VII SA/Wa 407/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi E B na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu I instancji oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania E B od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., odmawiającej wydania na wniosek E B decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie trzech wiat zlokalizowanych na terenie działki nr geod. [...] obręb [...] położonej w [...] przy ul. [...] – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że sprawa wykonania na terenie działki nr geod. [...] obręb [...] położonej w [...] przy ul. [...] , przy granicy z działkami o nr geod. [...] oraz [...] robót budowlanych polegających na budowie wiaty została zakończona wydaniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] decyzji z dnia [...] października 2014 r. stwierdzającej wykonanie przez inwestorów - J i Z S obowiązku wykonania zabezpieczenia elementów konstrukcyjnych wiaty. Pismem z dnia 3 października 2014 r. skarżący - E B wystąpił z wnioskiem o umorzenie postępowania administracyjnego, wszczętego na jego wniosek, w sprawie robót budowlanych prowadzonych na ww. działce. Wskazał, że dalsze prowadzenie postępowania jest bezcelowe ponieważ interes prywatny nie jest już zagrożony i cel został osiągnięty. Wniósł na zasadzie art. 105 § 2 k.p.a. o umorzenie postępowania, o ile nie jest to sprzeczne z interesem społecznym oraz nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie zrealizowanych obiektów budowlanych zgodnie z ich przeznaczeniem. Organ odwoławczy wydając decyzję opisaną na wstępie stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...]podejmując decyzję w dniu [...] listopada 2014 r. dopuścił się naruszenia zasady res iudicata. Wskazał, że decyzja z dnia [...] października 2014 r., wydana na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego zakończyła podstępowanie naprawcze, przewidziane w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, zatem wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie oznacza naruszenie powagi rzeczy osądzonej. Zasadnym jest zatem uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w przedmiocie jej wydania. Nadmienił, że aby uczynić zadość żądaniu zawartemu w piśmie z dnia 3 października 2014 r. należało jedynie poinformować stronę, iż decyzją z dnia [...] października 2014 r. zakończono postępowanie w sprawie przedmiotowych wiat. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. złożył EB. Nie zgadzał się ze stwierdzeniem organu, że decyzja legalizacyjna nr [...] z dnia [...] października 2014 r. kończy postępowanie naprawcze, przewidziane w art. 50-51 Prawa budowlanego. Przedstawił przebieg postępowania związanego z budową obiektów budowlanych na terenie działki nr geod. [...]. Podniósł że zalegalizowany obiekt budowlany nie jest ani pojedynczą wiatą ani trzema wiatami. Zarzucił, że organ I instancji prowadząc postępowanie zignorował zalecenia i wskazówki organu odwoławczego zawarte w dwóch decyzjach: nr [...]z dnia [...] lipca 2013 r. i nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., podniósł, że nie dopuszczano wniosków dowodowych ani uwag przez niego zgłaszanych. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części uznającej legalizację przedmiotowych obiektów oraz prowadzenie postępowania w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy uzupełniony o powołanego biegłego w osobie rzeczoznawcy z zakresu budownictwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r., uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] listopada 2014 r. o odmowie umorzenia postępowania w sprawie trzech wiat i umarzająca postępowanie organu I instancji. Za podstawę prawną tego rozstrzygnięcia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego organ przyjął art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. W doktrynie przyjmuje się, że przepis ten może znaleźć zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy po otrzymaniu odwołania organ odwoławczy uzna, iż postępowanie organu I instancji było bezprzedmiotowe. Przesłanka bezprzedmiotowości wystąpi natomiast wtedy, gdy brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego, czy też tylko w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed tym organem I instancji. Jak wynika z akt sprawy, w sprawie wiaty zlokalizowanej na terenie działki nr geod. [...] obręb [...] położonej w [...] przy ul. [...] , od dnia 20 listopada 2012 r. prowadzone było na wniosek m.in. skarżącego postępowanie przez organy nadzoru budowlanego. Jak zasadnie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, pierwszy etap postępowania, prowadzonego na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego, w którym to postępowaniu, co należy podkreślić, skarżący był stroną, zakończony został ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. Skarżący nie zaskarżył tej decyzji do sądu administracyjnego. Kolejnym, końcowym etapem postępowania, była decyzja legalizacyjna z dnia [...] października 2014 r. podjęta w oparciu o przepis art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego, wydana po kontroli wykonania przez inwestora nałożonego obowiązku . W tej sytuacji, prawidłowo [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ odwoławczy uznał, że wydanie decyzji w tej samej sprawie, nawet na wniosek skarżącego, narusza powagę rzeczy osądzonej (res iudicata). Res iudicata (powaga rzeczy osądzonej) spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, którą ona załatwia. Dopiero gdyby nastąpiło wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznego rozstrzygnięcia, wówczas otworzyłaby się możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. W myśl art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie przed organem pierwszej instancji w oparciu o treść art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jeżeli postępowanie to było bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. przed wydaniem zaskarżonej decyzji, czyli istniały podstawy jego umorzenia przez organ pierwszej instancji. Dzieje się tak m.in. wówczas, gdy postępowanie dotyczy sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już decyzją ostateczną (A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz do art. 138 k.p.a., Lex 2013, nr 157136). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Sąd ponadto zauważa, że decyzja organu I instancji była nieprawidłowa również z innej przyczyny. Skarżący żądał umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 2 k.p.a. Przepis ten jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania na wniosek strony po spełnieniu wskazanych w nim przesłanek. Przepis ten nie może stanowić podstawy do odmowy umorzenia postępowania. Decyzja o odmowie umorzenia postępowania, jako wydana bez podstawy prawnej, dotknięta jest nieważnością (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) – vide wyrok NSA z dnia 5 sierpnia 2003 r., sygn. akt II SA/Po 112/03, treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy wskazać, że odnoszą się one postępowania naprawczego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego a to postępowanie nie stanowiło przedmiotu kontroli Sądu. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).