VII SA/Wa 418/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-06

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej (SPZOZ), organizując pracę osób wykonujących usługi medyczne na podstawie umów kontraktowych, jest zobowiązany do uwzględniania tych osób w rejestrach prac i pracowników narażonych na działanie substancji rakotwórczych lub mutagennych, mimo że nie jest ich formalnym pracodawcą?
Ratio decidendi
SPZOZ, organizując pracę osób wykonujących usługi medyczne na podstawie umów kontraktowych i udostępniając im bazę lokalową oraz sprzęt, jest zobowiązany do stosowania przepisów dotyczących zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, w tym prowadzenia rejestrów prac i pracowników narażonych na czynniki rakotwórcze lub mutagenne, na mocy art. 304 § 3 w związku z art. 207 § 2 Kodeksu pracy. Brak formalnego stosunku pracy nie zwalnia SPZOZ z tych obowiązków organizacyjnych.
Stan faktyczny
SPZOZ w S. został zobowiązany decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, utrzymaną w mocy przez Głównego Inspektora Sanitarnego, do uwzględnienia osób zatrudnionych na umowy kontraktowe, pracujących w narażeniu na promieniowanie jonizujące, w rejestrze prac i rejestrze pracowników. SPZOZ kwestionował ten obowiązek, argumentując, że nie jest pracodawcą tych osób i nie sprawuje nad nimi nadzoru merytorycznego, a osoby te same zapewniają sobie ochronę. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając obowiązek SPZOZ za zasadny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędziowie sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w S. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieprawidłowości i nakazu uwzględnienia osób zatrudnionych w odpowiednim rejestrze prac i w odpowiednim rejestrze pracowników oddala skargę Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w S. (dalej SPZOZ, skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie nakazów w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w protokole kontroli z dnia [...] września 2016 r., Nr[...]. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Decyzją z dnia [...] października 2016 r., Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. nakazał SPZOZ w S.: Uwzględnić liczbę osób zatrudnionych na umowy kontraktowe pracujących w narażeniu na promieniowanie jonizujące w rejestrze prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami, preparatami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym; Uwzględnić liczbę osób zatrudnionych na umowy kontraktowe pracujących w narażeniu na promieniowanie jonizujące w rejestrze pracowników narażonych na działanie substancji, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym. Obowiązki określone w punkcie: Pkt 1,2 należy wykonać w terminie do [...] grudnia 2016 r., zaś osobą odpowiedzialną za wykonanie decyzji wskazano Dyrektora SPZOZ w S.. W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu [...] września 2016 r. upoważnieni przedstawiciele Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. (dalej organ I instancji) przeprowadzili kontrolę sanitarną w Poradni Stomatologicznej przy ulicy [...] w S. - należącej do SPZOZ przy ul. [...] w S. Stwierdzone nieprawidłowości zostały opisane w protokole kontroli Nr [...], a wyniki kontroli omówiono z Zastępcą Dyrektora ds. Lecznictwa Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w S., która nie wniosła uwag do protokołu. Po wszczęciu postępowania administracyjnego strona skarżąca złożyła uwagi i wyjaśnienia do protokołu. Zdaniem SPZOZ sprawa prowadzenia rejestru prac i rejestru pracowników w rozumieniu rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy nie ma zastosowania w stosunku do osób prowadzących działalność na własne ryzyko i na własny koszt. SPZOZ jak podał Dyrektor nie jest pracodawcą w stosunku do tych osób i w tym zakresie nie sprawuje nadzoru nad świadczeniem usług przez te osoby. Osoby zatrudnione w Poradni Stomatologicznej przy ulicy [...] w S. we własnym zakresie zapewniają sobie ochronę dotyczącą zagrożeń wynikających z promieniowania jonizującego. Art. 304 w związku z art. 207 Kodeksu Pracy nie przewiduje możliwości wydawania jakichkolwiek poleceń tym osobom, jak to może czynić w stosunku do pracowników zatrudnionych na umowę o pracę. Ponadto w stosunku do osób świadczących usługi medyczne w ramach umów kontraktowych szpital w S. nie wykonuje jakichkolwiek czynności nadzorczych z zakresu bhp. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. odnosząc się do w/w uwag do protokołu Nr [...] z dnia [...] września 2016 r. poinformował o treści art. 304 § 1 i 207 Kodeksu pracy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wywiódł, iż pogląd, że osoby zatrudnione na umowach cywilnoprawnych nie są pracownikami Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej jest błędnym interpretowaniem przepisów, zwłaszcza w kontekście art. 22 § 1 Kodeksu pracy, który stanowi, że przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Podkreślił, że to na dyrektorze, jako pracodawcy osób mających kontakt z czynnikami rakotwórczymi, ciąży obowiązek ścisłego egzekwowania przestrzegania przepisów zarówno przez osoby kierujące pracą ww. pracowników, jak i samych pracowników, a zatrudnienie pracowników na innej umowie niż umowa o pracę nie zwalnia pracodawcy z odpowiedzialności za te osoby. W podsumowaniu stwierdził iż przedstawione podczas kontroli do wglądu rejestry prac i pracowników nie zawierały informacji o osobach zatrudnionych na umowy kontraktowe narażonych na działanie promieniowania jonizującego. W odwołaniu od powyższej decyzji SPZOZ ponownie podkreślił, że sprawa prowadzenia rejestru prac i rejestru pracowników w rozumieniu rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy nie ma zastosowania w stosunku do osób prowadzących działalność na własne ryzyko i własny koszt, zarejestrowanych odrębnie w Izbie Lekarskiej. Ponadto SPZOZ nie jest pracodawcą w stosunku do tych osób i w tym zakresie nie sprawuje nadzoru fachowego (merytorycznego) tj. nad świadczeniem usług przez te osoby i sposobu wykonywania usługi poza nadzorem organizacyjnym. Jednocześnie w odwołaniu SPZOZ potwierdził, że w stosunku do osób świadczących usługi medyczne w ramach umów kontraktowych SPZOZ nie uchyla się od spełnienia warunków bhp tj. udostępnienia bazy lokalowej z zapleczem higieniczno-sanitarnym i wyposażenia gabinetu w narzędzia, aparaturę i sprzęt medyczny. Natomiast reszta obowiązków należy wyłącznie do osób świadczących usługi kontraktowe. Rozpoznając odwołanie decyzją znak[...] , z dnia [...] grudnia 2016 r. Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. W ocenie Głównego Inspektora Sanitarnego, postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie prowadzone było przez organ I instancji w sposób prawidłowy, zgodny z obowiązującymi przepisami regulującymi postępowanie administracyjne. Wskazał, iż w kontrolowanym gabinecie stomatologicznym pracuje lekarz stomatolog i pomoc stomatologiczna. Zgodnie z uzyskaną informacją udzieloną przez lekarza stomatologa w Poradni Stomatologicznej przy ul. [...] w S., pomoc stomatologiczna nie uczestniczy podczas wykonywania zdjęć rtg pacjentom. Informacja znajduje się w formularzu [...]"ocena realizacji wymogów w zakresie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy" do protokołu z dnia [...] września 2016 r. Nr [...]. Również jak zaznaczył Główny Inspektor Sanitarny na poprawność dokonanej oceny wskazuje dodatkowo fakt, iż umowa kontraktowa [...] o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne zawarta w dniu [...] czerwca 2016 r. nie reguluje kwestii prowadzenia rejestrów dotyczących czynników rakotwórczych. W tej sytuacji, zdaniem Głównego Inspektora Sanitarnego w przypadku osób zatrudnionych na umowach kontraktowych, nieuregulowanie w zawartych umowach kwestii dotyczących prowadzenia rejestrów czynników rakotwórczych spowoduje trudności w prowadzeniu postępowań w przypadku podejrzenia choroby zawodowej związanej z występowaniem czynników rakotwórczych