VII SA/Wa 440/17

Starszy referendarz sądowy – Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lipca 2017r. po rozpoznaniu wniosku R. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016r., znak:[...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: odmówić R. D. przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 8 maja 2017r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy R. D.. Pismem z dnia 1 czerwca 2017r. wezwano wnioskodawcę do wskazania w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy, gdyż w punkcie 4 formularza nie skreślił o co wnosi, czy o zwolnienie od kosztów sądowych, częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 19 czerwca 2017r. skarżący wskazał, że wnosi o zwolnienie z wpisu sądowego tj. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W takim też zakresie wniosek został rozpoznany. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych, ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną, córką i synem. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości ok. 5400 złotych miesięcznie. Na kwotę ta składa się wynagrodzenie wnioskodawcy w wysokości ok. 3200 złotych oraz małżonki w wysokości ok. 2200 złotych zależne od nadgodzin premii uznaniowej z tendencją spadającą. Wnioskodawca posiada dom o pow. 147 m² plus 10 m² o wysokości 1,4 do 2,20 m na działce 973 m², udział w zabudowanym gospodarstwie rolnym 119/288 (żona) budynek mieszkalny, oborę ze stodołą, budynek gospodarczy drewniany, garaż, drewutnię. Zaznaczył, że powierzchnia nieruchomości 6,38 jest jednak nie uprawiana od 2006r, trwa postępowanie o dział spadku i zniesienie współwłasności. Udział w postępowaniach sądowych od 2005r. generuje istotne koszty. Wnioskodawca oświadczył, że posiada środki na bieżące wydatki. Wskazał także, że dzieci studiują, nie pracują, nie osiągają dochodów, nie posiadają nieruchomości i przedmiotów wartościowych powyżej 5000 złotych. Wyszczególnił, że ponosi następujące wydatki tj. ubezpieczenie na życie 150,00 złotych, ubezpieczenie OC 8 złotych, opłatę za energię elektryczną 150,00 złotych, opłatę za gaz w wysokości 121,50 złotych, podatek od nieruchomości 32,00 złotych, opłatę za wodę w wysokości 33,5 złotych, opłatę za śmieci 43,00 złotych, ścieki w wysokości 100,00 złotych, internet 55,35 złotych, bilety dojazdy na uczelnie 150,00 złotych, paliwo dojazdy do pracy 400,00 złotych, przegląd pojazdów 15,00 złotych, ogrzewanie 230,00 złotych. Podkreślił, że podane kwoty są to średnie miesięczne wydatki plus wydatki na naprawy bieżące samochodów, naprawy bieżące i konieczne modernizacje domu. Zaznaczył także, że przełom roku wiąże się z kumulacją wydatków związanych z zakupem drewna na opał jednorazowy wydatek ok. 3600 złotych, ubezpieczenie OC, przeglądy i części do samochodów 1400 złotych. Rozpatrując niniejszy wniosek we wnioskowanym zakresie uznano, że nie występują przesłanki, które uzasadniałyby udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. od wpisu od skargi. Stwierdzono, że uzyskiwany przez skarżącego i jego małżonkę miesięczny dochód w wysokości ok. 5400 złotych jest wystarczający na poniesienie kosztów wpisu sądowego w niniejszej sprawie bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje na to, że wnioskodawca z rodziną ma zabezpieczone potrzeby bytowe. Uzyskuje z żoną regularne środki z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości ok. 5400 złotych miesięcznie. Stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca jest osobą na tyle ubogą, że jego rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowo-administracyjnego. Podkreślić jednocześnie należy, iż przy rozważaniu możliwości przyznania stronie prawa pomocy należy zawsze brać pod uwagę wysokość wymagalnych kosztów sądowych. Zauważyć wobec tego należy, że wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 100 zł tj. w najmniejszej wysokości, jaką przewidziano w art. 233 p.p.s.a oraz w wydanym na podstawie tego przepisu rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193). W świetle powyższych okoliczności uznano, że wnioskodawca z uzyskiwanych z małżonką miesięcznie dochodów jest w stanie w niniejszej sprawie samodzielnie ponieść koszty wpisu sądowego bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.