VII SA/Wa 449/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-06
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta była już wcześniej rozstrzygana w postępowaniu nieważnościowym lub była przedmiotem kontroli sądowej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli kwestia ta była już prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednim postępowaniu nieważnościowym lub została zbadana przez sąd administracyjny w ramach kontroli legalności decyzji. Ponowne rozpatrywanie takiej sprawy stanowiłoby naruszenie zasady praworządności i zakazu res iudicata.Stan faktyczny
Skarżąca M. W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 1996 r., utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza z 1996 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na remont dachu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że decyzja Wojewody była już badana w trybie stwierdzenia nieważności w 2003 r. oraz była przedmiotem kontroli NSA w 1997 r. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc nowe zarzuty dotyczące naruszeń budowlanych. GINB utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie, domagając się uchylenia postanowienia GINB.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku M. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...] odmawiającym wszczęcia na wniosek M. W. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1996 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza D. z dnia [...] stycznia 1996 r., znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą R. W., S. W., A. W., K. W. pozwolenia na wykonanie remontu kapitalnego i zmianę konstrukcji dachu budynku mieszkalnego, położonego na działce nr [...]. przy ul. K. w D., -
utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] listopada 2011 r.
Wydając powyższą decyzję organ ustalił następujący stan faktyczny i prawny.
Pismem z dnia 1 września 2011 r. M. W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1996 r. utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza D. z dnia [...] stycznia 1996 r., znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą R. W., S. W., A. W.. K. W. pozwolenia na wykonanie remontu kapitalnego i zmianę konstrukcji dachu budynku mieszkalnego, położonego na działce nr [...] przy ul. K. w D. Wniosek swój uargumentowała chęcią uporządkowania stanu prawnego i sytuacji budowlanej swojej nieruchomości położonej w D. przy ul. K.
Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1996 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza D. z dnia [...] stycznia 1996 r., znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany udzielającą R. W., S. W., A. W., K. W. pozwolenia na wykonanie remontu kapitalnego i zmianę konstrukcji dachu budynku mieszkalnego, położonego na działce nr [...] przy ul. K. w D.. W uzasadnieniu postanowienia I instancyjnego organ wskazał, że decyzja Wojewody [...] była już badana w trybie art. 156 § 1 kpa. z wniosku M. W. i decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Również jak wskazywał organ I instancyjny z uwagi na kontrolę sądową przedmiotowej decyzji przez NSA prawomocnym wyrokiem z dnia 25 kwietnia 1997 r. sygn. akt II SA/Kr 610/96 oddalającym skargę M. W. na decyzje Wojewody [...] utrzymującą w mocy decyzje Burmistrza D. z dnia [...] stycznia 1996 r. należało odmówić wszczęcia postępowania.
Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem M. W. pismem z dnia 23 listopada 2011 r. wniosła o ponowne rozstrzygnięcie sprawy, argumentując swoje stanowisko uszkodzeniami wynikającymi z niezgodnej z prawem przebudowy domu sąsiada – brak szczeliny dylatacyjnej, różne grubości ścian, postawienie sąsiedniej ściany szczytowej na odsadzce fundamentowej wnioskodawczyni. Ponadto wnioskowała o dokładne, komisyjne sprawdzenie ww. naruszeń.
Po rozpatrzeniu w/w wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] listopada 2011 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że przeprowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest możliwe tylko w przypadku, gdy wszczęcie takiego postępowania jest dopuszczalne z przyczyn przedmiotowych i podmiotowych, a w niniejszej sprawie istniały istotne przeszkody o charakterze przedmiotowym. Jak wskazał organ, decyzja Wojewody [...] była już kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym i decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił jej stwierdzenia nieważności. Ponowne merytoryczne rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, zdaniem organu, było by rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 kpa. jak i art. 6 kpa. przez naruszenie zasady praworządności.
Kwestionując powyższe postanowienie wydane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, M. W. wniosła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie. W skardze skarżąca podniosła, że postępowanie trwające od 1996 r. nie zakończyło się do chwili obecnej co ujemnie skutkuje na mienie skarżącej. Ponadto skarżąca podniosła naruszenie przepisu art. 8 kpa. jak i 5 kc. Jak i kwestionowała ustalenia i prowadzone postępowania w sprawie przedmiotowej inwestycji, kwestionując decyzję Burmistrza D. z dnia [...] stycznia 1996 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuję:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga nie zasługuję na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie zostało słusznie wydane na podst. art. 61a kpa. z przyczyn przedmiotowych.
Jak wynika z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy, kwestionowana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 1996 r., kontrolowana była przez NSA w prawomocnym wyroku z dnia 25 kwietnia 1997 r. sygn. akt II SA/Kr 610/96, w którym to oddalono skargę M. W. na decyzję Wojewody [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza D. z dnia [...] stycznia 1996 r.
Wyrok jest prawomocny i wiążący. Z treści uzasadnienia wyroku wynika fakt badania merytorycznych zarzutów, odnoszących się do ściany granicznej i fundamentów, dotyczących jej posadowienia oraz rozwiązań projektowych i budowlanych modernizowanego budynku. Zatem są to ustalenia, których skarżąca nie przyjmuje do widomości. Ponownie podnosi zarzuty, które były przedmiotem rozpoznania sądu.
Ponadto kolejną przeszkodą przedmiotową do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...], była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2003 r. odmawiająca na wniosek skarżącej stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W postępowaniu tym, jak słusznie wskazał organ administracji, kwestionowana decyzja była już kontrolowana pod względem ewentualnych naruszeń przepisu art. 156 § 1 kpa., których to organ nie dopatrzył się. Dlatego też ponowne wszczęcie postępowania nieważnościowego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...], naruszało by prawo w sposób rażący poprzez uchybienie art. 156 § 1 pkt 3 kpa. przez rozstrzygnięcie sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inna decyzja ostateczną. Sytuacja ta zachodzi, gdy istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z której pierwsza jest ostateczna (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 747).
Podstawa rozstrzygnięcia organu był przepis art. 61a K.p.a., obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r. Został dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18). Nowelizacja ta pozwala na wyraźniejsze niż dotychczas, rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego - jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, jak też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Przeszkodami przedmiotowymi w niniejszej sprawie w postępowaniu są właśnie rozstrzygnięcia NSA z dnia 25 kwietnia 1997 r. oraz decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2003 r. W postępowaniach tych, sąd oraz organ nie dopatrzyły się naruszeń przepisu art. 156 § 1 kpa., dlatego też ponowny wniosek skarżącej o wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, naruszało by zakaz res iudicata.
Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło