VII SA/Wa 445/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi B. P.-C. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) grudnia 2012 r., nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu skargę oddala Postanowieniem z dnia (...) grudnia 2012 r. nr (...), (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "(...) WINB"), na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 . nr 243, poz. 1623 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia B. P.-C. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) ( "PINB") nr (...) z dnia (...) października 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zarzutów, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Z akt postępowania administracyjnego wynikalo, że decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) Nr (...) z dnia (...) lutego 2009 r. nakazano B. P.-C. i J. C. obowiązek dokonania rozbiórki dwóch lokali mieszkalnych nad garażem oraz klatki schodowej na terenie nieruchomości przy ul. (...) w (...). Wobec niewykonania przez B. P.-C. i J. C. ww. obowiązku organ powiatowy przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego. W dniu 31 stycznia 2011 r. do zobowiązanych zostało skierowane upomnienie wzywające do wykonania w/w obowiązku. Następnie w dniu (...)marca 2011 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy Nr (...) (TYT-3), którego doręczenie zobowiązanym wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. W toku egzekucji organ I instancji postanowieniem Nr (...) z dnia (...) lipca 2011 r. nałożył na B. P.-C. i J. C. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 42.086,40 zł z uwagi na uchylanie się od wykonania ciążącego na nich obowiązku. Pismem z dnia 6 października 2011 r. B. P.-C. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie nakazania rozbiórki oraz w sprawie nałożenia grzywny w kwocie 42.086,40 zł, domagając się uchylenia obu rozstrzygnięć. Decyzją z dnia (...) listopada 2011 r. PINB odmówił wznowienia postępowania w sprawie nakazania rozbiórki lokali, zaś (...) WINB postanowieniem z dnia (...) stycznia 2012 r. nr (...) odmówił wznowienia postępowania w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W związku z nieuiszczeniem grzywny, PINB (...) jako wierzyciel w dniu 13 lutego 2012 r. wystawił tytuł wykonawczy Nr (...) (TYT-1) skierowany do organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego (...), celem wyegzekwowania tej kwoty. Po wniesieniu przez J. C. zarzutów, organ wezwał J. C. do złożenia wyjaśnień i udokumentowania, kto jest aktualnym właścicielem nieruchomości przy ul. (...) w Warszawie, przesyłając B. P.-C. ww. pismo do wiadomości. W dniu 22 maja 2012 r. B. P.-C. złożyła pismo wyjaśniające, w którym zajęła stanowisko w sprawie. Następnie wobec dalszego niewykonania rozbiórki, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) postanowieniem z dnia (...) lipca 2012r. nałożył na B. P.-C. i J. C. obowiązek wpłacenia zaliczki na poczet sporządzenia kosztorysu w ramach zastępczego wykonania obowiązku rozbiórki. W dniu (...) lipca 2012 r. B. P.-C. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, a ponadto wniosła zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia (...).03.2011r. nr TYT-3 nr (...), wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich złożenia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu podała, że nawet jeśli tytuł wykonawczy nr (...) został jej prawidłowo doręczony, to z początkiem 2011 r. znacznemu pogorszeniu uległ jej stan zdrowia, a w styczniu 2012 r. została przyjęta do szpitala. Dopiero po ostatniej hospitalizacji w marcu 2012 r. odzyskała możliwość normalnego funkcjonowania. W dniu (...) sierpnia 2012 r. organ I instancji wydał postanowienie Nr (...) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr (...) z dnia (...) marca 2011r. i odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia w/w zarzutów. (...) WINB postanowieniem z dnia (...) października 2012r., uchylił w całości w/w postanowienie organu powiatowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy PINB (...) postanowieniem Nr (...) z dnia (...) października 2012 r. odmówił przywrócenia terminu do rozpatrzenia zgłoszonych przez B.P.-C. zarzutów do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr (...) z dnia (...) marca 2011 r. Organ I instancji wskazał, że tytuł wykonawczy zawierał pouczenie o możliwości wniesienia zarzutów w terminie 7 dni, zaś wskazane we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów przesłanki zdrowotne oraz analiza załączonych do wniosku dokumentów wskazywały, ze w ocenie organu brak było dowodów potwierdzających, że w terminie od 6 do 13 kwietnia 2011 r. zobowiązana nie miała możliwości wniesienia zarzutów. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła B. P.-C. wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Skarżąca wskazała, że sam fakt osobistego odbioru przesyłki pocztowej, nie jest jednoznaczny z posiadaniem możliwości podejmowania dalszych działań związanych z zawartością odebranej przesyłki. Jednocześnie podała, że jej stan zdrowia uległ znacznemu pogorszeniu z początkiem 2011 r. a nie jest w stanie udokumentować każdej kolejnej dolegliwości, gdyż jest osobą chorą przewlekle od 2006 r., a z dolegliwościami zmagała się początkowo bez potrzeby hospitalizacji. W ocenie skarżącej brak dokumentacji za 2011 r. nie oznacza wcale, że w tym okresie była zdrowia i co za tym idzie – w stanie, by podejmować działania mające na celu ochronę jej praw i interesów. Po rozpoznaniu zażalenia (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) grudnia 2012 r. nr (...) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że B. P. – C. we wniosku z dnia 27 lipca 2012 r. o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów nie wykazała braku swojej winy w uchybieniu terminowi przysługującemu do ich wniesienia. Zdaniem organu wskazane we wniosku okoliczności i dołączona do niego dokumentacja lekarska potwierdzają zły stan zdrowia zobowiązanej, jednakże z żadnego z tych dokumentów nie wynika, aby zobowiązana w terminie właściwym do wniesienia zarzutów, nie mogła osobiście lub korzystając z pomocy osób trzecich, dopełnić czynności polegającej na wniesieniu zarzutów. Zobowiązana powinna w sposób nie budzący wątpliwości wykazać brak swojej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia zarzutów, czego zdaniem (...) WINB nie uczyniła. Skargę na powyższe postanowienie założyła B. P.-C. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem PINB z dnia (...) października 2012 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Postanowieniu zarzuciła: 1. mające wpływ na rozstrzygnięcie naruszenie przepisu art. 58 § 1 k.p.a. wskutek przyjęcia, że pozostawanie przez zobowiązaną w bardzo złym stanie zdrowia nie usprawiedliwia niedopełnienia przez nią czynności; 2. mające wpływ na rozstrzygnięcie naruszenie przepisów postępowania art. 9 k.p.a. i art. 75 k.p.a. poprzez brak gruntownego wyjaśnienia okoliczności uchybienia przez zobowiązaną terminu do wniesienia zarzutów; 3. naruszenie przepisów postępowania art. 124 § 2 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, nieodniesienie do braku możliwości skorzystania z pomocy osób trzecich. Skarżąca wskazała, że przedstawiona dokumentacja medyczna potwierdza jej zły stan zdrowia i oczywistym było, że nie była w stanie zajmować się sprawami wymagającymi wysiłku intelektualnego. W ocenie skarżącej uzasadnienie postanowienia nie odnosi się w ogóle do argumentacji podniesionej w odwołaniu. Skarżąca podała, że jej stan zdrowia w kwietniu 2011 roku nie pozwalał nawet na pojęcie znaczenia doręczonego tytułu wykonawczego. Podniosła również, że jest osobą samotną, mieszka sama i nie ma możliwości korzystania z pomocy osób trzecich. Do tych okoliczności organ odwoławczy się nie odniósł i nie wskazał, dlaczego nie uznał tych wyjaśnień za niewystarczających dla uprawdopodobnienia braku winy. W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji lub postanowienia, może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy ich wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) grudnia 2012 r. jak też poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) października 2012 r., nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kwestią podlegającą ocenie Sądu było to, czy organ prawidłowo odmówił B. P.-C. przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone w wyniku wystawienia tytułu wykonawczego nr (...) z dnia marca 2011 r. Z przepisu art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. ) wynika, że zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przy czym art. 18 tej ustawy odsyła do odpowiedniego stosowania w postępowaniu egzekucyjnym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W art. 58 k.p.a. uregulowano instytucję przywrócenia terminu. Stwarza ona możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia, i ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych, wynikłych wskutek uchybienia terminu procesowego. Przepis ten stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Dokonując oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminowi bez swej winy, organ powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenić winę według obiektywnych mierników staranności. Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Wnoszący podanie musi zatem uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie. W prośbie o przywrócenie terminu powinien wykazać, że mimo całej staranności nie udało mu się zachować terminu. Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że takich okoliczności B.P.-C. nie wykazała. Nie uprawdopodobniła w żaden sposób, że przez cały bieg terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, tj. od dnia 6 do 13 kwietnia 2011 r. istniała niezależna od niej przeszkoda, która spowodowała niemożność złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Brakiem winy osoby zainteresowanej w dochowaniu terminu jest m.in. nieprawidłowe doręczenie pisma, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, przerwa w komunikacji. Żadna z tych okoliczności w niniejszej sprawie nie zaszła. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest prezentowane stanowisko, że choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie jest wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 30 grudnia 2008 r. I OZ 925/08, czy z 30 listopada 2012 r., I OZ 877/12). Skarżąca, na której spoczywał obowiązek wykazania takich faktów, powołała okoliczność złego stanu zdrowia, w tym choroby przewlekłej. Przedłożyła także dokumentację medyczną (m.in. karty informacyjne leczenia szpitalnego z 2007 r. oraz z marca 2012 r., zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia). Stwierdzić jednakże należy, że przedstawione zaświadczenia nie obejmują czasu, w którym skarżąca była zobowiązana do wykonania czynności, nie można więc mówić o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu. Z przedstawionej dokumentacji wynika wprawdzie, że stan zdrowia skarżącej jest zły i cierpi na choroby przewlekłe, jednakże w ocenie sądu nie przesądza ono o tym, że skarżąca w dniach od 6 kwietnia 2011 r. do 13 kwietnia 2011 r. w ogóle nie była w stanie wnieść zarzutów. Sam faktu choroby przewlekłej jest bowiem niewystarczający do przywrócenia terminu z art. 58 § 1 k.p.a. Zadaniem osoby jest uprawdopodobnienie, że choroba ta uniemożliwiała osobiste dokonanie czynności, jak też wyręczenie się inną osobą. Jest to tym bardziej istotne, gdy choroba nie ma nagłego charakteru i nic nie wskazuje na to, że w okresie, gdy biegł termin do wniesienia zarzutów jej objawy nasiliły się i doprowadziły do takiego stanu, który uniemożliwił terminowe jego złożenie. Na marginesie wskazać należy, że wiarygodności twierdzeniu, że od początku 2011 r. do marca 2012 r. skarżąca w ogóle nie miała możliwości normalnego funkcjonowania, przeczy okoliczność, że skarżąca wykazywała inicjatywę w prowadzonym postępowaniu administracyjnym składając pisma procesowe, w tym m.in. w dniu 6 października 2011 r. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie nakazania rozbiórki oraz w sprawie nałożenia grzywny w kwocie 42.086,40 zł. Podsumowując, B. P.-C. nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia zarzutów. Nie spełniła tym samym przesłanek opisanych w art. 58 k.p.a., co uniemożliwiło organowi zastosowanie instytucji przywrócenia terminu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.