w miejscu pracy. Jednym z formalnych obowiązków wykazujących zapewnienie ochrony jest wskazanie tych osób w rejestrze pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym. Nadto jak podał dalej zgodnie z § 4 ust 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r, w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy, do obowiązków pracodawcy należy podanie ich liczby w rejestrze prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym Końcowo, stwierdził iż Państwowa Inspekcja Sanitarna ma prawo domagać się w ramach przeprowadzonej kontroli warunków środowiska pracy przedkładania do wglądu dokumentacji dotyczącej osób pracujących na podstawie umów cywilnoprawnych oraz kontrolowania warunków pracy, również gdy pracę wykonują osoby zatrudnione na podstawie umów kontraktowych, zwłaszcza, że Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w S. w odwołaniu sam stwierdza, że wprawdzie nie sprawuje nadzoru merytorycznego tj. nad świadczeniem usług, ale sprawuje nadzór organizacyjny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości. Skarżący podniósł, iż osoby zgodnie z zawartą umową kontraktową, we własnym zakresie zapewniają sobie ochronę dotyczącą zagrożeń wynikających z promieniowania jonizującego. Zgodnie z warunkami zawarcia kontraktu przyjmujący zamówienie we własnym zakresie i na własny koszt zabezpiecza: 1) pokrycie kosztów badań diagnostycznych, 2) zaopatrzenie w materiały stomatologiczne, środki myjące i dezynfekcyjne niezbędne do udzielania świadczeń ogólnostomatologicznych, 3) naprawę i konserwację sprzętu, 4) usługi protetyczne w zakresie wykonawstwa laboratoryjnego, 5) świadczenia asystentki stomatologicznej, 6) właściwą odzież roboczą, 7) posiadanie aktualnych szkoleń z zakresu bhp, 8) posiadanie aktualnych badań profilaktycznych, 9) inny sprzęt i aparaturę medyczną do bezpośredniego wykonywania zadań, będący poza ustalonym przez SPZOZ w S. standardem, używanie którego nie stanowi prawa do dodatkowego wynagrodzenia, 10) dezynsekcję i deratyzację, 11) przeglądy aparatów rtg, 12) utrzymanie czystości bazy lokalowej miejsca udzielania świadczeń, 13) pomiary dozymetryczne. Ponadto skarżący podtrzymał swoje stanowisko zawarte odwołaniu, że umowa kontraktowa zawarta z lekarzami świadczącymi usługi z zakresu stomatologii, prowadzącymi działalność gospodarczą na własny koszt i własne ryzyko nie stanowi zawarcia umowy o stosunku pracy i jest to umowa cywilna. Zdaniem skarżącego Państwowa Inspekcja Sanitarna powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności sprawowania nadzoru nad warunkami higieny pracy i środowiska pracy w zakładach pracy, winna wydać decyzję konkretnemu prywatnemu gabinetowi stomatologicznemu, gdyż SPZOZ nie pełniąc nadzoru nad aparatami rtg, pomiarami dozymetrycznymi i szkoleniami bhp, w tym z ochrony radiologicznej pacjenta, nie jest w stanie ocenić narażenia zawodowego osób wykonujących pracę w ramach umowy kontraktowej i ponosić kosztów związanych z wystąpieniem choroby zawodowej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przeprowadzone badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 1, art. 2, art. 3 i art. 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz.U z 2015 r., poz.1412) wynika, że organy Inspekcji Sanitarnej mają przeciwdziałać zagrożeniu życia lub zdrowia ludzi. Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami higienicznymi i zdrowotnymi w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych (art. 1). Wykonywanie tych zadań polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, a także na prowadzeniu działalności oświatowo-zdrowotnej (art. 2). Zgodnie z art. 4 cyt. ustawy do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących: (pkt 2) utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości, zakładów pracy, instytucji, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, dróg, ulic oraz osobowego i towarowego transportu kolejowego, drogowego, lotniczego i morskiego; (pkt 5) warunków zdrowotnych środowiska pracy, a zwłaszcza zapobiegania powstawaniu chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami pracy. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2016 r., która utrzymała w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] października 2016 r. dotyczącą nałożenia na SPZOZ w S., nakazów z zakresu nadzoru sanitarnego. Podstawę działania organów w rozpatrywanej sprawie stanowił przepis art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w myśl którego w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Nadto podstawą wydania decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1117) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 94 ze zm.), a także art. 207 § 2, art. 222, art. 304 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 1666). W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Organy administracji obu instancji ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zastosowały prawidłową podstawę prawną, a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcia zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że przeprowadzona kontrola sanitarna w Poradni Stomatologicznej przy ulicy [...] w S. - należącej do SPZOZ przy ul.[...], w S. wykazała nieprawidłowości, które zostały opisane w protokole kontroli Nr[...], a w konsekwencji stanowiły podstawę do wydania decyzji przez organ I instancji. Organy stanęły na stanowisku, że zgodnie z art. 304 § 1 Kodeksu pracy, pracodawca jest obowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy, o których mowa w art. 207 § 2, osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, a także osobom prowadzącym w zakładzie pracy lub miejscu wyznaczonym przez pracodawcę na własny rachunek działalność gospodarczą. Powierzenie wykonywania pracy na podstawie kontraktu, nie zwalnia pracodawcy z obowiązków określonych w art. 207 § 2 Kodeksu Pracy. Art. 207 Kodeksu pracy nakłada na pracodawcę szereg obowiązków, w tym m.in. obowiązek zapewnienia przestrzegania w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Z kolei Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy, będące szczególnym przepisem regulującym obowiązki pracodawcy w sytuacji występowania w środowisku pracy czynników rakotwórczych lub mutagennych zostało wydane na podstawie art. 222 § 3 ustawy Kodeks pracy. To powoduje, w ocenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. konieczność zachowania wyjątkowej ostrożności i zapewnienia ochrony osobom bez względu na charakter umowy, w sytuacji narażenia na czynnik rakotwórczy. Powołane Rozporządzenie nakłada na pracodawcę obowiązki: § 4 ust. 1 pkt 4 "Pracodawca prowadzi rejestr prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesom i technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, zawierający następujące dane: liczbę pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, w tym liczbę kobiet, zwanych dalej "pracownikami"; § 5 ust. 1 "Pracodawca jest obowiązany prowadzić rejestr pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym łub mutagennym i przechowywać go przez okres 40 łat po ustaniu narażenia, a w przypadku likwidacji zakładu pracy - przekazać właściwemu państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu. § 5 ust. 2 pkt 2 i 3 mówi, że: " Rejestr, o którym mowa w ust. 1, zawiera: imię, nazwisko pracownika oraz jego stanowisko pracy, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 3" oraz " numer PESEL, a w przypadku jego braku - numer dokumentu potwierdzającego tożsamość ". Jest poza sporem, że poddane kontroli rejestry prac i pracowników (w przedmiotowej sprawie) nie zawierały informacji wynikających z powołanych przepisów. Strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego jak i na etapie skargi konsekwentnie podnosiła, że umowa kontraktowa zawarta z lekarzami świadczącymi usługi z zakresu stomatologii, prowadzącymi działalność gospodarczą na własny koszt i własne ryzyko nie stanowi zawarcia umowy o stosunku pracy, jest to umowa cywilna, a SPZOZ nie jest pracodawcą. Niewątpliwie za bezsporne i niekwestionowane należy uznać, że skarżący zapewniał w ramach zawartego kontraktu Poradni Stomatologicznej: bazę lokalową z zapleczem higieniczno-sanitarnym i wyposażenie gabinetu w narzędzia, aparaturę i sprzęt medyczny i jak to określił w odwołaniu zapewniał nadzór organizacyjny W ocenie Sądu stanowisko organów sanitarnych jest prawidłowe, zaś za niezasadne należy uznać zarzuty podniesione w skardze. Nie ma racji skarżący, który swoje stanowisko wywodzi jedynie z faktu, że nie jest pracodawcą w przedmiotowej sprawie w stosunku do Poradni Stomatologicznej. Strona skarżąca zdaje się pomijać okoliczność iż jej zadaniem jest zapewnienie usług stomatologicznych w ramach zawartej umowy kontraktowej o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne z dnia [...] czerwca 2016 r., przy czym umowa ta nie reguluje kwestii prowadzenia rejestrów dotyczących czynników rakotwórczych. Z mocy art. 304 § 1 Kodeksu pracy, pracodawca jest obowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy, o których mowa w art. 207 § 2, osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, a także osobom prowadzącym w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę na własny rachunek działalność gospodarczą, a zgodnie z art. 304 § 3 powołanego kodeksu, obowiązki określone w art. 207 § 2 stosuje się odpowiednio do przedsiębiorców niebędących pracodawcami, organizujących pracę wykonywaną przez osoby fizyczne na innej podstawie niż stosunek pracy, prowadzące na własny rachunek działalność gospodarczą. Skoro zatem strona skarżąca organizuje pracę w ten sposób, że udostępnia bazę lokalową z zapleczem higieniczno-sanitarnym, wyposaża gabinet w narzędzia, aparaturę sprzęt medyczny to w świetle cytowanych wyżej uregulowań prawnych stosuje się do niej – odpowiednio – art. 304 § 3 w związku z art. 207 § 2 Kodeksu pracy. Powołane przepisy nie mają związku z nadzorem merytorycznym o którym wspomina skarżący, a z nadzorem organizacyjnym. Podkreślenia wymaga także, że rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. (powołane wyżej) nie zawiera definicji środowiska pracy. Z analizy wskazanego aktu prawnego wynika natomiast, że za środowisko pracy uznawane jest miejsce pracy, a zatem zakład pracy, w którym pracownik wykonuje czynności. Wskazane rozporządzenie odnosi się natomiast do czynności, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym. Skoro zatem skarżący jak przyznaje udostępnia bazę lokalową, wyposaża gabinet w narzędzia, aparaturę sprzęt medyczny to tym samym jest odpowiedzialny za ustalenie środowiska pracy. Zważyć tu należy, że sam SPZOZ przyznaje w odwołaniu, iż okoliczność wynikająca z § 4 ust. 1 pkt 4 i § 5 ust. 2 pkt 2 i 3 powołanego rozporządzenia Ministra Zdrowia nie została uregulowaną umową kontraktową. Zatem nie ma racji skarżący, że skoro nie jest pracodawcą osób zatrudnionych w Poradni Stomatologicznej to tym samym zwalnia go to z odpowiedzialności w zakresie obowiązków wynikających z prawidłowej realizacji postanowień Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy. Skoro do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy również nadzór i kontrola zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy oraz osobom wykonującym na własny rachunek działalność gospodarczą w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę lub przedsiębiorcę, niebędącego pracodawcą (w tym przypadku SPZOZ), na rzecz którego taka praca jest świadczona, to odzwierciedleniem uprawnień Inspekcji Pracy są – leżące po stronie osób prowadzących na własny rachunek działalność gospodarczą – obowiązki zapewnienia i przestrzegania przepisów i zasad bhp. Podkreślenia wymaga również, że właściwa dbałość o bezpieczne i higieniczne warunki pracy leży zarówno w interesie pracujących jak i osób organizujących pracę. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielając słuszność argumentacji organu odwoławczego uznał skargę za nieuzasadnioną i orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło