VII SA/Wa 385/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-04-10
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia o nałożeniu kary pieniężnej powinien zostać uwzględniony, gdy skarżący powołuje się na trudną sytuację finansową i ryzyko utraty płynności, ale nie przedstawia szczegółowych dowodów na poparcie tych twierdzeń?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania postanowienia o nałożeniu kary pieniężnej, ponieważ skarżący nie wykazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co jest wymogiem z art. 61 § 3 PPSA. Samo powołanie się na trudną sytuację finansową i ryzyko utraty płynności, bez przedstawienia szczegółowych dowodów, nie jest wystarczające do uwzględnienia wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 75.000 zł za użytkowanie części lokalu bez wymaganego pozwolenia. Wraz ze skargą złożono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, argumentując trudną sytuacją finansową spółki, spadkiem zysków i ryzykiem utraty płynności, co uniemożliwiałoby zapłatę kary.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: odmówić wstrzymania wykonanie zaskarżonego postanowienia
S. Sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]. Zaskarżonym postanowieniem organ utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...], którym organ I instancji wymierzył inwestorowi – S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. karę w wysokości 75.000 zł za użytkowanie bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie części lokalu S. położonego na poziomie -1 przeznaczonej na pomieszczenia zaplecza apteki i drogerii – lokal M08 bez windy w Centrum Handlowym "[...]" przy Al. J. w [...].
W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skarżąca podała, że w chwili obecnej na rynku przedsiębiorców panuje bardzo trudna sytuacja dotycząca prowadzonych interesów. Według najnowszego Indeksu Optymizmu Przedsiębiorców, sytuacja ta nie ulegnie poprawie w perspektywie najbliższych 6 miesięcy. W przypadku skarżącej na trudną sytuację wpływają głównie dwa czynniki: chęć rozbudowy i przebudowy pozostałych obiektów budowlanych należących do skarżącej na terenie Warszawy, a także spadek zysku ze sprzedaży. Skarżąca wyjaśniła, że powyższe wiąże się z rosnącą konkurencją na rynku oraz okresem "wyprzedażowym". Tym samym, obecnie skarżąca nie jest w stanie uiścić kwoty 75.000 zł, która stanowi niemal ¼ całości kapitału zakładowego skarżącej. Zapłata przedmiotowej kwoty naruszyłaby płynność finansową spółki, co przy utrzymującej się tendencji spadkowej mogłoby negatywnie wpłynąć na pracowników. Jednocześnie skarżąca zwróciła uwagę, że z uwagi na bardzo odległe terminy rozpoznania spraw w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym uiszczenie przez skarżącą kary w wysokości 75.000 zł spowoduje pozbawienie jej tych środków na co najmniej rok, bez żadnego ekwiwalentu (nawet w przypadku wygranej).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Wyjaśnić należy, iż wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego od stwierdzenia czy w konkretnej sytuacji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. O wstrzymaniu zaskarżonego aktu nie decyduje zatem jakakolwiek okoliczność a tylko taka, która może być w okolicznościach danej sprawy uznana za okoliczność prowadzącą do powstania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z panującym w orzecznictwie poglądem przez określenie ˶znaczna szkoda˝ należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w przypadku gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swoich właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że w przypadku nałożenia kary pieniężnej za przystąpienie do użytkowania obiektu bez wymaganego pozwolenia, nie chodzi więc o ocenę, czy kara została zasadnie nałożona ani czy w prawidłowej wysokości, ale o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane wykonaniem zaskarżonego postanowienia, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi kara nałożona tym postanowieniem nie powinna być uiszczona.
Jednocześnie ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. - znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 376/13).
Złożony w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, z przedstawionych przez skarżącą dokumentów nie wynika aby spełniły się przesłanki o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Przedmiotem zaskarżonego postanowienia, którego dotyczy rozpoznawany wniosek o wstrzymanie wykonania, jest nałożona na stronę skarżącą kara pieniężna w wysokości 75.000 zł. Niewątpliwie nałożony na stronę obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż każde rozstrzygnięcie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, polegająca na wstrzymaniu wykonania takiego aktu. Dlatego sąd winien uwzględnić wszystkie okoliczności, które mają znaczenie dla rozpoznania wniosku i w związku z tym nie może pominąć wysokiej kwoty nałożonej na skarżącego kary pieniężnej, która wynosi 75.000,00 złotych.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia do oceny, iż wykonanie kwestionowanej decyzji (postanowienia) skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji lub postanowieniu obowiązku wiąże się z poniesieniem straty, która będzie dla strony znacząca w kontekście jej ogólnej sytuacji majątkowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OZ 664/12; postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2466/13 i z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 667/14).
Skarżąca natomiast nie złożyła żadnych dokumentów z których wynikałaby jej aktualna sytuacja finansowa. We wniosku podniesiono, że istnieje ryzyko utraty płynności finansowej przez Spółkę. Tak ogólnikowe uzasadnienie wniosku nie pozwala na zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie postanowienia odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku Skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego rzeczywistej sytuacji finansowej np. udokumentowanie źródeł osiąganego dochodu, posiadanego majątku (w tym nieruchomości). Skarżąca nie wyjaśniła również, jaki związek ma okoliczność związana z planowanymi inwestycjami w kolejnych oddziałach ze szkodą, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło