VII SA/Wa 402/10
WyrokWSA w Warszawie2010-04-13
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu jego wcześniejszego postanowienia przez sąd administracyjny, może dokonywać ustaleń odmiennych od tych zawartych w uzasadnieniu wyroku sądu, naruszając zasadę powagi rzeczy osądzonej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu jego postanowienia przez sąd administracyjny, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu (art. 153 PPSA). Dokonanie przez organ ustaleń odmiennych od tych zawartych w uzasadnieniu wyroku sądu stanowi naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego. Strona skarżąca twierdziła, że nie została skutecznie doręczona decyzja organu I instancji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił przywrócenia terminu, uznając doręczenie zastępcze za skuteczne. WSA uchylił tę decyzję, wskazując na wadliwość doręczenia zastępczego. Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie odmówił przywrócenia terminu, opierając się na własnych ustaleniach dotyczących awizowania przesyłki, które były sprzeczne z wcześniejszym wyrokiem WSA. Strona skarżąca wniosła skargę na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r. Stwierdził, że postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. T. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M.T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. T. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007r., [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku M. T. - odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] lutego 2006r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2005r., znak: [...], nakazującą M. T. rozbiórkę budynku gospodarczego.
Odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia wniosła do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego M. T. Podniosła, że nie został jej doręczony odpis decyzji organu pierwszej instancji, w drugiej połowie kwietnia 2007r. nie była doręczana jej żadna korespondencja, nie dostała jakiegokolwiek awiza świadczącego o adresowanej do niej przesyłce. Stwierdziła, że o wydanej decyzji oraz jej treści dowiedziała się w dniu 20 lipca 2007r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007r., znak: [...] działając na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 k.p.a. odmówił M. T. przywrócenia terminu do wniesienia ww. odwołania. Organ wskazał, że decyzja została doręczona zastępczo w dniu 14 maja 2007r. na podstawie art. 44 k.p.a., zaś odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia skarżąca złożyła w dniu 27 lipca 2007r. (data stempla pocztowego), a więc z niemal 2-miesięcznym uchybieniem ustawowego terminu, który upłynął w dniu 28 maja 2007r. W ocenie organu odwoławczego M. T. nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu ustawowego terminu do wniesienia odwołania, a więc nie została spełniona przesłanka z art. 58 § 1 k.p.a.
W wyniku rozpoznania skargi na ww., postanowienie zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2008r., w sprawie o syg. akt VII SA/Wa 1828/07, którym uchylone zostało zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 44 k.p.a.
Sąd podkreślił, że doręczenie pisma adresatowi w omawianym trybie może być uznane za prawnie skuteczne tylko wtedy, gdy bezwzględnie spełnione zostają przesłanki określone w art. 44 k.p.a. Nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Zatem o fakcie tym musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma stempla, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być dla organu wysyłającego pismo wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a. Musi być wyraźnie zaznaczone, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w art. 44 k.p.a.
W konkluzji powyższych rozważań Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione ww. przesłanki doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. gdyż znajdujące się w aktach dowody doręczenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2007r. nie wskazują na wypełnienie podstawowej przesłanki z art. 44 k.p.a. - ani na kopercie, w której znajdowała się decyzja ani na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie zostało zaznaczone, że doręczyciel zawiadomił adresata o pozostawieniu przesyłki na poczcie w sposób wskazany w art. 44 k.p.a. Adresat musi być zawiadomiony w sposób niebudzący wątpliwości zarówno o pozostawieniu pisma, miejscu, gdzie może je odebrać, jak i terminie odbioru. Brak takiego zawiadomienia lub wątpliwość czy zostało ono dokonane, czyni doręczenie zastępcze bezskutecznym.
Zaskarżonym w niniejszej sprawie - postanowieniem z dnia [...] lipca 2008r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 k.p.a. w związku z omówionym wyżej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, po ponownym rozpatrzeniu wniosku M. T. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r., odmówił M. T. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji.
W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że z adresowanej do M. T. przesyłki pocztowej zawierającej w/w decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r. (która to przesyłka wróciła do nadawcy, tj. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z informacją "Zwrot. Nie podjęto w terminie") wynika, iż przesyłka ta była dwukrotnie awizowana, przy czym po raz pierwszy w dniu 27 kwietnia 2007 r. Przesyłka ta zawierała prawidłowy adres odbiorcy.
Organ wskazał, że w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie, w jaki sposób, w trybie art. 44 k.p.a. M. T. została poinformowana o awizacji przedmiotowej przesyłki pocztowej. Stwierdził, że z wyjaśnień poczty oraz oświadczeń listonosza wynika, iż zawiadomienia o przesyłce zostały złożone do skrzynki oddawczej skarżącej. Tym samym w ocenie organu odwoławczego, przesyłka zawierająca decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. została skarżącej doręczona w sposób odpowiadający dyspozycji art. 44 § 2 i 3 k.p.a. Skoro została wykazana prawidłowość doręczenia zastępczego i nie zachodzą okoliczności wykluczające danie wiary informacjom z Urzędu Pocztowego i oświadczeniom listonosza, domniemanie wynikające z tego doręczenia nie może zostać obalone przez twierdzenie M. T., iż o wydanej decyzji dowiedziała się dopiero w dniu 20 lipca 2007 r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...].
Ponadto organ wskazał, że M. T. nie powołała się na żadną z okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu. Tak więc przesłanka z art. 58 § 1 k.p.a. braku winy w uchybieniu terminu nie została spełniona.
Skargę - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyła M. T., wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podniosła, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego mimo prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu w przedmiocie ustalenia, czy decyzja z dnia [...] kwietnia 2007 r. została skutecznie doręczona skarżącej dokonał ponownych ustaleń w powyższym zakresie, co stanowi naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie odpowiada przepisom prawa.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W niniejszej sprawie Sąd dokonał kontroli postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008r., znak: [...] odmawiającego M. T. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia
[...] kwietnia 2007 r.
Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, ze zaskarżone postanowienie zapadło, po tym jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2008r., sygn. akt VII SA/Wa 1828/07 uchylił postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007r., znak: [...] odmawiającego M. T. przywrócenia terminu do wniesienia ww. odwołania.
W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd jednoznacznie wskazał, że warunkiem doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a. jest bezwzględne spełnienie przesłanek określonych w dyspozycji tego przepisu, zaś znajdujące się w aktach dowody doręczenia M. T. decyzji z dnia [...] kwietnia 2007r. nie wskazują na wypełnienie podstawowej przesłanki z art. 44 k.p.a., bowiem ani na kopercie, w której znajdowała się decyzja ani na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie zostało zaznaczone, że doręczyciel zawiadomił adresata o pozostawieniu przesyłki na poczcie w sposób wskazany w art. 44 k.p.a. Sąd stwierdził, że brak takiego zawiadomienia, czyni doręczenie zastępcze bezskutecznym.
Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 153 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ani organ administracji państwowej, ani inny wojewódzki sąd administracyjny nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się temu poglądowi w pełnym zakresie.
Bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany (po wydaniu wyroku) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także, po wzruszeniu wyroku w przewidzianym do tego trybie. W sprawie niniejszej taka okoliczność nie zachodzi.
Sądowa ocena dokonanego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jest jednoznaczna. Bezsporny brak adnotacji doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki z decyzją organu pierwszej instancji, czyni to doręczenie bezskutecznym. Przeprowadzone, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, postępowanie dowodowe na okoliczność umieszczenia zawiadomienia o pozostawionej w urzędzie pocztowym przesyłce jest w okolicznościach sprawy i w świetle wskazań Sądu zawartych w uzasadnieniu ww. wyroku bezprzedmiotowe. Wynik tego postępowania nie może zastąpić braku stosownej adnotacji listonosza bezpośrednio na przesyłce. Jeszcze raz podkreślić należy, że w sytuacji, gdy na dowodzie doręczenia przesyłki doręczyciel nie wskazał miejsca pozostawienia tzw. awiza nie można przyjąć, że miało miejsce prawidłowe doręczenie zastępcze unormowane w art. 44 k.p.a. Nawet sam fakt odnotowania na przesyłce informacji o awizowaniu bez wskazania miejsca jego pozostawienia w konkretnym przypadku nie czyni zadość wymogom wskazanym w przepisie art. 44 k.p.a. i nie pozwala uznać prawidłowości doręczenia zastępczego.
Sąd stwierdza, że w okolicznościach niniejszej sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego czyniąc ustalenia odmienne, niż te które zawarł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ww. wyroku z dnia [...] stycznia 2008r., naruszył omówioną wyżej zasadę powagi rzeczy osądzonej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji, w trybie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło