VII SA/Wa 363/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2009 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego M. D. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego pisemnie przez M. D., od decyzji wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] października 2008 r., znak: [...], w sprawie stwierdzenia, iż M. D. był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 31 października 2004 r., utrzymał w mocy w/w decyzję. Organ ustalił, iż M. D. w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 31 października 2004 r. wykonywał pracę na podstawie umów zlecenia zawartych z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P. i nie został z tego tytułu zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 167. poz. 1027) obowiązującej od dnia 1 października 2004 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Podniesiono, iż od dnia 20 września 2008 r. w/w artykuł ustawy o świadczeniach, został znowelizowany w ten sposób, iż obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Wskazano, iż obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. oraz art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153, z późn. zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. Podniesiono, iż w myśl art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego stosowało się przepisy dotyczące zlecenia, lub osobami z nimi współpracującymi. Natomiast zgodnie z art. 8 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153, z późn. zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby objęte ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi. Organ stwierdził, iż wykonywanie pracy w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 31 października na podstawie umów zlecenia zawartych pomiędzy M. D. a Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P., jest zgodnie z art. 13 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych działalnością wykonywaną osobiście i nie może być traktowane jako świadczenie usług weterynaryjnych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wskazano, że usługi będące przedmiotem umów zlecenia zawartych pomiędzy skarżącym a Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P. w myśl art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej należą do ustawowych zadań Inspekcji Weterynaryjnej, mogą być więc wykonywane tylko na zlecenie tej Inspekcji i tylko jeżeli powiatowy lekarz weterynarii z przyczyn finansowych lub organizacyjnych nie jest w stanie ich wykonać samodzielnie (przy pomocy pracowników Inspekcji). Zatem osoba wykonująca powyższą umowę podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego na zasadach umowy zlecenia, zaś przychód uzyskany z tytułu zawartych umów powinien być rozliczany jako przychód z umowy zlecenia. Podniesiono, iż wyłączenie z obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu nie skutkuje równoczesnym wyłączeniem z obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Wskazano, iż art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027) stanowi, iż w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Również w myśl art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 30 marca 2003 r., jeżeli spełnione były przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 (art. 8 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r.), z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana była z każdego z tych tytułów odrębnie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył M. D.. Skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej i z naruszeniem art. 8 k.p.a. Wskazał, iż organy błędnie ustaliły stan faktyczny i prawny Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2008 r., znak: [...]. Wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Niezależnie od treści skargi zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu, albowiem sprawa nie została wyjaśniona przez organy w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie. Oznacza to więc w istocie naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a.. Bezsporne w sprawie jest to, że w okresie od 1 stycznia 2003 r. do 31 października 2004 r. kiedy to skarżący nie został zgłoszony do ZUS do ubezpieczenia zdrowotnego przez płatnika (Powiatowego Lekarza Weterynarii w P.) prowadził także pozarolniczą działalność gospodarczą jako lekarz weterynarii. W ocenie Sądu nie jest to jednak okoliczność wystarczająca do przyjęcia, iż w jego przypadku z pewnością mamy do czynienia z sytuacją o której mowa w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. 1997 r. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.), w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. z 2003 r. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.), czy też w art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027). Według tych regulacji normatywnych istniała konieczność uznania obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z więcej niż jednego tytułu. To czy taki obowiązek istniał w przypadku skarżącego w spornym okresie tj. od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 31 października 2004 r. będzie wymagało wyjaśnienia. Zasadnicze znaczenie ma bowiem w omawianej kwestii to w jaki sposób skarżący rozliczał realizowane zlecenia tzn. czy czynił to w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, czy też nie. Odzwierciedleniem rzeczywistego stanu rzeczy w tej materii będą deklaracje podatkowe które składał, a mówiąc precyzyjniej dane które deklaracje te zawierały. Nie sposób wykluczyć i tego że skarżący realizując zlecenia korzystał z uproszczonych form opodatkowania (ryczałt). Gdyby rzeczywiście tak było niewątpliwie byłby on objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia w całym spornym okresie. To wszystko o czym mowa będzie wymagało wyjaśnienia w postępowaniu przed organami. W ocenie Sądu nie ma istotnego znaczenia fakt w jaki sposób został określony zleceniobiorca wszystkich umów zawartych z powiatowym Lekarzem Weterynarii w P.. Stroną tych umów jest bowiem M. D. i to niezależnie od tego czy występuje on jako osoba fizyczna nie prowadząca działalności gospodarczej, czy też jako osoba, która taką działalność prowadzi jednoosobowo. Z kolei w kwestii obowiązku doręczenia rozstrzygnięcia organów obu instancji Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii przyjąć należy, iż będzie on zależny od tego kto w postępowaniu przed organami zostanie uznany za płatnika składki na ubezpieczenie zdrowotne. Jeśli ustalenia organów doprowadziłyby do wniosku, że winien to być skarżący wówczas doręczanie decyzji Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii byłoby zbędne. Gdyby natomiast za płatnika uznano tegoż lekarza, to niewątpliwie adresatem decyzji o której mowa winien być także on. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, oraz art. 152 ppsa. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.