VII SA/Wa 416/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M. M. i W. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2009r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zw. dalej kpa, po rozpoznaniu wniosku W. L. i M. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2009r. ([...]), którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia [...] sierpnia 2006r. ([...]) odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego (dalej zw. WINB) z [...] marca 2004r. ([...]) utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2004r. ([...]) umarzającą postępowanie w sprawie montażu - we wnękach wieży Kościoła Wniebowstąpienia Najświętszej Maryi Panny w P. przy ul. K.- stacji bazowej telefonii komórkowej GSM-900 MHz. Organ wskazał, że w postępowaniu zwykłym stwierdzono, iż montaż ww. stacji bazowej nie spowodował zmiany sposobu użytkowania, gdyż nie dokonano żadnych przeróbek wewnątrz wieży oraz nie zmieniła się jej funkcja użytkowania. Montaż nie spowodował też ujemnych skutków w kwestii użytkowania wieży. Ponadto, w decyzji z dnia [...] marca 2004r. [...] WINB wyjaśnił dodatkowo, że decyzja o pozwoleniu na budowę ww. stacji bazowej, została uchylona a postępowanie w sprawie umorzono. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 maja 2003r. (II SA/Wr 2551/2000) oddalił skargę na tą decyzję wskazując, że montaż ww. stacji nie powoduje zmiany zagospodarowania terenu i nie rodzi konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Na tej podstawie [...] WINB stwierdził, że skoro nie było konieczne uzyskanie pozwolenia na budowę, to nie można mówić o naruszeniu obowiązujących przepisów, co przesądza o bezprzedmiotowości postępowania. Z tej też przyczyny Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z [...] sierpnia 2006r. wskazał, że skoro inwestor nie był zobowiązany do uzyskania pozwolenia na budowę, organy nadzorcze obu instancji nie stwierdziły nieprawidłowości związanych z montażem stacji bazowej. Z kolei po rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 2006r. organ ponownie wyjaśnił, iż przyjęcie w trybie zwyczajnym, że montaż ww. stacji bazowej nie powoduje zmiany sposobu użytkowania części obiektu (co sprawia, że nie ma zastosowania art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego w wersji z daty orzekania), to nie można uznać, iż decyzja ta jest obarczona wadą nieważności. Odnosząc się natomiast do zarzutów wniosku organ stwierdził, że są one bez znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia. Skarżący powołują się bowiem na wyrok NSA z dnia 13 maja 2003r. (II SA/Wr 1385/2000), w którym Sąd wskazał, że instalacja wewnątrz obiektu urządzeń technicznych nie powoduje zmiany sposobu zagospodarowania terenu, a jedynie zmianę sposobu użytkowania części obiektu budowlanego, co wymaga pozwolenia w trybie art. 71 ustawy z 7 lipca 1994r. -Prawo budowlane. Organ podkreślił, że wyrok ten zapadł w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Sąd wyraził ogólną zasadę, że instalacja wewnątrz obiektu urządzeń technicznych powoduje zmianę sposobu użytkowania części obiektu, jednakże na gruncie niniejszej sprawy nie przesądził wprost, iż montaż ww. stacji bazowej powoduje zmianę sposobu użytkowania części wieży kościelnej. Organ dodał, że w postanowieniu Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] stycznia 2008r. ([...]), na które powołują się wnioskodawcy, również brak jest wskazania, iż montaż ww. stacji bazowej powoduje zmianę sposobu użytkowania wieży. Skargę na powyższą decyzję złożyli M. M. i W. L. i zarzucając naruszenie art. 71 Prawa budowlanego, art. 7, 77, 105, 107 § 3 kpa, art. 153 oraz 170 ppsa - wnieśli o stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Skarżący wskazali, że organ nie wyjaśnił funkcji użytkowej jaką pełni ww. stacja w obiekcie kościelnym. Organ odniósł się wyłącznie do urządzeń, a nie do całości inwestycji, która zawsze musiała posiadać projekt budowlany, gdyż była budowana, nigdy montowana. Zdaniem skarżących, stacja bazowa oraz kościół są w świetle Prawa budowlanego niezależnymi obiektami budowlanymi posiadającymi własne urządzenia, a ponadto żaden kościół nie został zaliczony do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co byłoby konieczne, gdyby stacja nie zmieniała sposobu użytkowania części obiektu. Organ miał obowiązek wyjaśnić, jaki przepis prawa stanowi o zaliczeniu kościoła do inwestycji wymagających sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zdaniem skarżących obiekt budowlany musi być użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem. Stosownie do art. 153 oraz 170 ppsa ocena prawna Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zawarta w wyroku z dnia 13 maja 2003r. (II SA/Wr 1385/2000) wiązała organy. W wyroku tym Sąd stwierdził, że sprawa będąca przedmiotem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzających dotyczy instalacji w obiekcie budowlanym urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej. Instalacja wewnątrz obiektu budowlanego urządzeń technicznych nie powoduje zmiany sposobu zagospodarowania terenu, a jedynie zmianę sposobu użytkowania części obiektu budowlanego, co wymaga pozwolenia w trybie art. 71 ww. ustawy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Przedmiotem rozpoznania Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2009r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia [...] sierpnia 2006r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z [...] marca 2004r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2004r. umarzającą postępowanie w sprawie montażu ww. stacji bazowej telefonii komórkowej GSM-900 MHz. Zakres granic niniejszej sprawy wymaga szczególnego podkreślenia z uwagi na zarzuty i wnioski skargi, w której skarżący domagają się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, wydanej w postępowaniu nieważnościowym, nie wskazując jednak kwalifikowanego charakteru naruszeń dokonanych przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w tych rozstrzygnięciach, jak i w weryfikowanej decyzji z dnia [...] stycznia 2009r. W pozostałej bowiem części skarga odnosi się jedynie do decyzji wydanych w postępowaniu zwyczajnym i powołanych wyżej orzeczeń sądowych. Innymi słowy, kierując zarzut kwalifikowanej wadliwości decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności skarżący winni przede wszystkim skierować zarzuty do zaskarżonej decyzji. Sam art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej ppsa, nie stwarza dla skarżącego uprawnienia procesowego do żądania objęcia zakresem orzekania także innych - niż zakwestionowany - aktów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2006 r., II FSK 1003/06), Tym niemniej stwierdzić należy, że zarówno rozstrzygnięcia wydane w niniejszym postępowaniu nadzwyczajnym, jak i weryfikowana w nim decyzja z dnia [...] stycznia 2009r. nie są dotknięte wadami kwalifikowanymi, o których mowa w art. 156 § 1 kpa. W postępowaniu zwyczajnym nie zostały też naruszone art. 153 i 170 ppsa. Po pierwsze wyjaśnić trzeba, że przepis art. 153 ppsa dotyczy związania oceną prawną w sprawie, co oznacza, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu w danej sprawie nie może być przedmiotem wyjaśnienia w tej samej sprawie (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dn. 21 czerwca 1999 r. ONSA 1999, nr 4, poz. 118). W związku z powyższym, skoro orzeczenia na które powołują się skarżący zostały wydane w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (wyrok NSA z dnia 13 maja 2003r., II SA/Wr 1385/2000), oraz w sprawie pozwolenia na montaż przedmiotowej stacji bazowej (wyrok NSA z dnia 13 maja 2003r., II SA/Wr 2551/2000), to niewątpliwie zostały wydane w innych sprawach. Wskazać bowiem należy, że wniosek skarżących dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006r. utrzymującej w mocy decyzję własną odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji umarzających postępowanie wobec ustalenia, że montaż stacji bazowej we wnękach ww. wieży kościelnej nie zmienia sposobu jej użytkowania. Postępowanie o uzgodnienie warunków zabudowy, o wydanie pozwolenia na budowę oraz postępowanie nieważnościowe uruchomione ww. wnioskiem skarżących stanowią niewątpliwie odrębne postępowania w odrębnych sprawach. Po drugie na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 170 ppsa. Przypomnieć bowiem należy, że istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy, inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Wynikający z niej stan związania zgodnie z poglądami ukształtowanymi w piśmiennictwie i judykaturze - ograniczony jest jednak, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów. Przedmiotem prawomocności materialnej jest bowiem ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Sąd nie jest więc związany zarówno ustaleniami faktycznymi poczynionymi w innej sprawie, jak i poglądami prawnymi wyrażonymi w uzasadnieniu zapadłego w niej wyroku (patrz wyrok SN z dnia 13 stycznia 2000 r. II CKN 655/98, LEX nr 51062 oraz I OSK 1052/0, postanowienie NSA W-wa 2008.09.05, LEX nr 493915). Jednocześnie wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji w postępowaniu zwyczajnym przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części należało rozumieć w szczególności podjęcie albo zaniechanie działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń. Montaż urządzeń spornej stacji bazowej na wieży kościelnej wyżej wymienionych, jak i innych zmian sposobu użytkowania niewątpliwie nie powoduje. W aktach administracyjnych znajduje się "Ocena oddziaływania na środowisko", sporządzona przez mgr inż. J. B., z której jednoznacznie wynika, że inwestycja ta nie wpływa negatywnie na stan środowiska naturalnego i zdrowie ludzi. Wobec przedstawionej argumentacji, jako właściwe należało ocenić stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę