VII SA/Wa 372/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-08

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Włodzimierz Kowalczyk, Grzegorz Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył obowiązek skrócenia okapu dachu i zamurowania otworu okiennego w budynku mieszkalnym, uwzględniając ustalenia dotyczące przebiegu granicy działki i przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły w sposób należyty stanu faktycznego, w szczególności przebiegu granicy między działkami, co uniemożliwiło prawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących odległości od granicy. Ponadto, sąd uznał, że wymiana okna w istniejącym budynku nie stanowi naruszenia przepisów dotyczących usytuowania budynku względem granicy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję PINB nakazującą doprowadzenie budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem poprzez skrócenie okapu dachu i zamurowanie otworu okiennego. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń organów dotyczących przebiegu granicy działki oraz zgodność wykonanych prac z przepisami. Sąd uchylił obie decyzje, wskazując na błędy w ustaleniu stanu faktycznego i niewłaściwe zastosowanie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki ( spr.), Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi E. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie określonych robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Uzasadnienie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud.") po rozpatrzeniu odwołania E. Ł. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB") Nr [...] z dnia [...] września 2016 r., nakazującej jej w terminie do dnia 31 grudnia 2016 r. doprowadzenie budynku mieszkalnego (wraz z kominem murowanym) zlokalizowanego na działce nr [...]położonej w [...], gm. [...] do stanu zgodnego z przepisami poprzez: 1. skrócenie okapu dachu budynku od strony granicy z działką sąsiednią nr [...] równo ze ścianą budynku, 2. zamurowanie lub wypełnienie luksferami otworu okiennego w ścianie murowanej budynku od strony granicy z działką sąsiednią nr [...] - - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu i w tym zakresie wyznaczył nowy termin na doprowadzenie budynku mieszkalnego (wraz z kominem murowanym) zlokalizowanego na ww. działce do stanu zgodnego z przepisami do dnia 28 kwietnia 2017 r., w pozostałej części utrzymał w mocy tą decyzję. Uzasadniając decyzję, [...]WINB wyjaśnił, że dnia 3 sierpnia 2013 r. Z. K. zwrócił się do PINB o "podjęcie natychmiastowych działań w sprawie sąsiedniej działki Pani E. Ł." oraz "rozbiórki samowoli budowlanej". Zawiadomieniem z dnia 7 sierpnia 2013 r. PINB poinformował, że w dniu 22 sierpnia 2013 r. dokona kontroli zgodności z przepisami prawa budowlanego wykonywania robót budowlanych przy budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr [...] istniejącego otworu okiennego od strony działki nr [...] oraz dwóch budynków gospodarczych zlokalizowanych na w/w działce. W dniu 22 sierpnia 2013 r. PINB dokonał oględzin w/w budynku mieszkalnego, w wyniku których ustalono, że "Rozbudowano stary budynek mieszkalny drewniany (który był o wymiarach dł. 11,96 m x szer. 5,40 m + weranda na słupach drewnianych), parterowy. Na taki budynek Pani E. Ł. zgłosiła wymianę krokwi, wieńca oraz poszycia na blachę bez zmiany parametrów dachu w dniu 9 maja 2013 r. w Starostwie Powiatu. Do zgłoszenia nie było sprzeciwu. Ponadto Pani E. Ł. w dniu 9 maja 2013 r. zgłosiła ocieplenie budynku starego mieszkalnego (ścian), stropu i dachu oraz elewacje. Do tego zgłoszenia też nie było sprzeciwu. Również w dniu 9 maja 2013 r. zostało złożone zgłoszenie na budowę altany do 25 m2 o wym. 5,0 m x 5,0 m w odległości 1,0 m od istniejącego drewnianego budynku mieszkalnego. Altana miała mieć poszycie z blachy i drewna na słupkach betonowych/drewnianych - brak sprzeciwu. Obecnie budynek stary drewniany został obmurowany pustakiem betonowym gr. 24 m + styropian z zewnątrz 15 cm oraz wykonane od podwórka słupy betonowe. Na całości dach dwuspadowy pokryty blachą dachówkową. Okap wysunięto o 50 cm od strony granicy z działką [...]. W ścianie oddalonej o 1,0 m od tej granicy otwór okienny. Powstał budynek o wymiarach szer. 8,54 mx dł. 13,27 m +3,60 m (...). Wysokość budynku została zwiększona o 0,5 m ponieważ została zmieniona konstrukcja dachu, położono nowe krokwie i dach. Na budynku gospodarczym wybudowanym w 2009 r. na podstawie zgłoszenia [...] - dobudowanym do starego budynku drewnianego (dostawiono 3 ściany murowane) została zmieniona (...) konstrukcja dachu, została wykonana ścianka w celu podwyższenia i cały budynek podwyższony ponieważ jest dachem połączony z rozbudowanym budynkiem mieszkalnym, który jest wyższy niż stary. Budynek ten stanowi kotłownię (jest piec, komin murowany) do budynku mieszkalnego. Bud. gospodarczy w odległości 1,45 m od granicy z działką [...] . Bud. gospodarczy wybudowany na zgłoszenie z maja [...]. Roboty budowlane w toku. Ponadto wykonano budynek gospodarczy na podstawie zgłoszenia z 2009 r. o wymiarach 2,6 m x 4,57 m w granicy przy budynku sąsiada ze swoją ścianą. Budynek metalowy. Budynek wykonano w 2009 r. Pani Ł. oświadcza, że przy budynku (...) był komin metalowy wychodzący ze ściany z pozostawioną przerwą 1,0 m od budynku gospodarczego (wybudowany w 2009 r.) a obecnie w tej przerwie został wykonany komin murowany. Poprzez ten komin został połączony budynek gospodarczy z budynkiem mieszkalnym. Komin murowany powstał razem z budynkiem gospodarczym w 2009 r." Do w/w protokołu dołączono dokumentację fotograficzną. Zawiadomieniem z dnia 26 sierpnia 2013 r. PINB poinformował, że zostało wszczęte na wniosek Z. K. postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z przepisami prawa budowlanego wykonywania budowy budynku mieszkalnego oraz budynków gospodarczych zlokalizowanych na działce nr [...] położonej w [...] gm. [...]. Pismem z dnia 30 sierpnia 2013 r. Urząd Gminy w [...] poinformował, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...] uchwalonym Uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym woj. [...] z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] poz. [...], działka w miejscowości Ł. gm. [...] nr ewid. [...] znajduje się częściowo na terenie oznaczonym wyróżnikiem literowym "RO" — tereny zabudowy zagrodowej od strony drogi nr [...] oznaczonej [...], w pozostałej części na obszarze wyłączonym z zakresu obowiązywania i zasięgu terytorialnego oraz przesłał wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla w/w działki. Starostwo Powiatowe w [...] przy piśmie z dnia [...] września 2013 r. przekazało załączniki do zgłoszenia znak: [...], [...], [...], [...] oraz [...]. Pismem z dnia 16 września 2013 r. Starostwo Powiatowe w [...] przesłało kopię mapy zasadniczej dla w/w działki oraz poinformowało, że szerokość w/w działki określona na podstawie danych z operatu rozgraniczenia działek nr [...] wynosi 14,3 metra. Zawiadomieniem z dnia 23 września 2013 r. PINB poinformował o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań i decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2013 r., nakazał E. Ł. rozbiórkę budynku mieszkalnego konstrukcji murowanej o wymiarach 8,54 m x 13,27 m zlokalizowanego na działce nr [...]. [...]WINB decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując że ponownie rozpoznając sprawę organ PINB powinien zastosować tryb naprawczy określony w art. 50 - 51 Prawa budowlanego. PINB postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nałożył na E. Ł. obowiązek wstrzymania prowadzenia robót budowlanych przy budynku mieszkalnym konstrukcji murowanej o wymiarach 8,54 m x 13,27 m zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w [...], gm. [...] wykonanych niezgodnie ze zgłoszeniem i zabezpieczenia wykonanych robót w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludzi i mienia, a także wykonania w terminie 30 dni ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych przy w/w budynku (z częścią rysunkową oraz opisem robót niezbędnych do zakończenia inwestycji). [...]WINB postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., PINB nakazał E. Ł. w terminie do dnia 15 czerwca 2014 r. doprowadzenie przedmiotowego budynku mieszkalnego (wraz z kominem murowanym) do stanu zgodnego ze zgłoszeniem budowy złożonym w dniu 28 maja 2009 r. w Starostwie Powiatowym w [...] oraz przepisami poprzez skrócenie okapu dachu budynku od strony granicy z działką sąsiednią nr [...] równo ze ścianą budynku, zamurowanie lub wypełnienie luksferami otworu okiennego w ścianie murowanej budynku od strony granicy z działką sąsiednią nr [...], wykonanie ściany od strony granicy z działką sąsiednią nr [...] w sposób zapewniający uzyskanie klasy odporności ogniowej min. El 30 np. poprzez usunięcie styropianu ze ściany i zastosowanie niepalnej wełny mineralnej. [...]WINB decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji, wskazując, że termin dwumiesięczny (liczony od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego) na wydanie decyzji objętej następnie odwołaniem E.Ł. nie został przez organ powiatowy zachowany. Ponownie rozpoznając sprawę PINB postanowieniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nałożył na E. Ł. obowiązek wstrzymania prowadzenia robót budowlanych przy budynku mieszkalnym konstrukcji murowanej o wymiarach 8,54 m x 13,27 m wraz z kominem murowanym zlokalizowanym na działce nr [...] położonej w [...], gm. [...] wykonanych niezgodnie ze zgłoszeniem i zabezpieczenia wykonanych robót w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludzi i mienia. [...]WINB postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., utrzymał w mocy postanowienie PINB w [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., PINB nakazał E. Ł. w terminie do dnia 31 października 2014 r. doprowadzenie budynku mieszkalnego (wraz z kominem murowanym) do stanu zgodnego ze zgłoszeniem budowy złożonym w dniu 28 maja 2009 r. w Starostwie Powiatowym w [...] oraz przepisami poprzez skrócenie okapu dachu budynku od strony granicy z działką sąsiednią nr [...] równo ze ścianą budynku, zamurowanie lub wypełnienie luksferami otworu okiennego w ścianie murowanej budynku od strony granicy z działką sąsiednią nr [...] i wykonanie ściany od strony granicy z działką sąsiednią nr [...] w sposób zapewniający uzyskanie klasy odporności ogniowej min. El 30 np. poprzez usunięcie styropianu ze ściany i zastosowanie niepalnej wełny mineralnej. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. [...]WINB uchylił w/w decyzję w części dot. terminu i w tym zakresie wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku, w pozostałej części utrzymał w mocy w/w decyzję. Wyrokiem z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2468/14 WSA w Warszawie oddalił skargę E. Ł. na postanowienie [...]WINB nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 91/15 WSA w Warszawie uchylił decyzję [...]WINB nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. oraz decyzję PINB w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2016 r., PINB nakazał E. Ł. w terminie do dnia 31 grudnia 2016 r. doprowadzenie budynku mieszkalnego (wraz z kominem murowanym) do stanu zgodnego z przepisami poprzez skrócenie okapu dachu budynku od strony granicy z działką sąsiednią nr [...] równo ze ścianą budynku, zamurowanie lub wypełnienie luksferami otworu okiennego w ścianie murowanej budynku od strony granicy z działką sąsiednią nr [...]. Odwołanie od w/w decyzji złożyła E. Ł.. Rozpatrując odwołanie [...]WINB stwierdził, co następuje: Zaskarżona decyzja PIINB została wydana prawidłowo. Zarzuty zawarte w odwołaniu są niezasadne. W świetle art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie z wyrażoną w art. 7 i art. 77 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, w toku prowadzonego postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a przed wydaniem merytorycznej decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W orzecznictwie sądowo - administracyjnym podkreśla się, że uprawnienie organu do wydawania rozstrzygnięć nie zwalnia tegoż organu z obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i wydania decyzji o treści przekonywującej pod względem prawnym i faktycznym. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Sprawa była rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W wyroku z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 91/15 sąd administracyjny wskazał, że organy nadzoru budowlanego w szczególności powinny ustalić przebieg granicy działki [...] i [...]. Zdaniem Sądu: "Mając prawidłowo ustaloną granicę można rozstrzygać w przedmiocie zachowania odległości przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organy wskazały, że opierały się w tym względzie na mapie zasadniczej otrzymanej od Starostwa Powiatowego w [...]. Należy jednak zauważyć, że z pisma przewodniego Starostwa wynika, że mapa ta nie była aktualizowana i porównywana z terenem. Natomiast z fragmentu mapy złożonej na rozprawie sądowej wynika, że przebieg granicy na skutek dokonanego sądownie rozgraniczenia przebiega zdecydowanie inaczej. Inne są również założenia rzeczoznawcy budowlanego, którego opinia posłużyła organowi do sformułowania obowiązków. Ze sporządzonej przez niego mapy i dołączonej do opinii wynika, że ściana budynku od strony budynku gospodarczego zbliża się do granicy. Początkowo odległość ta wynosi 105 cm by na wysokości okna osiągną odległość 85 cm. Niemniej zarówno z tej opinii jak i z protokołu oględzin nie wynika jak ustalana była granica. Najprawdopodobniej jednak jako granice traktowano istniejące ogrodzenie. Szczególnego znaczenia w tym kontekście nabierają dowody złożone na rozprawie i dopuszczone przez Sąd a w większości (poza kopią mapy) znane organowi, z których wynika, że granica pomiędzy przedmiotowymi działkami nie przebiega zgodnie z istniejącym ogrodzeniem. Przy czym jak wskazała Skarżąca różnica wynosi ok. 70 cm w głąb działki [...]. W tej sytuacji stwierdzić należy, że bez prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a w szczególności przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] nie można rozstrzygać o zgodności inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi w tym z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ". Sąd wskazał, że w omawianej sprawie koniecznością jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Ponadto wskazał, że budynek gospodarczy, który był przedmiotem w sprawie pod sygn. akt VII SA/Wa 90/15 stanowi z przedmiotowym budynkiem mieszkalnym jedną bryłę, zatem rozstrzygnięcia w obu sprawach "muszą ze sobą współgrać ". Organ ustalił więc, ze inwestor prowadząc roboty budowlane przy w/w budynku mieszkalnym samowolnie odstąpił od warunków określonych w zgłoszeniu z dnia 9 maja 2013 r. (znak: [...]) robót budowlanych polegających na ociepleniu (ścian, strop, dach) budynku mieszkalnego o wysokości 11,99 m zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w [...] (zakres i sposób wykonania robót: ocieplenie budynku, ścian, stropu i dachu oraz elewacji) oraz w zgłoszeniu z dnia 9 maja 2013 r. (znak: [...]) zamiaru wykonania wymiany krokwi, wieńca oraz poszycia na blachę na działce nr [...] położonej w [...] (zakres i sposób wykonania robót: wymiana krokwi, wieńca oraz blachy na nową bez zmiany parametrów dachu). Właściwy tryb postępowania przy takiej kwalifikacji określa przepis art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Ponadto z uwagi na budowę komina, stanowiącego urządzenie budowlane o którym mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę inwestor naruszył art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. PINB prawidłowo zastosował tryb przewidziany art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Uzasadnienie powyższego stanowiska [...]WINB uczynił przedmiotem rozważań w decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...]. Powyższe również zostało potwierdzone w wyrokach sądów administracyjnych wydanych w niniejszej sprawie, tj. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2468/14 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 91/15. Zasadne było zatem zastosowanie w stosunku do robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, a także robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę trybu naprawczego, o którym mowa w treści art. 50-51 Prawa budowlanego. W ocenie [...]WINB, organ powiatowy stwierdzając wykonanie robót budowlanych z naruszeniem art. 50 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 Prawa budowlanego właściwie nałożył obowiązek wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. PINB poprawnie więc nałożył na E. Ł. obowiązek skrócenia okapu dachu budynku od strony granicy z działką sąsiednią nr [...] równo ze ścianą budynku oraz zamurowania lub wypełnienia luksferami otworu okiennego w ścianie murowanej budynku od strony granicy z działką sąsiednią nr [...] w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Organu nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania naprawczego w niniejszej sprawie jest zbadanie, czy wykonane samowolnie roboty budowlane przy w/w budynku mieszkalnym (wraz z kominem) zlokalizowanym na działce nr [...] położonej w [...], gm. G. pod kątem obowiązujących przepisów, w tym techniczno - budowlanych i przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w przypadku wykazania, że roboty budowlane wykonane przy w/w obiekcie budowlanym doprowadziły do tego, że w obecnym stanie faktycznym zostały naruszone w/w przepisy należy określić obowiązki, które zaistniały stan doprowadzą do zgodności z prawem. "Zgodność z prawem", jako warunek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, oznacza zgodność z normami powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego materialnego. W wyroku z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2468/14 (wydanym w niniejszej sprawie) WSA w Warszawie wskazał, że "Przedmiotem postępowania legalizacyjnego jest całość robót budowlanych podjętych samowolnie przez inwestora. Bez znaczenia jest to znaczna część robót została już wykonana. " PINB, prowadząc niniejszą sprawę, wykonał zalecenia zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 91/15 i dokonał ustaleń w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...]. Powyższe natomiast umożliwiło dokonanie oceny czy roboty budowlane samowolnie wykonane przez inwestora przy w/w budynku mieszkalnym zostały wykonane zgodnie z przepisami, o których mowa powyżej. PINB prawidłowo ustalił (w oparciu o zebrany materiał dowodowy, tj. na podstawie obowiązujących dokumentów geodezyjnych będących w zasobach geodezyjnych oraz zgodnie z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy dotyczącymi rozgraniczenia) przebieg granicy pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...]. W tym zakresie dokonał szczegółowej analizy dokumentów i ustalił, że linia graniczna pokrywa się z linią zaznaczonego ogrodzenia i jest taka jak na mapie ewidencyjnej. W dniu 18.08.2016 r. organ I instancji przeprowadził oględziny celem ustalenia usytuowania spornego budynku względem granicy oraz aby zweryfikować mapę sytuacyjną biegłego T. B. w terenie. Podczas czynności organ powiatowy sporządził schemat sytuacyjny stanowiący załącznik do protokołu oględzin ze stanu aktualnego w terenie oraz liczne zdjęcia. Organ powiatowy w tym schemacie również wziął pod uwagę budynek gospodarczy na działce nr ew. 181/1, który został rozebrany ze względu na zły stan techniczny, który był zlokalizowany najbliżej budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...] i gospodarczego (kotłowni) - jako pierwszy budynek gospodarczy na działce od drogi. Organ powiatowy zaznaczył również istniejącą linię ogrodzenia zgodną z mapą sytuacyjną biegłego T. B.. Organ powiatowy w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia w sposób szczegółowy przedstawił analizę ustalenia przebiegu granicy pomiędzy w/w działkami dla potrzeb niniejszego postępowania administracyjnego. W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego organ powiatowy ustalił, że róg budynku mieszkalnego obmurowanego i docieplonego styropianem (najbliższy od drogi) na działce nr ew. [...] jest oddalony od granicy o 1,09 m, a na kolejnym odcinku o 0,67 m - mierzonym na końcu odcinka ogrodzenia (a wiec i granicy), czyli 2,0 m od drugiego rogu budynku. Linia graniczna na tym odcinku jest zgodna z linią ogrodzenia jak na mapie zasadniczej z zasobów geodezyjnych i mapie sytuacyjnej biegłego T. B.. W/w odległości od granicy były liczone od nowej ściany murowanej, na której opiera się nowa konstrukcja dachu docieplonej styropianem o grubości ok. 15 cm. Zgodnie z § 9 pkt 4 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1422) "Dla budynków istniejących dopuszcza się przyjmowanie odległości, o których mowa w ust. 3, bez uwzględnienia grubości warstw izolacji termicznej, tynków lub okładzin zewnętrznych, przy czym nie dotyczy to ściany budynku usytuowanej bezpośrednio przy granicy działki". Wobec powyższego w/w odległości należy powiększyć o ok. 15 cm (warstwa docieplenia), co daje odległość w/w budynku od granicy odpowiednio w dwóch punktach pomiaru 1,25 m i 0,82 m oraz odległość okapu dachu od ściany niedocieplonej 0,65 m. Słusznie organ powiatowy stwierdził, że przy tak istniejącej murowanej docieplonej styropianem gr. 15 cm ścianie budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] od granicy z działka budowlaną nr [...], przy wykonaniu nowych robót budowlanych objętych niniejszym postępowaniem i opisanych powyżej nie zachowano - w zakresie wysunięcia okapu dachu o 0,65 cm oraz wykonania otworu okiennego w nowej murowanej ścianie - przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1422), tj. § 12 ust. 5 pkt 1 oraz § 12 ust. 1 w/w rozporządzenia. Zgodnie z § 12 ust. 5 pkt 1 w/w rozporządzenia "Odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa". Natomiast w omawianej sprawie okap znajduje się w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy. Z akt sprawy wynika, że ściana w/w budynku mieszkalnego od strony działki nr [...] znajduje się w odległości mniejszej niż 1,5 m. Natomiast zakończenie dachu okapem powoduje, iż odległość do granicy jest zmniejszona. Dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy przedstawia dolną, poziomą krawędź dachu, która nie została zakończona równolegle do ściany, tj. znajduje się w odległości mniejszej niż wymagane 1,5 m, naruszając tym samym § 12 ust. 5 pkt 1 w/w rozporządzenia. Skoro ściana znajduje się w odległości ok. 1,5 m od granicy z działka sąsiednią to brak jest możliwości od tej strony zakończenie dachu okapem. Wobec powyższego PINB zasadnie nałożył obowiązek skrócenia okapu dachu budynku od strony granicy z działką sąsiednią nr [...] równo ze ścianą budynku. Powyższy obowiązek uwzględnia również zalecenia opinii technicznej, w której przewidziano koniczność dostosowania wysięgu okapu do warunków technicznych, zakończenie na ścianie gazobetonowej. Zarzuty zawarte w odwołaniu w w/w zakresie są niezasadne. Zasadny również – w ocenie [...]WINB – był obowiązek zamurowania lub wypełnienia luksferami otworu okiennego w ścianie murowanej budynku od strony granicy z działką nr ew. [...]. Zgodnie z § 12 ust. 1 w/w rozporządzenia "Jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi łub drzwiowymi w stronę tej granicy". Z analizy powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że otwór okienny w ścianie budynku mieszkalnego zlokalizowanym na działce nr [...] mógłby znajdować się w ścianie od strony działki sąsiedniej o nr [...], gdyby przedmiotowa ściana usytuowana była 4 m od granicy z działką o nr [...]. Natomiast ze szkicu sytuacyjnego stanowiącego załącznik do opinii technicznej wynika, że otwór okienny znajduje się w ścianie murowanej docieplonej styropianem w odległości 0,82 m - 1,24 m od granicy z działką sąsiednią. Jakkolwiek zgodnie z oceną techniczną sporządzoną przez M. B. nowa stolarka okienna została zmontowana w stary otwór w starej ścianie drewnianej lecz otwór okienny jest również w nowej ścianie murowanej oddalonej jak ustalono podczas oględzin w dniu 18.08.2016 r. o 1,09 m - 0,67 m od granicy z dociepleniem (0,81 m — 1,24 m bez docieplenia). Na szkicu opracowania M. B. odległość od granicy z działką nr ew. [...] ściany z otworem okiennym określona jest jako 1,05 - 0,6 m i jest zbliżona do ustaleń organu powiatowego. Zarzuty zawarte w odwołaniu w w/w zakresie są niezasadne. Należy również wskazać, że inwestor doprowadzając inwestycję do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie lub wypełnienie luksferami otworu okiennego w ścianie murowanej budynku od strony granicy z działką sąsiednią nr [...] powinien mieć na uwadze przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym m. in. § 232 ust. 6 w/w rozporządzenia. [...]WINB uznał, że roboty budowlane objęte niniejszym postępowaniem są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gm. [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...] zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. i podkreślił, że w ocenie PINB "W zakresie budowy komina murowanego, nadbudowanego ponad dach z cegły klinkierowej brak jest nieprawidłowości a więc brak jest podstaw do zastosowania postępowania naprawczego". Powyższe w pełni odpowiada wnioskom w/w opinii technicznej, w której wskazano, że "Komin w budynku gospodarczym wykonany prawidłowo, nie stwierdziłem odchyleń od pionu trzonu kominowego. Trzon kominowy został zakotwiony od ściany z gazobetonu za pomocą kotew metalowych i ustawiony na istniejącym fundamencie". Brak jest zatem podstaw do nakładania na inwestora obowiązków w tym zakresie. Prawidłowe również jest stanowisko organu powiatowego w kwestii braku podstaw do nakładania na inwestora obowiązku w zakresie zastąpienia docieplenia budynku styropianem materiałem niepalnym, z uwagi na zmianę stanu faktycznego sprawy. Z opinii technicznej M. B. wynika, że zastosowanie styropianu jako docieplenia ściany zewnętrznej budynku oddalonego o odległość mniejszą niż 8 m od drugiego budynku nie stanowi odpowiedniej odporności ogniowej budynku i powinna zostać zastąpiona materiałem niepalnym. W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego w omawianej sprawie organ powiatowy ustalił, że na działce nr ew. [...] budynek gospodarczy, który w dacie sporządzania w/w opinii technicznej znajdował się w odległości mniejszej niż 8 m od budynku mieszkalnego, został rozebrany. Na wysokości budynku mieszkalnego obmurowanego i docieplonego styropianem równolegle na działce nr ew. [...] nie znajduje się żaden inny budynek. Wobec powyższego ściana murowana budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] może zostać docieplona styropianem. [...]WINB stwierdził też, że słuszne jest stanowisko PINB przedstawione w zaskarżonej decyzji. Argumenty podnoszone przez skarżącą w odwołaniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zarzuty zawarte w odwołaniu są niezasadne i nie mają oparcia w zebranym materiale dowodowym. [...]WINB zmienił termin wykonania obowiązku, gdyż termin wskazany przez organ I instancji jest zbyt krótki. Powiatowy organ nadzoru budowlanego wyznaczając termin nie wziął pod uwagę tego, iż okres zimowy i niesprzyjające warunki atmosferyczne mogą stwarzać trudności w wykonaniu obowiązku nałożonego zaskarżonym rozstrzygnięciem. W ocenie organu odwoławczego takie uchybienie nie stanowi o wadliwości całego zaskarżonego orzeczenia organu I instancji. W związku z powyższym organ II instancji wyznaczył nowy termin wykonania nałożonego obowiązku, w pozostałej części utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję PINB w [...]. Z taką decyzją nie zgodziła się skarżąca, która pismem datowanym na 18 stycznia 2017 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając "uchylenia obowiązku skrócenia okapu dachu przy budynku mieszkalnym" i "zamurowania lub wypełnienia otworu okiennego luksferami". Wnosiła też o wstrzymanie wykonania decyzji i zwolnienie od kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi, skarżąca podnosiła, że docieplenie dokonane zostało na podstawie zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w [...], odnośnie którego organ nie wniósł sprzeciwu. Podkreśliła, że wszelkie prace przez nią wykonane były zgodne z prawem, zaś ocieplenie budynku było konieczne z uwagi na to, że wybudowany był w 1930 r., zaś okap nie przekracza granicy z działką sąsiednią. Powołała się przy tym na dokonane przed sądem powszechnym rozgraniczenie nieruchomości oraz godność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W ocenie skarżącej, wydane decyzje nie są zgodne z wyrokiem WSA w Warszawie z 26 stycznia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 91/15, zaś ustalenie przebiegu granicy dokonane zostało przez PINB w sposób błędny i niezgodny z ustaleniami, dokonany w sprawie rozgraniczeniowej. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wnosił o oddalenie skargi. W związku z tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, ustanowiony z urzędu pełnomocnik, r. pr. M. D. złożył w dniu rozprawy pismo procesowe (nazwane "załącznikiem do protokółu"), w którym podtrzymuje skargę zawartą w piśmie z dnia 18 stycznia 2017 r. i wyjaśnia, że "postanowienie Decyzja Drugiej Instancji została zaskarżona w całości". Precyzując żądania wskazane w pkt. 1 i 2 skargi wniósł o uchylenie w całości obu decyzji i zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Pełnomocnik z urzędu, obu decyzjom zarzucił naruszenie przepisów postępowania, "mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 77 § 1, 80 oraz art. 107 § 3 kpa - poprzez niedokładne wyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy, poprzez: a) błędne ustalenie, że linia graniczna pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...] pokrywa się z linią zaznaczonego ogrodzenia i jest taka jak na mapie ewidencyjnej, co skutkowało błędny ustaleniem przebiegu granicy pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...]. b) nieustalenie w sposób nie budzący wątpliwość grubości warstwy ocieplenia budynku, co skutkowało błędny ustaleniem odległości budynku od granicy pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...], - co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy tj.". W ocenie pełnomocnika skarżącej, "organ powiatowy przyjął, błędnie zresztą iż punkt geodezyjny [...] znajduje się w linii ogrodzenia. Przyjęto za fakt pewny, że położenie punktu geodezyjnego [...] musi pokrywać się z położeniem słupka ogrodzeniowego. Organy powołały się przy tym na mapę sytuacyjną z rozgraniczenia sporządzoną przez T. B., mimo, iż na mapie tej nie wskazano położenia punktu geodezyjnego względem ogrodzenia. Z mapy T. B. nie wynika, że położenie punktu geodezyjnego 2065 ma pokrywać się z położeniem słupka ogrodzeniowego. Na mapie sytuacyjnej T. B. w ogóle nie wskazano ogrodzenia". W ocenie pełnomocnika skarżącej, organy nie wyjaśniły podstaw przyjęcia, że punkt geodezyjny [...] pokrywa się ze słupkiem ogrodzeniowym. Na marginesie, poddać w wątpliwość należy dopuszczalność takiego ustalenia bez wiedzy specjalistycznej w zakresie geodezji i kartografii. "Zgodnie z mapą T.B. granica według użytkowania nie jest linią prostą. Powyższe dotyczy nie tylko dalszych punktów granicznych, lecz także tych na wysokości zabudowań. Powyższe dodatkowo poddaje w wątpliwość przyjęte przez organy umiejscowienie punktu geodezyjnego [...]". W ocenie pełnomocnika, "Nie bez znaczenia jest również to, czego organy obu instancji zdają się nie dostrzegać, że granica zarysowana na mapie ewidencyjnej T. B. jest granicą wskazaną wg. użytkowania, co nie jest tożsame, co próbuje twierdzić organ powiatowy, z tym że jest to granica wskazana przez Skarżącą jako faktyczna granica pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...]. Ustalenie przebiegu faktycznej granicy pomiędzy działkami dokonane zostanie w postępowaniu egzekucyjnym. Ostatecznie wskazać należy, że do tej pory nie zostało dokonane umiejscowienie punktów granicznych w terenie. Służyć temu ma prowadzone postępowanie egzekucyjne. W rezultacie, do dnia dzisiejszego przebieg granicy nie został ostatecznie ustalony. Powyższe prowadzi do wniosku, że rozstrzyganie w przedmiocie zgodności prac budowlanych ze przepisami prawa, w tym w szczególności z przepisami regulującymi odległość od granicy z sąsiednią działką jest przedwczesne". Pełnomocnik podkreślił, że organy obu instancji raz wskazują, iż warstwa docieplenia styropianem wynosiła 15 cm, innym razem, że ok. 15 cm. Powyższe rodzi wątpliwość co do prawidłowości dokonanych pomiarów. Ma to istotna znaczenie, z tego względu, że dokonywane pomiary odległości do istniejącego ogrodzenia dokonywane były od warstwy ocieplenia. Błędne ustalenie grubości ocieplenie skutkować może więc błędny ustaleniem oddalenia ściany murowanej od granicy działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji narusza prawo w sposób wskazany poniżej, nakazujący ich uchylenie. Skargę należy uznać za zasadną, aczkolwiek nie wszystkie, podnoszone w niej zarzuty są słuszne. Na wstępie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że jeżeli sąd administracyjny uchyla decyzję organu z uwagi na nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego uniemożliwiające nie tylko organowi wydanie poprawnej (i zgodnej z art. 6 i 7 k.p.a.) decyzji, ale również merytoryczną kontrolę sądową, to po to zawiera w wyroku wskazania dla organu co do dalszego sposobu postępowania, aby organ, ponownie sprawę rozpoznając, załatwił sprawę prawidłowo. Taka właśnie była przyczyna wydania wyroku tut. Sądu z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 91/15, którym WSA w Warszawie uchylił decyzje decyzję [...]WINB nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. oraz decyzję PINB w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. W ww. wyroku Sąd wyraźnie stwierdził, że szczególne znaczenie w sprawie mają dowody złożone na rozprawie i dopuszczone przez Sąd a w większości znane organowi (poza fragmentem mapy z rozgraniczenia), z których wynika, że granica pomiędzy przedmiotowymi działkami nie przebiega zgodnie z istniejącym ogrodzeniem, a wskazywana przez skarżącą różnica wynosi aż ok. 70 cm w głąb działki. Dlatego też Sąd uznał, że bez prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a w szczególności przebiegu granicy pomiędzy działkami skarżącej i Z. K. nie można rozstrzygać o zgodności inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi w tym z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ I instancji prawidłowo podjął działania w celu ustalenia przebiegu tejże granicy, ale pomimo to nie wyjaśnił wątpliwości na tyle, by móc w sposób stanowczy i jednoznaczny nałożyć na skarżącą dotkliwy obowiązek w postaci nakazu skrócenia okapu dachu od strony granicy z działką nr ewid. [...]. Podstawową wątpliwością, jaka nasuwa się podczas analizy drobiazgowego opisu PINB, zawartego w jego decyzji, jest to, w jaki sposób organ ustalił na gruncie położenie punktu granicznego nr [...]. Z twierdzeń skarżącej wynika bowiem, że punkt ten znajduje się w pewnej (jak podaje: "znacznej") od słupka ogrodzeniowego (przyjętego przez PINB za ów punkt graniczny), w asfalcie przyległej drogi. Jak wskazuje skarżąca, przebieg rzeczywistej granicy ewidencyjnej (odmienny od ustalonego przez PINB) jest możliwy do odtworzenia, gdyż poza ogrodzeniem (a więc - jak podaje skarżąca: na terenie jej nieruchomości, jak wynika z decyzji PINB: na terenie działki Z. K.) znajduje się w tym celu "zastabilizowany istniejący pręt metalowy". Przyjęcie granicy ewidencyjnej według punktu ewidencyjnego [...], zgodnie z twierdzeniami skarżącej znajdującego się w innym miejscu, niż uznał PINB (a więc nie w miejscu słupka ogrodzeniowego) oraz przeprowadzenie jej według owego pręta stalowego doprowadziłoby – jak wskazuje skarżąca - do konieczności korekty przebiegu granicy ustalonej przez PINB o 60 – 70 cm., na korzyść skarżącej a w konsekwencji spowodowałoby, że odległość okapu od granicy działki nie byłaby mniejsza od 1, 5 m. W ocenie Sądu, rację ma organ I instancji stwierdzając, że nie leży w jego kompetencji dokonywanie rozgraniczenia i sporządzanie map dla celów rozgraniczeniowych. Nie takie jednak działania zostały organowi nakazane przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 91/15. Jak wynika bowiem z treści uzasadnienia tego wyroku, WSA w Warszawie zalecił organowi prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działkami. PINB natomiast nadmiernie skoncentrował się na ustaleniu prawnego przebiegu granicy, gubiąc z pola widzenia istotę sprawy. Nie jest rzeczą ani organów administracji publicznej, ani tym bardziej sądu administracyjnego rozstrzyganie sporów granicznych, które mają charakter cywilnoprawny i podlegają kognicji sądów powszechnych lub geodety w ugodowym postępowaniu rozgraniczeniowym. Ustalenie stanu faktycznego dla celów stricte administracyjnych polegać zaś powinno na takim przeprowadzeniu postępowania dowodowego, które pozwoliłoby bez wątpliwości ustalić, jaki faktyczny przebieg ma granica. Organ prawidłowo więc dokonał oględzin, ale w sposób arbitralny (bez należytego uzasadnienia) przyjął umiejscowienie pierwszego punktu granicznego Nr [...] oraz przebieg granicy w linii prostej, nie uwzględniając ani wątpliwości, wyrażonych przez WSA w Warszawie w ww. wyroku, ani twierdzeń skarżącej o istniejącym znaku granicznym (pręcie metalowym) poza istniejącym ogrodzeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie przesądza podnosząc powyższe kwestie o prawdziwości twierdzeń którejkolwiek ze stron; wskazuje natomiast, że nadmiernie koncentrując się na ustaleniu prawnego przebiegu granicy (który, jak wynika z akt sprawy, nadal jest sporny) organ I instancji zaniechał przeprowadzenia dowodów co do faktów; chociażby przeprowadzenia stosownej rozprawy administracyjnej, przesłuchania stron na istotne dla sprawy okoliczności, ewentualnego przesłuchania świadków, w tym zeznających uprzednio w sprawie o rozgraniczenie – a następnie przeprowadzenia własnej analizy wszystkich zebranych dowodów, w tym zebranych przez organ na gruncie (oględziny i pomiary) i wyciągnięcia stosownych wniosków (art. 77 § 1 k.p.a.). Należy bowiem pamiętać, że wprawdzie dokumenty urzędowe – w tym mapy, plany, stanowiska organów - sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, ale fakt ten nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści takich dokumentów (art. 76 § 1 i § 3 k.p.a.). Obowiązkiem organu jest bowiem w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dopiero takie postępowanie organu, które obiektywnie umożliwiłoby należyte i niebudzące wątpliwości uzasadnienie faktyczne decyzji w rozumieniu art. 107 § 3 k.p.a., uzasadniałoby uznanie rozstrzygnięcia za podjęte zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i zasadą praworządności. Zarazem, tylko takie ustalenie stanu faktycznego byłoby uwzględnieniem przez organ związania oceną prawną i wskazaniami Sądu, zawartymi w ww. wyroku z dnia 26 stycznia 2016 r. (art. 153 p.p.s.a.). Na podkreślenie zasługuje ponadto fakt, że organ I instancji, nakazując w pkt. 2 uchylanej decyzji zamurowanie lub wypełnienie luksferami otworu okiennego w ścianie murowanej budynku od strony granicy z działką sąsiednią nr [...] w celu "doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami robót budowlanych przy budynku mieszkalnym" nienależycie uznał, że wstawienie nowej stolarki okiennej w miejsce istniejącej uprzednio stanowi naruszenie § 12 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: "rozporządzenie techniczne"). Zgodnie z hipotezą ww. przepisu, jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 rozporządzenia technicznego lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Jak wynika z powyższego, hipotezą objęte jest usytuowanie budynku, a nie wymiana okna w budynku już istniejącym. Nie jest też objęta hipotezą tego przepisu sytuacja, o której wspomina PINB, polegająca na tym, że "nowa stolarka okienna została zamontowana w stary otwór w starej ścianie drewnianej lecz otwór okienny jest również w nowej ścianie murowanej oddalonej (...) od granicy z dociepleniem o 0,82 - 1,24 m bez docieplenia (...), co jest niezgodne z w/w przepisem". Skoro okno istniało już wcześniej (i wynika to również z dokumentów, złożonych przez skarżącą do akt sprawy na rozprawie 8 grudnia b.r., to nie sposób – jak uczynił to organ I instancji, a za nim bezkrytycznie [...]WINB, uznać, że istnieją przesłanki z § 12 ust. 1 pkt. 1 cyt. rozporządzenia – bez wykazania, że pierwotne okno też naruszało prawo. Wymiana okna nie zmienia usytuowania budynku. Niezgodne z prawem byłoby natomiast wybicie nowego, wcześniej nieistniejącego okna – ale taka sytuacja nie miała miejsca w sprawie. Podkreślić ponadto należy, że PINB nie mógł wydać decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt. 2 Pr. bud. w postaci nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem – bez należytego wskazania, na czym w konkretnym stanie faktycznym polega przywrócenie stanu zgodności z prawem - co jest istotne w sytuacji, gdy okno w przedmiotowym budynku powstało zapewne w dacie jego budowy, na co wskazują twierdzenia skarżącej, a potwierdzają akta sprawy (w tym ww. dokumenty, złożone w czasie rozprawy 8 grudnia 2017 r.). Idąc bowiem tokiem rozumowania organu, można dojść do niemożliwego do zaakceptowania stwierdzenia, że wprawdzie nie wykonano nowego otworu okiennego (a więc prawa nie naruszono), ale wykonując docieplenie i obmurowanie pozostawiono niewypełniony pustakami i styropianem obszar w miejscu, gdzie okno się już od dawna znajdowało (co narusza prawo). Z przyczyn powyższych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 6, 7, 8 i 11 k.p.a., ale także art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ II instancji naruszył art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. w tym zakresie, w jakim utrzymał w mocy zaskarżoną doń decyzję PINB. Należy bowiem jednoznacznie stwierdzić, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jest dopuszczalne wyłącznie wówczas, gdy jest ona prawidłowa i zgodna z prawem. [...]WINB nie przeprowadził należytej kontroli zaskarżonej decyzji, w zasadzie cytując i powielając ustalenia organu I instancji. W ocenie tut. Sądu należy ponadto dobitnie podkreślić, że sprawa trwa od 3 sierpnia 2013 r. (data wniosku Z. K.). W tym czasie wydanych zostało już kilkanaście orzeczeń administracyjnych (decyzji i postanowień). Sprawa była rozpatrywania przez WSA w Warszawie. Wydane zostały już 2 wyroki tego Sądu. Dobitnie świadczy to o nienależytym podejściu organów obu instancji do obowiązku, wyrażonego w art. 12 ust. 1 i 2 k.p.a. Dlatego też, organ ponownie rozpoznając sprawę (związany oceną prawną tut. Sądu i wskazaniami co do dalszego sposobu postępowania) wykona poprawnie zalecenia zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 91/15 i zgodnie z zaleceniami, wynikającymi z wyroku niniejszego, w sposób wyczerpujący przeprowadzi postępowanie dowodowe w celu ustalenia faktycznego przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami, następnie w oparciu o zgromadzone dowody ustali, czy okap dachu budynku skarżącej znajduje się rzeczywiście w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy, przeprowadzi też niezbędne faktyczne i prawne rozważania w zakresie tego, co stanowiło naruszenie przez skarżącą prawa, którego to naruszenia dotyczy nakaz z pkt. 2 uchylanej decyzji PINB i na czym polega prawidłowy stan prawny, o którym mowa w nakazie. Należy ponadto podkreślić, że będący przedmiotem rozpoznania w sprawie VII SA/Wa 367/17 budynek gospodarczy stanowi z przedmiotowym budynkiem mieszkalnym jedną bryłę, zatem rozstrzygnięcia w obu sprawach muszą ze sobą współgrać. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło