VII SA/Wa 422/10

WyrokWSA w Warszawie2010-06-25

Skład orzekający: Joanna Gierak - Podsiadły, Krystyna Tomaszewska, Bożena Więch – Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo zastosował art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego (wstrzymanie robót budowlanych z powodu istotnych odstępstw od projektu) w sytuacji, gdy roboty budowlane mogły zostać zakończone, a rozbudowa nastąpiła po oddaniu budynku do użytkowania?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że organy nie wyjaśniły prawidłowo stanu faktycznego. Kluczowe było ustalenie, czy doszło do istotnego odstąpienia od projektu w trakcie budowy (art. 36a Prawa budowlanego), czy też do rozbudowy obiektu po jego oddaniu do użytkowania bez wymaganego pozwolenia (art. 48 Prawa budowlanego). Wstrzymanie robót na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego jest możliwe tylko wtedy, gdy roboty są faktycznie prowadzone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego, wydanego z powodu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu. Skarżąca, której nieruchomość graniczy z inwestycją, kwestionowała ustalenia organów, twierdząc, że doszło do samowolnej rozbudowy po zakończeniu budowy, a nie istotnych odstępstw w trakcie jej trwania. Organy obu instancji utrzymały w mocy postanowienie o wstrzymaniu robót.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi T. O. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. O. kwotę 260 (dwieście sześćdziesiąt złotych) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć złotych). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2009 r., nr [...] wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wstrzymał M. i R. B. prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego parterowego usytuowanego na terenie działki nr ew. [...] obr. [...] (dawniej działka nr ew. [...]) położonej przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż czynności kontrolne przeprowadzone w dniach [...] lipca 2008 r. i [...] lutego 2009 r wykazały zrealizowanie przedmiotowego budynku gospodarczego parterowego z istotnymi odstępstwami od projektu architektoniczno – budowlanego zatwierdzonego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] marca 1982 r., znak L.dz. [...], udzielającą M. i R. i B. pozwolenia na budowę. Istotne odstępstwa dokonane w trakcie budowy polegały na rozbudowie przedmiotowego obiektu oraz zmianie jego usytuowania od strony północno - wschodniej w bezpośredniej granicy z działką sąsiednią, a także zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek warsztatowy (warsztat ślusarstwa). Ponadto do przedmiotowego obiektu zostało dostawione zadaszenie o wymiarach 5,40m x 2,60m, o konstrukcji metalowej ze spadkiem dachu na własną posesję, pokryte polistyrenem przezroczystym. Dokonując powyższych ustaleń organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie należy przeprowadzić postępowanie administracyjne w oparciu o przepisy art. 50 i 51 ustawy - Prawo budowlane, które mają na celu doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] ustalony stan faktyczny sprawy wypełnia przesłankę do zastosowania art. 50 ust 1 Prawa budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia T. O., której nieruchomość bezpośrednio graniczy z projektowaną inwestycją, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji w toku prowadzonego postępowania podjął działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, zgodnie z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także zgodnie z art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w niniejszej sprawie. Organ drugiej instancji stwierdził, że przedmiotowa budowa budynku została wykonana z istotnymi odstąpieniami od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz warunków pozwolenia na budowę. Odstępstwa polegają na rozbudowie omawianego obiektu tj. zgodnie z dokumentacją techniczno-budowlaną szerokość elewacji wynosi 5,00 m, a według pomiaru dokonanego w dniu 05.02.2009 r. odległość ta wynosi 7,55 m, długość zgodnie z projektem powinna wynosić 7,50, a w rzeczywistości wynosi 11,40 m oraz na zmianie sposobu użytkowania. Ponadto do obiektu zostało dostawione zadaszenie o wymiarach 5,40 x 2,60 o konstrukcji metalowej ze spadkiem na własną posesję pokryte polistyrenem przezroczystym. Wskazał, iż zmiana dokonana przez inwestora zalicza się do kategorii zawartej w art. 36a ust. 5 pkt 1, 2 i 6 Prawa budowlanego. Zdaniem organu wojewódzkiego inwestor dokonał zmian w warunkach samowoli budowlanej ponieważ nie wystąpił ze stosownym wnioskiem o zmianę pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy wskazał, iż istotne odstępstwa powstałe w trakcie budowy bez zmiany pozwolenia na budowę skutkują wszczęciem procedury określonej w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo wydał zaskarżone postanowienie, a postępowanie które prowadzi ma na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła T. O. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nakazanie rozbiórki samowoli budowlanej. Skarżąca zakwestionowała ustalony stan faktyczny sprawy oraz tryb prowadzonego postępowania. Skarżąca podniosła, iż inwestor dokonał samowolnej rozbudowy nie w trakcie budowy lecz po zakończonej budowie budynku gospodarczego parterowego. W związku z powyższym zdaniem skarżącej inwestor nie dokonał istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę lecz samowolnie wykonał rozbudowę budynku, która powinna podlegać rozbiórce w trybie art. 48 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o przepis art. 50 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane zgodnie z którym w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust 1 lub w art. 49 b ust 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Podczas kontroli organ stwierdził, że inwestor dokonał istotnych odstępstw od projektu architektoniczno – budowlanego zatwierdzonego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] marca 1982 r., znak L.dz. [...], udzielającą pozwolenia na budowę. Ponadto, podczas kontroli nie stwierdzono prowadzenia robót budowlanych lecz ustalono, że przedmiotowy budynek użytkowany jest na cele usługowe jako budynek warsztatowy. Dokonując powyższych ustaleń organ nie wyjaśnił, w jakiej dacie inwestor prowadził prace budowlane polegające na rozbudowie przedmiotowego budynku oraz nie ustalił czy budowa prowadzona na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] marca 1982 r., znak L.dz. [...], o pozwoleniu na budowę została zakończona przez zgłoszenie budynku do użytkowania zgodnie z pkt 3 pozwolenia na budowę. W sytuacji kiedy inwestor dokonał zgłoszenia budynku do użytkowania budowa prowadzona na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę została zakończona. Wszelkie prace budowlane prowadzone po zgłoszeniu użytkowania budynku nie mogą stanowić odstępstw od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Rozbudowa obiektu budowlanego po jego oddaniu do użytkowania powinna być prowadzona na podstawie nowego pozwolenia na budowę. Natomiast rozbudowa bez wymaganego pozwolenia na budowę skutkuje zastosowaniem przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane. W rozpoznawanej sprawie organy nie ustaliły czy doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36 a Prawa budowlanego czy też do rozbudowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Od powyższego ustalenia zależy prawidłowość zastosowania przepisu art. 50 Prawa budowlanego, który nie ma zastosowania w przypadku określonym w art. 48 Prawa budowlanego. Organ powinien mieć na uwadze, iż wstrzymanie prowadzenie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust 1 Prawa budowlanego może mieć miejsce jedynie w sytuacji gdy roboty te są wykonywane w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu. Natomiast kiedy roboty nie są prowadzone powinien mieć zastosowanie przepis art. 51 ust 7 Prawa budowlanego bowiem w takiej sytuacji wstrzymanie robót budowlanych byłoby bezprzedmiotowe (wyrok NSA z 12.10.2007 r., II OSK 629/07, LEX nr 347905 ). Z uwagi na brak dokładnego wyjaśnienia sprawy z naruszeniem art. 7 kpa, art. 77 kpa i art. 107 § 1 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270) orzekł jak w sentencji. Zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło