normatywnego, a jedynie wywodzonej z tego przepisu określonej normy prawnej. Twierdzenie skarżącej, że skutkiem wyroku P 20/19 jest to, że do czasu wprowadzenia regulacji ustawowych dotyczących podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania za wspomniane dostosowanie lub usunięcie tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych wzniesionych legalnie przed wejściem w życie danej uchwały krajobrazowej, nie jest możliwe wywodzenie z uchwał krajobrazowych dalszych skutków prawnych w omawianym zakresie, gdyż te byłyby niemożliwe do pogodzenia z orzeczeniem sądu konstytucyjnego, należy uznać za zbyt daleko idące i sprzeczne z obowiązującym przepisem art. 37d ust. 1 ustawy. W myśl art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W ocenie Kolegium nie można zatem czynić organom administracji zarzutu braku ustalenia okoliczności nie mających znaczenia dla rozpoznania sprawy z powołaniem się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2023 r. sygn. akt P 20/19, który to wyrok nie dotyczy niezgodności z ustawą zasadniczą art. 37d ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a który to przepis stanowił podstawę rozstrzygnięcia. Przywołany przepis ustanawia wprost, że jedyną przesłanką warunkującą nałożenie kary pieniężnej jest umieszczenie tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego niezgodnego z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1 ustawy niezależnie od daty ich wzniesienia. O ile nie jest dopuszczalne wydanie orzeczenia sądowego oraz decyzji administracyjnej po wejściu w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, w którym Trybunał uznał dany przepis za niezgodny z Konstytucją, na podstawie tego przepisu, o tyle taka sytuacja nie ma miejsca w sprawie. Organ stwierdził zatem, że skoro nie budzi wątpliwości dopuszczalność ingerencji polegającej na odebraniu wynikającego z uzyskanej zgody budowlanej prawa do korzystania z nieruchomości poprzez konieczność likwidacji tablic i urządzeń reklamowych, to nie może budzić wątpliwości konieczność stosowania obowiązującego w tym zakresie prawa, tj. art. 37d ust. 1 ustawy w związku z obowiązującymi przepisami uchwały krajobrazowej. Skargę do sądu administracyjnego na ww. decyzję złożyła S. M. sp. z o.o. z siedzibą w W. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Warszawie zarzucono wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem: I. Przepisów prawa materialnego, tj.: art. art. 37a ust. 9 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 37a ust. 1 u.p.z.p. i art. 37d ust. 1 u.p.z.p. co spowodowało nałożenie na Skarżącą administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 584 zł., w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok z 12 grudnia 2023 r. o sygn. akt: P 20/19 (OTK-A 2023/102) w którym orzeczono, że art. 37a ust. 9 u.p.z.p. w zakresie w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale o której mowa w 37a ust. 1 u.p.z.p. warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejście w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do nakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty które są zobowiązane do ich usunięcia, jest niezgodny z art. 21 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, czego Organ II instancji nie wziął w pełni pod uwagę i interpretując ten wyrok w sposób dowolny i niezgodny z jego intencją nie zgadzając się tym samym ze Skarżącą, iż w sprawie znajdzie zastosowanie tenże wyrok, bowiem - zdaniem Organu II instancji - został on wydany na skutek dwóch skonkretyzowanych pytań prawnych sformułowanych w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2019 r., II OSK 166/18 i z 6 października 2020 r., II OSK 1954/19, a ponadto przedmiotem postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym była ocena zgodności z ustawą zasadniczą art. 37a ust. 9 u.p.z.p., a nie art. 37d ust. 1 u.p.z.p. Wskutek tego - zdaniem Organu II instancji - wyrok wydany przez Trybunał Konstytucyjny jest wyrokiem zakresowym i nie wywołującym skutku określonego w artykule 190 ust. 3 Konstytucji RP, tj. utraty mocy obowiązującej zakwestionowanej jednostki aktu normatywnego a jedynie wywodzonej z tego przepisu określonej normy prawnej. Tymczasem zgodnie z aktualnym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego uwzględnić należy, że w świetle wyroku P 20/19 za niezgodny z Konstytucją RP należy uznać obowiązek dostosowania do zakazów określonych w uchwale krajobrazowej lub obowiązek usunięcia istniejących w dniu wejścia w życie uchwały krajobrazowej tablic reklamowych i urządzeń reklamowych wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania za wspomniany dostosowanie lub usunięcie tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego, przy czym Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że wyrok P 20/19 dotyczył bezpośrednio art. 37a ust. 9 u.p.z.p. a nie art. 37d u.p.z.p. (regulującego zasady wymierzania kar i nakładania obowiązku usunięcia tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego na podmiot który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej). Jednak - w ocenie NSA - w przypadku tablic reklamowych oraz urządzeń reklamowych zamontowanych przed wejściem w życie uchwały krajobrazowej dla zrekonstruowania pełnej normy prawnej konieczne jest uwzględnienie również tej części uchwał) krajobrazowej której podstawę uchwalenia stanowił zakwestionowany przez Trybunał art. 37a ust. 9 u.p.z.p.. Skutkiem wyroku P 20/19 jest zatem to, że do czasu wprowadzenia regulacji ustawowych dotyczących podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania za wspomniane dostosowanie lub usuniecie tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych wzniesionych legalnie przed wejściem w życie danej uchwały krajobrazowej, nie jest możliwe wywodzenie z uchwal krajobrazowych dalszych skutków prawnych w omawianym zakresie, gdyż te byłyby niemożliwe do pogodzenia z ww. orzeczeniem Trybunatu Konstytucyjnego. II. Przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 7a § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 i § 2 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 79 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81a § 1 k.p.a., art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 189f § 1 k.p.a., co spowodowało wydanie decyzji przez Organ II instancji, w sposób wadliwy, bowiem Organ II instancji błędnie ocenił działania Organu I instancji jako działania prawidłowe i znajdujące oparcie na treści przepisów prawa oraz je podzielił, w sytuacji gdy: - Skarżąca w ogóle nie została zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin przeprowadzonych [...] września 2022 r. kiedy to ustalono, że powierzchnia tablicy reklamowej wynosi 18 m2 wskutek czego skarżąca nie ze swojej winy nie brała udziału w przeprowadzeniu tego istotnego w sprawie dowodu, nie miała możliwości zadawania pytań w zakresie parametrów urządzenia jakim dokonano pomiar oraz sprawności tego urządzenia i jego precyzyjności, a także przeszkolenia dokonujących pomiar osób z umiejętności posługiwania się tym urządzeniem, - Skarżąca została zawiadomiona dopiero o terminie kolejnych oględzin nieruchomości wyznaczonych na dzień [...] grudnia 2022 r., czyli już po zebraniu materiału dowodowego przez Organ I instancji bez udziału Skarżącej i przed wszczęciem postępowania administracyjnego, bowiem za datę wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego - wobec faktu, że Kodeks Postępowania Administracyjnego nie rozstrzyga sposobu ustalania daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu - należy uznać dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie (tu oględziny przeprowadzone [...] września 2022 r.), pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę, czego nie uczyniono. Zatem za datę wszczęcia postępowania w sprawie należy uznać - co uczynił dopiero Organ II instancji korygując decyzję Organu I instancji w zakresie liczby dni służących do obliczenia kary pieniężnej - datę doręczenia Skarżącej pisma z [...] listopada 2022 r. o wszczęciu postępowania czyli dzień [...] listopada 2022 r., - Organ I instancji (co powielił Organ II instancji) wymierzył Skarżącej administracyjną karę pieniężną w oparciu o dane (powierzchnia tablicy reklamowej) uzyskane jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego oraz bez udziału w tej czynności Skarżącej, bowiem w dniu oględzin wyznaczonych na dzień [...] grudnia 2022 r. o których Skarżąca została zawiadomiona, tablica reklamowa była już zdemontowana, a zatem brak było możliwości dokonania pomiarów, - Organ I instancji (co powielił Organ II instancji) uznał, że dokonanie pomiaru tablicy reklamowej przez pracownika Organu I instancji urządzeniem LEICA DISTO S910 jest wystarczające dla uznania, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, w sytuacji gdy oczywistym i przyjętym w orzecznictwie sądów administracyjnych jest przeprowadzanie tej czynności przez biegłego posiadającego stosowne i weryfikowalne kompetencje (jest nim biegły geodeta), zwłaszcza gdy jakikolwiek, nawet niewielki błąd w pomiarze za pomocą dalekomierza, bądź niewłaściwe odczytanie wyników takiego pomiaru przez osobę nie podsiadającą odpowiednich kwalifikacji, powoduje daleko idące konsekwencje dla Skarżącej, tj. przyjęcie o wiele większej powierzchni tablicy, niż faktycznie istniejąca oraz nałożenie kary pieniężnej w oparciu o nieprawdziwe dane, - Organ I instancji nie dokonał ustaleń ani nie podjął jakichkolwiek działań nakierowanych na ustalenie kiedy została wzniesiona przedmiotowa tablica reklamowa, co ma istotne znaczenie dla określenia czy w dniu wejścia w życie uchwały Rady Miejskiej K. – J. z [...] lutego 2021 r. tablica ta istniała. Okoliczność ta jest kluczowa dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, bowiem gdyby okazało się, że tablica reklamowa istniała przed wejściem w życie uchwały krajobrazowej i pozostawała w zgodzie z obowiązującymi wówczas przepisami, to w takiej sytuacji postępowanie w sprawie nałożenia na skarżącą kary administracyjnej staje się bezprzedmiotowe z uwagi na brak podstawy prawnej do nałożenia na Spółkę sankcji administracyjnych (art. 105 § 1 k.p.a.), - Organ I instancji (co powielił Organ II instancji) uznał, że w sprawie nie występują przesłanki z art. 189f § 1 k.p.a. umożliwiające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, w sytuacji gdy waga naruszenia była znikoma zaś strona zaprzestała naruszenia prawa, przy czym Organ II instancji w sposób bardzo lakoniczny i niewystarczający dla dokonania w tym zakresie oceny toku jego rozumowania wskazał, że waga naruszenia nie była znikoma bowiem Skarżąca działa jako przedsiębiorca, który powinien mieć wiedzę o obowiązujących zasadach umieszczania reklam. Organ II instancji nie dokonał analizy w tym kierunku, co miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Wskazując na powyższe zarzuty w oparciu o treść art. 145 § 1 ust. 1 pkt. a) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Organu II instancji w części orzekającej o wysokości administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 584 zł i uchylenie w całości decyzji Burmistrza Gminy K. – J. nr [...] z [...] kwietnia 2024 r. oraz umorzenie postępowania administracyjnego. Ewentualnie w oparciu o treść art. 145a § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. - w sytuacji gdyby Sąd nie przychylił się do wniosku wywiedzionego w pkt. III ppkt. 1 powyżej wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i uchylenie w całości decyzji Burmistrza nr [...] z [...] kwietnia 2024r. i zobowiązanie Organu do wydania w określonym terminie decyzji o odstąpieniu od nałożenia na spółkę administracyjnej kary pieniężnej w oparciu o treść art. 189f § 1 pkt. 1 k.p.a. i art. 189a § 1 i § 2 k.p.a. W razie uwzględnienia przez Sąd skargi w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a. wniesiono o zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi spółka rozwinęła powyższą argumentację. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja SKO z dnia [...] grudnia 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o nałożeniu na skarżącą Spółkę kary pieniężnej z tytułu umieszczenia tablicy reklamowej niezgodnie z uchwałą Rady Miejskiej K.-J. z dnia [...] lutego 2021 r. w sprawie zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, w gminie K.-J.. Na wstępie zaznaczyć należy, że kwestia ukarania Spółki karą pieniężną za umieszczenie tablicy reklamowej w miejscowości K.-J. niezgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej z [...] lutego 2021 r., była już przedmiotem kontroli tutejszego Sądu, który m.in. w prawomocnych wyrokach z [...] maja 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 692/24 i z 28 maja 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 691/24 uchylił decyzje organów obu instancji (skargi kasacyjne od tych wyroków zostały oddalone przez NSA wyrokami z 10 czerwca 2025 r. sygn. akt II OSK 2279/24 i II OSK 2457/24). Decyzje stanowiące przedmiot kontroli sądowej w tych sprawach zostały wydane w analogicznym stanie faktycznym i prawnym do niniejszej sprawy. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko Sądu zaprezentowane w powołanych wyrokach i przyjmuje je za swoje. Podstawę materialnoprawną nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej stanowił art. 37d ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1, podlega karze pieniężnej. Kara ta jest wymierzana przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w drodze decyzji i obejmuje okres od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów uchwały albo usunięcia tablicy lub urządzenia (art. 37d ust. 2 i 3). Z kolei w myśl art. 37a ust. 1 u.p.z.p. rada gminy może ustalić w formie uchwały zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Zgodnie natomiast z art. 37a ust. 9 powołanej ustawy uchwała, o której mowa w ust. 1, określa warunki i termin dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie obiektów małej architektury, ogrodzeń oraz tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów, zasad i warunków w niej określonych, nie krótszy niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały. Zgodność normy wynikającej z powołanego jako ostatni przepisu z przepisami ustawy zasadniczej wzbudziła wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniami z 6 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 166/18 i z 6 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1954/19 wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniami "czy art. 37a ust. 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm.), w zakresie w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 powołanej ustawy, warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia, jest zgodny z art. 2, art. 21, art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 20 marca 1952 r." Wątpliwości konstytucyjne odnośnie do wskazanego przepisu nie dotyczyły samej dopuszczalności ingerencji polegającej na odebraniu, wynikającego z uzyskanej zgody budowlanej, prawa do korzystania z nieruchomości poprzez obowiązek likwidacji tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, zgodnie z zasadami i warunkami w niej określonymi, lecz poprzez brak odpowiedniego mechanizmu kompensacyjnego z tytułu ograniczenia praw majątkowych podmiotów, które legalnie wzniosły tablice reklamowe lub urządzenia reklamowe. W wyroku z 12 grudnia 2023 r. P 20/19 (OTK-A 2023/102) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 37a ust. 9 u.p.z.p. w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 u.p.z.p., warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia, jest niezgodny z art. 21 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku P 20/19 Trybunał wskazał, że w badanej sprawie doszło do pominięcia prawodawczego, czyli sytuacji, w której ustawodawca co prawda unormował jakąś dziedzinę stosunków społecznych, ale pominął pewien element regulacji, który powinien być integralną, funkcjonalną częścią jakiejś normy. Trybunał przyznał, że przyjęcie przez organ gminy aktu prawa miejscowego, jakim jest uchwała krajobrazowa, jest niewątpliwie motywowane interesem publicznym, albowiem gmina chce w ten sposób zadbać o przestrzeń publiczną i doprowadzić do tzw. ładu reklamowego. Skutkiem takiego działania jest godzenie w prawa majątkowe właścicieli tablic i nośników powstałych przed wejściem w życie tej uchwały, na podstawie ważnych pozwoleń na budowę. Właściciele są bowiem zmuszeni do usunięcia tablic i nośników objętych uchwałą, na własny koszt i bez zapewnienia im odszkodowania. Oznacza to, że ich prawo własności zostało ograniczone, ponieważ nie mogą oni korzystać ze swojej nieruchomości w zakresie objętym treścią uchwały krajobrazowej, a dodatkowo zmuszeni są do zlikwidowania przedmiotu stanowiącego część ich majątku. Art. 37a ust. 9 u.p.z.p. nie przewiduje przy tym ani możliwości wprowadzenia wyjątków w zakresie dostosowania tablic i nośników do warunków określonych w uchwale krajobrazowej, ani określenia przez organ gminy mechanizmu kompensacyjnego, będącego źródłem słusznego odszkodowania, należnego tym podmiotom na mocy art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. Brak tego mechanizmu stanowi pominięcie prawodawcze, którego istnienie sprawia, że w zakresie, w jakim kwestionowany przepis nie przewiduje takiego mechanizmu, jest on niezgodny z ustawą zasadniczą. Dalej Trybunał wskazał, że brak w kwestionowanym przepisie mechanizmu kompensacyjnego powoduje bezprawność ingerencji w prawa majątkowe, czego skutkiem jest naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Uchwała krajobrazowa eliminuje bowiem prawny skutek decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę wskazanych w niej tablic i nośników reklamowych powstałych przed wejściem w życie uchwały. Podmioty, które występowały o pozwolenia na budowę tablic i nośników reklamowych, działały w pełni legalnie, z przekonaniem, że prawomocna decyzja administracyjna w tym zakresie zabezpiecza ich interes i pozwala na prowadzenie bez przeszkód działalności reklamowej. Odebranie im możliwości prowadzenia tej działalności, bez zapewnienia im słusznego odszkodowania sprawia, że przepisy nie różnicują w ogóle grup podmiotów, które swoją działalność prowadziły legalnie, na podstawie prawomocnych pozwoleń oraz takich, które tablice i nośniki wzniosły bez tych pozwoleń. Prowadzi to do naruszenia interesu właścicieli tablic i nośników reklamowych objętych uchwałą krajobrazową ze względu na legislacyjną działalność państwa, w stosunku do tych podmiotów, które dochowały wszelkiej staranności o legalność swoich działań i którym państwo w majestacie prawa zezwoliło na taką działalność. Z tego powodu Trybunał uznał, że art. 37a ust. 9 u.p.z.p. w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 u.p.z.p., warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia, jest niezgodny z art. 21 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Z aktualnego i jednolitego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach kar za legalne umieszczenie tablic reklamowych przed uchwaleniem przez radę gminy uchwały krajobrazowej zabraniającej umieszczania takich tablic, wynika, że wprawdzie wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. P 20/19 dotyczył bezpośrednio art. 37a ust. 9 u.p.z.p., a nie mającego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 37d u.p.z.p. (regulującego zasady wymierzania kar i nakładania obowiązku usunięcia tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego na podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej), ale w przypadku tablic reklamowych oraz urządzeń reklamowych zamontowanych przed wejściem w życie uchwały krajobrazowej dla zrekonstruowania pełnej normy prawnej konieczne jest uwzględnienie również w tej części przyjętej uchwały krajobrazowej, której podstawę uchwalenia stanowił zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny art. 37a ust. 9 u.p.z.p. Skutkiem wyroku TK o sygn. P 20/19 jest to, że do czasu wprowadzenia regulacji ustawowych dotyczących podstaw oraz trybu dochodzenia odszkodowania za wspomniane dostosowanie lub usunięcie tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych wzniesionych legalnie przed wejściem w życie danej uchwały krajobrazowej, nie jest możliwe wywodzenie z uchwał krajobrazowych dalszych skutków prawnych w omawianym zakresie, gdyż te byłyby niemożliwe do pogodzenia z orzeczeniem sądu konstytucyjnego (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2024 r. sygn. akt II OSK 403/23, wyrok NSA z 15 października 2024 r. sygn. akt II OSK 1506/23, wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2024 sygn. akt II OSK 1675/23 wyrok NSA 19 grudnia 2024 r. sygn. akt II OSK 630/23, wyrok NSA z 15 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2287/22). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w całości aprobuje stanowisko NSA zajęte m.in. w powołanych już wyrokach sygn. akt II OSK 2279/24 i II OSK 2457/24, ale także w wyrokach wydanych w sprawach o sygn. akt II OSK 1825/19, II OSK 2817/20 i II OSK166/18, zgodnie z którym do czasu wprowadzenia regulacji ustawowej dotyczących podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania za dostosowanie względnie usunięcie tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych do zasad i warunków ich sytuowania, wzniesionych legalnie przed wejściem w życie uchwały krajobrazowej nie jest możliwe także nałożenie na te podmioty na podstawie art. 37d ust. 1 i 4 u.p.z.p. kary pieniężnej oraz obowiązku usunięcia tych tablic lub urządzeń reklamowych. Mając na uwadze powyższe za błędne należało uznać stanowisko SKO w Warszawie, które stwierdziło, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2023 r. P 20/19 nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Konsekwencją przyjęcia przez SKO w Warszawie, że w sprawie nie znajduje zastosowania wspomniany wyrok Trybunału było błędne przyjęcie, że poczynione przez organ pierwszej instancji ustalenia są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Organy w niniejszej sprawie nie ustaliły czy sporna tablica reklamowa została posadowiona na działce ewidencyjnej nr [...]z obrębu [...] w K.-J. przed wejściem w życie uchwały Rady Miejskiej K.-J. z dnia [...] lutego 2021 r. (weszła w życie [...] kwietnia 2021 r.). Okoliczność ta jest istotna albowiem gdyby okazało się, że przedmiotowa tablica reklamowa istniała przed wejściem w życie uchwały krajobrazowej i pozostawała w zgodzie z obowiązującymi wówczas przepisami, to w takiej sytuacji postępowanie w sprawie nałożenia na spółkę kary administracyjnej może okazać się bezprzedmiotowe z uwagi na brak podstawy prawnej do nałożenia na spółkę sankcji administracyjnych. Stwierdzone braki w ustaleniach faktycznych, uniemożliwiają ocenę prawidłowości ustalenia momentu wszczęcia postępowania, prawidłowości pomiaru obiektu oraz zaistnienia przesłanek do odstąpienia od wymierzania kary administracyjnej (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.), mają one bowiem charakter wtórny wobec podstawowego zagadnienia, jakim jest istnienie podstawy prawnej do nałożenia na spółkę przedmiotowej sankcji administracyjnej. Z tych też względów przedwczesne byłoby uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania administracyjnego. Reasumując należy stwierdzić, że skarżąca zasadnie zarzuciła organom obu instancji naruszenie przepisów postępowania, w stopniu istotnie wpływającym na treść podjętych rozstrzygnięć, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Od ustalenia kiedy powstała sporna tablica reklamowa i czy została zbudowana zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa uzależniona jest możliwość nałożenia na skarżącą kary na podstawie art. 37d ust. 1 u.p.z.p. Ponownie rozpoznając sprawę organy wezmą pod uwagę powyższe wskazania Sądu w szczególności w odniesieniu do konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego i ocenią zebrane dowody zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów k.p.a. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego (pkt II sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło