VII SA/Wa 442/13

WyrokWSA w Warszawie2013-09-27

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Małgorzata Miron, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę może zostać wydana, jeśli inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) dotyczące stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę w części dotyczącej działki nr ewidencyjny [...] w M. jest wadliwe. GINB nie wyjaśnił należycie kwestii dysponowania przez inwestora działką na cele budowlane, opierając się na błędnej interpretacji poprzedniego wyroku WSA. Ponadto, zrealizowanie inwestycji nie stanowi o nieodwracalności skutków prawnych decyzji o pozwoleniu na budowę, co jest istotne przy ocenie stwierdzenia nieważności.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Pracy "M." i P. Sp. z o.o. wniosły skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewody M. i stwierdziła nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. z 2001 r. w części dotyczącej pozwolenia na budowę sieci wodociągowej na działce nr ewid. [...]. Wnioskodawca P. S. twierdził, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ inwestor nie posiadał prawa do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Spółdzielnia Pracy "M." zarzuciła naruszenie prawa procesowego i brak uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania, wskazując na toczące się postępowanie dotyczące sfałszowania Aktu Własności Ziemi. P. Sp. z o.o. zarzuciła brak uzasadnienia decyzji i stwierdzenie nieważności mimo nieodwracalnych skutków prawnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w części dotyczącej rozstrzygnięcia co do działki numer ewidencyjny [...] w M., w pozostałej części oddalił skargę P. Sp. z o.o. z siedzibą w M. oraz oddalił skargę Spółdzielni Pracy "M." w K. Z. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak- Pęczkowska, , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2013 r. ze skarg Spółdzielni Pracy "M." w K. Z. i P. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. oddala skargę Spółdzielni Pracy "M." w K. Z.; II. ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w M. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rozstrzygnięcia co do działki numer ewidencyjny [...] w M.; III. w pozostałej części oddala skargę P. Sp. z o.o. z siedzibą w M.; IV. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; V. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Spółdzielni Pracy "M." w K. Z. kwotę 460-, (czterysta sześćdziesiąt złotych) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) decyzją z dnia [...] stycznia 2013r., [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: k.p.a.), w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 913/12, ponownie rozpoznając odwołanie od decyzji Wojewody M. z dnia [...] września 2011 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności, decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. sp z o.o. pozwolenia na budowę: sieci wodociągowej wraz z kablem sterowniczym od odwiertów, położonych w A. do Rozlewni Wód Mineralnych "P." w M. na nieruchomości, położonej w A. na działkach o nr ewid.: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i na nieruchomości, położonej w M. na działkach o nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...],[...], kabla zasilającego nn na nieruchomości, położonej w A. na działkach o nr ewid.: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i na nieruchomości, położonej w M. na działkach o nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...],[...], uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody M. z dnia [...] września 2011r w całości i stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], w części, dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia P. sp. z o.o. pozwolenia na budowę sieci wodociągowej z kablem sterowniczym od odwiertów, położonych w A. do Rozlewni Wód Mineralnych "P." w M. na nieruchomości położonej na działce o nr ewid. [...] w M. Ponadto GINB w pozostałym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż wnioskiem z dnia [...] września 2010 r. P. S., jako następca prawny właściciela działki o nr ewid. [...] w M., wystąpił do Wojewody M. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia P. sp zo.o. pozwolenia na budowę sieci wodociągowej z kablem sterowniczym od odwiertów położonych w A. do Rozlewni Wód Mineralnych "P." w M. Wnioskodawca stwierdził, iż decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż inwestor nie posiadał prawa do dysponowania działką wnioskodawcy (o nr ewid. [...] w M.) na cele budowlane. Wojewoda M. wszczął na wniosek P. S. postępowanie nadzorcze, a następnie decyzją z dnia [...] września 2011 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania P. S., decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. uchylił ww. decyzję Wojewody M. z dnia [...] września 2011 r., w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 913/12, po rozpoznaniu skargi "P." sp. zo.o. z/s w M., uchylił ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r., która w ocenie sądu zapadła z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a.. Jednocześnie w uzasadnieniu wyroku sąd wskazał między innymi, że " stan prawny nieruchomości określa aktualny wpis, w prowadzonej dla niej, księdze wieczystej. Na jego ocenę nie mają wpływu postępowania sądowe do czasu zmiany na ich podstawie wpisów w księdze wieczystej". Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż zakres wszczęcia postępowania nadzorczego w sprawie inwestycji liniowej musi odpowiadać interesowi prawnemu wnioskodawcy. W niniejszej sprawie interes prawny P. S. wywodzi z tytułu własności do działki o nr ewid. [...] w M. na której zaprojektowano część omawianej inwestycji liniowej. Dlatego też GINB uznał, iż kontrolą w postępowaniu nieważnościowym, powinna być objęta tylko ta część decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], która dotyczy części kwestionowanej inwestycji liniowej w zakresie działki o nr ewid. [...] w M. Natomiast zaskarżona decyzja Wojewody M. z dnia [...] września 2011 r., rozstrzyga w zakresie wykraczającym poza interes prawny wnioskującego, gdyż odmawia stwierdzenia nieważności całości decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. z dnia [...] lipca 2001r o pozwoleniu na budowę. Z tych względów Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał działanie organu wojewódzkiego w tym zakresie za bezprzedmiotowe i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji, dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji w zakresie wykraczającym poza interes prawny wnioskodawcy. W ocenie organu odwoławczego, ustalenia stanu faktycznego Wojewody M., dotyczącego decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. z 1974r., dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], w zakresie działki o nr ewid. [...], budzą wątpliwości, gdyż nie znajdują one potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W szczególności w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji organ wojewódzki stwierdzi, że inwestor wykazał się prawem do dysponowania terenem przedmiotowej inwestycji na cele budowlane, zgodnie z wymaganiami obowiązujących wówczas przepisów. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 33 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym na dzień 29 czerwca 2001 r.) do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Natomiast w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, ustawodawca wskazał, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Następnie organ odwoławczy zauważył, iż z uwagi na fakt, że inwestor (P.sp. z o.o.) nie był właścicielem działki o nr ewid. [...] w M., dokument ten (o którym mowa w art. 33 ust 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane) może zastąpić pisemna zgoda właściciela powyższej działki. W szczególności dowodem potwierdzającym prawo inwestora, do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie ww. działki - w dacie orzekania badanej w trybie nieważnościowym decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. z dnia [...] lipca 2001 r. - nie może być wypis z ewidencji gruntów (wydany przez Starostę Powiatowego w N. S. z dnia [...] stycznia 2012r. sporządzony według stanu na dzień 31 stycznia 2001 r.), znajdujący się w aktach organu wojewódzkiego (karta nr 3). Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Moc wiążącą zarówno dla obywateli, jak i dla organów państwowych mają tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konkretnych granic, rodzajów użytków i ich jakości - klasy bonitacyjnej). Stąd dane z ewidencji gruntów nie mogą stanowić dowodu istnienia bądź nieistnienia po stronie określonego podmiotu tytułu prawnego do nieruchomości. Jak ustalił organ odwoławczy na podstawie Aktu Własności Ziemi z dnia [...] września 1974r., Nr [...], wydanego przez Naczelnika Powiatu w N. S. (karta nr 9, znajdująca się w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w N. S.), Pani M. P. w dniu [...] czerwca 2001 r. (w dacie wydania kontrolowanej decyzji) była właścicielem działki o nr ewid. [...] w M. Kopia wyrysu z mapy ewidencyjnej z wykazem zmian, sporządzonej przez uprawnionego geodetę Pana inż. B. W. w dniu [...] sierpnia 2009 r. (karta nr 7, znajdująca się w księdze wieczystej nr v, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w N. S.) potwierdza, że po zmianach poregulacyjnych ww. nieruchomość w M. o nr ewid. [...] (o powierzchni 8 hektarów, 21 arów i 95 metrów kwadratowych), tworzą obecnie dwie działki o nr ewid.: [...] (o powierzchni 44 ary) oraz [...] (o powierzchni 7 hektarów i 75 arów). Z zatwierdzonego ww. decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. z dnia [...] lipca 2001 r. projektu budowlanego "Sieci wodociągowej, kabla zasilającego nn i sterującego od odwiertów wody mineralnej do Rozlewni wód mineralnych "P.", wykonanego w czerwcu 2001 r., przez mgr inż. M. B. i mgr. Inż. B. M. wynika, że część spornej inwestycji - sieci wodociągowej wraz z kablem sterowniczym od odwiertów wody mineralnej do Rozlewni Wód Mineralnych "P." w M. - została zaprojektowana na powyższej działce o nr ewid. [...]w M. Tym samym, zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę powinien dołączyć dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie