VII SA/Wa 375/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędzia WSA Mirosława Kowalska ( spr.) Asesor WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant Katarzyna Bednarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Gminy W. kwotę 500 ( pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 1998r. znak: [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w W. nakazał Burmistrzowi Miasta W. reprezentującemu Gminę W. w trybie art. 48 Prawa budowlanego ( Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.) rozbiórkę przepustu drogowego i muru oporowego na potoku " [...]" na działkach nr [...] w W. oraz uporządkowanie terenu po wykonanej rozbiórce. Wojewoda [...] w postępowaniu odwoławczym decyzją z dnia [...] sierpnia 1998r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na wniosek Gminy W. reprezentowanej przez Zarząd Miejski w W. z dnia [...] marca 2005r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji Wojewody [...]. Zdaniem Gminy W. zgodnie z art. 85a ust. 1 Prawa budowlanego obiekty i roboty budowlane związane z gospodarką wodną, tj. hydrotechniczne, należą do właściwości specjalistycznego nadzoru budowlanego, którego organem I instancji jest właściwy miejscowo Wojewoda. Z tego też względu Kierownik Urzędu Rejonowego nie był organem rzeczowo właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy, zatem Wojewoda powinien był uchylić zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego i umorzyć postępowanie . Po rozpoznaniu ww. wniosku decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1998r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...]sierpnia 1998r. nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 kpa, które pozwalałyby na wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Organ uznał, że Kierownik Urzędu Rejonowego w W. był właściwym organem do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Zdaniem organu w świetle art. 85 Prawa budowlanego przedmiotowy przepust drogowy, spełniający funkcję budowli mostowej nie może być zakwalifikowany do budowli hydrotechnicznej. Związany jest z drogą, która nie stanowi ciągu drogi krajowej ani wojewódzkiej. Dokonane umocowanie skarpy należy zaś traktować jako roboty budowlane, które związane były z realizacją przepustu drogowego i stanowi zabezpieczenie jednego z jego przyczółków. W wyniku ponownego rozpoznania wniosku Zarządu Miejskiego Gminy W., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...].01.2004r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].01.2004r. powtarzając argumentację jaką zawarł w uzasadnieniu własnej decyzji z dnia [...]stycznia 2004r. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Gmina W. reprezentowana przez Burmistrza W. zarzucając jej w szczególności naruszenie: 1) art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlanego poprzez przyjęcie, że nakaz rozbiórki winien obciążać inny podmiot aniżeli inwestora lub właściciela, 2) art. 85 ust. 1 pkt 6 oraz art. 85 a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że organem upoważnionym do nakazu rozbiórki budowli inżynierii wodnej był Kierownik Urzędu Rejonowego w W., 3) art. 156 § 1 pkt 1 i 4 kpa poprzez niezastosowanie w sprawie. Skarżący wnieśli o uchylenie powyższej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone uzasadnieniem zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądowa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem ( art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej tego samego organu można postawić zarzut naruszenia prawa. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja tego samego organu zapadły w toku postępowania nieważnościowego. Postępowanie to prowadzone w trybie art. 156 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym. Jego przedmiotem w odróżnieniu od postępowania głównego (rozpoznawczego) nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji kontrolowanej decyzji tylko z punktu widzenia tego czy decyzja jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wskazanych w przepisie art. 156 § 1 kpa. W niniejszej sprawie postępowanie nieważnościowe prowadzone było na wniosek. Podkreślenia wymaga to, że wniosek o stwierdzenie nieważności i jego uzasadnienie nie są wiążące dla organu, organ w postępowaniu nieważnościowym ma obowiązek z urzędu zbadać czy zaskarżona decyzja obarczona jest, którąś z przesłanek stwierdzenia nieważności zawartych w zamkniętym katalogu dyspozycji art. 156 § 1 kpa. W niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję nie przeprowadził postępowania w wyżej wskazanym zakresie. Organ ograniczył się do wyjaśnień kwestii podnoszonych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Organ pominął i nie wyjaśnił okoliczności dotyczącej adresata do którego została skierowana kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja. W decyzji z dnia [...] lipca 1998r. Kierownika Urzędu Rejonowego w W. nakaz rozbiórki skierowany został do Burmistrza Miasta W. Zgodnie z przepisem art. 31 w zw. z art. 11a pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym tekst jednolity (Dz. U. z 2001r nr 142, poz. 1591 ze zm.) Burmistrz Gminy jest jej organem, reprezentuje Gminę na zewnątrz i kieruje bieżącymi sprawami gminy. Gmina posiada jednak osobowość prawną (art. 2.2 ww. ustawy) zatem jeżeli w danej sprawie wykaże, że ma interes prawny jest niewątpliwie stroną postępowania. Zdaniem Sądu skierowanie decyzji do organu osoby prawnej i określenie tego podmiotu jako strony postępowania zamiast samej osoby prawnej i nałożenie na nią obowiązków jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną i stanowi wadę nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 kpa. W ocenie Sądu, gdy zważyć na powyższą argumentację zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadły naruszeniem zasad przewidzianych w przepisie art. 156 § 1 kpa wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy i rozpatrzenia całego materiału w sprawie z urzędu oraz braku właściwego uzasadnienia prawnego. Organ nie zbadał bowiem kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji przez pryzmat przepisu art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Sąd orzekł w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uznając, że w zaskarżonej i poprzedzającej decyzji tego samego organu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.