w.w. działki o nr ewid. [...] w M. Następnie organ odwoławczy wskazał, iż w aktach sprawy brak jest dokumentu, potwierdzającego, że właściciel działki o nr ewid. [...] w M. ( M. P. lub - jak twierdzi organ nadzorczy pierwszej instancji, działający w imieniu Skarbu Państwa - Burmistrz Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M.), wyraził zgodę inwestorowi na budowę spornej inwestycji. Organ odwoławczy stwierdził, że brak dowodu stwierdzającego prawo inwestora (P. sp. z o.o.) do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w zakresie działki o nr ewid. [...] w M. w zgromadzonym materiale dowodowym może stanowić podstawę do uznania, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], w zakresie działki o nr ewid. [...]w M., w sposób rażący narusza art. 156 § 1pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 2 i 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, konieczność wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest jedną z podstawowych kwestii przy ocenie możliwości wydania pozwolenia na budowę. W opinii GINB uwzględnienie wniosku inwestora (P. sp. z o.o.) o pozwolenie na budowę z dnia [...] czerwca 2001 r - w zakresie działki o nr ewid. [...]w M. - przez organ administracji publicznej (Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M.), bez spełnienia wskazanego warunku, traktowane musi być jako rażące naruszenie prawa i winno skutkować stwierdzeniem nieważności takiego pozwolenia, gdyż oczywistość tego naruszenia nie budzi wątpliwości. Również skutki jakie może wywołać decyzja, na mocy której realizowane są prace budowlane, sprzeczne z konstytucyjnym prawem własności, są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do wniosków dowodowych zgłoszonych przez inwestora w piśmie z dnia 31 stycznia 2012 r. wyjaśniając, iż ich nie uwzględnił gdyż przymiot strony P. S. wynika z wpisu w księdze wieczystej i zobowiązuje organ nadzorczy do uznania, że wnioskujący jest właścicielem działki nr [...]w M. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż stan prawny wynikający z księgi wieczystej będzie istniał dopóty, dopóki nie zostanie usunięty wpis niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym. Następnie organ powołując się na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazał, iż orzekający w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 913/12, stwierdził, iż "stan prawny nieruchomości określa aktualny wpis, w prowadzonej dla niej, księdze wieczystej. Na jego ocenę nie mają wpływu postępowania sądowe do czasu zmiany na ich podstawie wpisów w księdze wieczystej". Na decyzję GINB z dnia [...] stycznia 2013 r., Nr [...], skargi wnieśli Spółdzielnia Pracy "M." w K. oraz P. sp. z o.o. z siedzibą w M. Spółdzielnia Pracy "M." w K. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa procesowego poprzez nie zastosowanie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. i nie uwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania. Zdaniem skarżącej postępowanie powinno zostać zawieszone do czasu zakończenia sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej dotyczącej nieruchomości nr [...], której wnioskujący jest właścicielem z rzeczywistym stanem prawnym. W postępowaniu tym toczącym się przed Sądem Rejonowym w M. Wydział I Cywilny pod sygn.akt. [...] występuje jako pozwany wnioskodawca P. S., który wyjaśnił, iż Akt Własności Ziemi na podstawie którego jego poprzedniczka prawna M. P. stała się właścicielką działki nr [...]został sfałszowany, o czym dowiedział się po dokonaniu w 2009r wpisu do księgi wieczystej prawa własności działki nr [...] zakupionej od spadkobiercy M. P. Skarżąca Spółdzielnia podniosła także, iż nie zgadza się z poglądem wyrażonym w wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt VII SA/WA 913/12, iż w kontekście zarzutu nie uwzględnienia wniosku o zwieszenie postępowania organ administracji przyjmuje stan prawny nieruchomości wynikający z aktualnego wpisu w prowadzonej dla tej nieruchomości księdze wieczystej i na jego ocenę nie mają wpływu postępowania sądowe. W skardze podniesiono także, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił wniosku i nie wezwał do udziału w niniejszej sprawie w charakterze strony E. G. Jeżeli organ przyjmuje, że właścicielem działki Nr [...] w 2001 r. była M. P., to stroną postępowania winna być także jej spadkobierczyni E. G., która w wyniku zmiany postanowienia spadkowego przez Sąd Rejonowy M. postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. sygn. akt [...] została uznana za spadkobierczynię M. P. wraz ze swoim bratem B. S. E. G. nie przeniosła swoich praw do spadku na rzecz wnioskodawcy P. S. ani także nie zbyła należnego jej udziału w działce Nr [...]. Tak więc podobnie P. S. winna być stroną niniejszego postępowania. Brak wezwania E. G. skutkuje naruszeniem jej praw jako strony, a w konsekwencji stanowić będzie podstawę do wznowienia postępowania. Skarżący inwestor - P. sp. z o.o. z/s w M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz jednocześnie o zawieszenie niniejszego postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu zakończenia sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej w rzeczywistym stanem prawnym Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 8,11 oraz 107 § 3 w zw. z art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – k.p.a. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia decyzji; - art. 156 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, tj. nierozważenie występowania przesłanek negatywnych do stwierdzenia nieważności decyzji; - art. 156 § 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji w sytuacji wystąpienia negatywnej przesłanki uniemożliwiającej wydanie takiego orzeczenia, tj. wywołania przez decyzję nieodwracalnych skutków prawnych. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne w postaci zrealizowania inwestycji. W odpowiedzi na skargi Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Przed dokonaniem oceny zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności niezbędne jest jednak wskazanie, iż na rozprawie sąd postanowił na podstawie art.111 § 1 p.p.s.a zarządzić połączenie sprawy ze skargi Spółdzielni Pracy "M." z siedzibą w K., sygn.akt VII SA/Wa 442/13 ze sprawą skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w M., sygn.akt. VII SA/Wa 785/13 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższy przepis skargę P. sp. z o.o. z siedzibą w M. należało uznać za uzasadnioną. Zgodzić należy się z Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, iż projektowana inwestycja zatwierdzona badaną w trybie stwierdzenia nieważności decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...] jest inwestycją liniową. Trafnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż zakres wszczęcia postępowania nadzorczego w sprawie inwestycji liniowej musi odpowiadać interesowi prawnemu wnioskodawcy. Ponieważ wnioskodawca P. S. swój interes prawny wywodzi z tytułu własności działki o nr ewid. [...] w M. na której zaprojektowano część inwestycji liniowej dlatego też kontrolą w postępowaniu nadzorczym należy objąć tylko tą część decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], która dotyczy inwestycji liniowej przebiegającej przez działkę skarżącego o nr ewid. [...]w M. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o umorzeniu postępowania organu pierwszej instancji w zakresie wykraczającym poza zakres interesu prawnego wnioskodawcy. Natomiast rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i stwierdzające nieważność kontrolowanej decyzji w części dotyczącej udzielenia skarżącej spółce P. pozwolenia na budowę na działce nr o nr ewid. [...] jest zdaniem sądu wadliwe. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kontrolowana decyzja Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca P. sp z o.o. pozwolenia na budowę dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa bowiem inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania działką nr ew [...] na cele budowlane. Organ odwoławczy wskazał, iż "w aktach sprawy brak jest dokumentu, potwierdzającego, że właściciel działki o nr ewid. [...] w M. ( M. P.lub - jak twierdzi organ nadzorczy pierwszej instancji, działający w imieniu Skarbu Państwa - Burmistrz Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M.), wyraził zgodę inwestorowi na budowę spornej inwestycji". Jednocześnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż dowodem potwierdzającym prawo inwestora do dysponowania działką nr ew [...] na cele budowlane nie może być wypis z ewidencji gruntów co wynika z wiążącej oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 913/12. Wbrew stanowisku Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzenie zawarte w w/w wyroku sądowym, iż " stan prawny nieruchomości określa aktualny wpis, w prowadzonej dla niej, księdze wieczystej. Na jego ocenę nie mają wpływu postępowania sądowe do czasu zmiany na ich podstawie wpisów w księdze wieczystej" nie dotyczyło badanej w postępowaniu nadzorczym decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...]. Stwierdzenie to jak wynika z uzasadnienia wyroku zapadło w kontekście zarzutu zawartego w skardze dotyczącego nieprzeprowadzenia wnioskowanego dowodu z akt sprawy cywilnej Sądu Rejonowego M. o sygn. akt I Ns 150/11, co pozwoliłoby zdaniem skarżącej spółki P.nustalić zgodny z prawem stan własności działki nr [...]. Organ odwoławczy zupełnie pominął i nie odniósł się do ustaleń zawartych w decyzji Wojewody M. z dnia [...] września 2011r odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...]. Z ustaleń tych wynika, że działka nr ew [...] w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie miała założonej księgi wieczystej. Księga wieczysta dla działki nr ew [...] została założona dopiero w dniu 15 września 2009r. Wcześniej nikt z właścicieli tej działki nie ujawnił swych praw właścicielskich ani w ewidencji gruntów ani też w Księgach Wieczystych. Tak więc jedynym dokumentem dostępnym Burmistrzowi Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. przy ocenie wniosku inwestora był skrócony wypis z rejestru gruntów z dnia 11 stycznia 2001r, Według tego rejestru działka nr [...] stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała w dyspozycji Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. to jest organu udzielającego pozwolenia na budowę. Fakt pozytywnego dla inwestora rozpatrzenia jego wniosku przez Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. w zakresie terenów pozostających w jego dyspozycji potwierdza jednoznacznie zgodę dysponenta terenu na zabudowę działek zgodnie z zatwierdzoną przez ten organ dokumentacją. Od decyzji o pozwoleniu na budowę nie wniesiono odwołania, jak również w trakcie prowadzonych na działce nr ew [...]robót budowlanych nie wniesiono zastrzeżeń. Powyższe okoliczności zdaniem Wojewody M. świadczą o tym, że nikt nie kwestionował uprawnień Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. odnośnie dysponowania działką nr ew [...] na cele budowlane określone w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...] o pozwoleniu na budowę. Wadliwa jest ocena organu odwoławczego z której wynika, że inwestor nie posiadał prawa do dysponowania działką nr ew [...] na cele budowlane bowiem w aktach sprawy brak jest dokumentu, potwierdzającego zgodę Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. działającego w imieniu Skarbu Państwa na budowę spornej inwestycji. Skoro Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjmuje, że właścicielem działki nr ew [...] w dacie wydania kontrolowanej decyzji był Skarb Państwa i działka pozostawała w dyspozycji Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M., to pozytywne rozpatrzenie przez Burmistrza wniosku inwestora i wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę inwestycji przebiegającej przez działkę nr ew [...] potwierdza jednocześnie zgodę Burmistrza na budowę. Ponownie rozpatrując odwołanie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien sprawdzić czy ustalenia faktyczne dokonane przez Wojewodę M. znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. W szczególności wyjaśniania wymaga czy w dacie wydania kontrolowanej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...] o pozwoleniu na budowę istniała księga wieczysta dotycząca działki nr ew [...], kto był właścicielem tej działki i czy dokumenty którymi dysponował organ wydający pozwolenie na budowę były wystarczające do wydania decyzji badanej w trybie nadzoru. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oceniając, czy kontrolowana decyzja obarczona jest wadą rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane powinien uwzględnić okoliczność ujawnioną już po wydaniu badanej decyzji. Mianowicie z pisma Prokuratora Rejonowego w M. z dnia [...] września 2013r wynika, iż było prowadzone dochodzenie [...] w sprawie sfałszowania Aktu Własności Ziemi nr [...] z dnia [...] września 1974r na podstawie, którego M. P. stała się właścicielką działki nr ew [...]. Dochodzenie to zostało umorzone wobec przedawnienia karalności czynu . Należy podkreślić, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 §1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od ogólnej zasady trwałości i stabilności decyzji określonej w art. 16 k.p.a. Rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną formą naruszenie prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze-skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 1994 r. sygn. akt III ARN 13/94, publ. OSN 1994, z. 3, poz. 36; oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 lipca 1994 r. sygn. akt V SA 535/94, publ. ONSA 1995, z. 2, poz. 91; z dnia 31 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1306/07, z dnia 20 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 1729/07, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1134/04, publ. Lex Nr 165717). Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 156 § 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji w sytuacji, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne polegające na zrealizowaniu inwestycji. W orzecznictwie sądowo administracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż zrealizowanie inwestycji nie stanowi o nieodwracalności skutków prawnych w stosunku do decyzji o pozwoleniu na budowę bowiem nie ma żadnych przeszkód, aby właściwe organy administracyjne podjęły czynności administracyjne w granicach przypisanych im kompetencji w odniesieniu do takiej decyzji. Mając na uwadze, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadła bez należytego wyjaśnienia kwestii dysponowania przez inwestora działką nr [...] na cele budowlane Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Skarga Spółdzielni Pracy "M." z siedzibą w K. podlegała natomiast oddaleniu jako wniesiona przez podmiot nie będący stroną postępowania. Z akt sprawy wynika, że skarżąca Spółdzielnia Pracy "M/" jest właścicielką części działki nr [...] w stosunku do której nie zostało wszczęte postępowanie nadzorcze. Skarżąca Spółdzielnia Pracy "M." nie ma więc interesu prawnego do kwestionowania decyzji w części dotyczącej działki nr ew [...]. Sąd oddalił skargę Spółdzielni Pracy "M." z siedzibą w K. na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na podstawie art. 153 w/w ustawy, a rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło