VII SA/Wa 450/22
WyrokWSA w Warszawie2022-05-18
Skład orzekający: Artur Kuś, Włodzimierz Kowalczyk, Michał Podsiadło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie administracyjne dotyczące stanu technicznego instalacji kanalizacyjnej i centralnego ogrzewania, jeśli zgromadzona dokumentacja nie wykazała nieodpowiedniego stanu technicznego tych instalacji, a jedynie zalecenia dotyczące przeglądów i konserwacji?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie administracyjne, ponieważ zgromadzona dokumentacja, w tym oceny stanu technicznego instalacji kanalizacyjnej i centralnego ogrzewania, nie wykazała nieodpowiedniego stanu technicznego tych instalacji, który uzasadniałby ingerencję organu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zalecenia dotyczące przeglądów i konserwacji nie stanowią podstawy do nałożenia obowiązków w trybie tego przepisu, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi C. J. F. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o umorzeniu postępowania administracyjnego. Postępowanie toczyło się w sprawie stanu technicznego instalacji kanalizacji sanitarnej i deszczowej oraz instalacji centralnego ogrzewania budynków przy ul. [...] i ul. [...] w Warszawie. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i wadliwą ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś (spr.), Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, asesor WSA Michał Podsiadło, Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2022 r. sprawy ze skargi C. J. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę
1. Zaskarżoną decyzją z 21 grudnia 2021 r., nr 1634/2021, znak: WOP.7721.1029.2021.KMR, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2021 r., poz. 735 z ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.; dalej: "p.b."), po rozpatrzeniu odwołania C.F. (dalej: "skarżący"), reprezentowanego przez D. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy (dalej: "PINB", "organ I instancji") z 13 października 2021 r., nr IIIOT/529/2021, znak: PINB.IIIOT.5162.57.2019.EG, umarzającej postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie stanu technicznego instalacji kanalizacji sanitarnej i deszczowej odprowadzającej ścieki z budynków przy ul. [...] w ul. [...] w Warszawie oraz stanu technicznego instalacji centralnego ogrzewania ww. budynków - utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że do PINB wpłynęło 23 kwietnia 2019 r., pismo z prośbą o przeprowadzenie kontroli zakresie stanu technicznego instalacji kanalizacji sanitarnej i deszczowej odprowadzającej ścieki z budynków przy ul. [...] w ul. [...] w Warszawie oraz stanu technicznego instalacji centralnego ogrzewania ww. budynków. W dniu 2 października 2019 r., dokonano oględzin nieruchomości (protokół nr IIIOT/967/2019).
Postanowieniem z 11 lutego 2020 r., nr IIIOT/54/2020 nałożono na W. obowiązek przedstawienia oceny stanu technicznego instalacji sanitarnej i deszczowej odprowadzającej ścieki z budynku przy ul. [...] do przyłącza znajdującego się pod budynkiem przy ul. [...] w Warszawie oraz stanu technicznego instalacji centralnego ogrzewania przedmiotowego budynku - zawierającej schemat/rysunek przedstawiający, których odcinków i studzienek kanalizacji sanitarnej, technologicznej i deszczowej ww. ocena dotyczy.
W dniu 28 lipca 2020 r., przeprowadzono kolejne oględziny na omawianych nieruchomościach (protokół nr IIIOT/548/2021). Kolejno, w dniu 30 kwietnia 2021 r., wpłynęła do PINB "Ocena stanu technicznego instalacji C.O." oraz "Protokół z monitoringu". Zawiadomieniem z 13 lipca 2021 r., poinformowano strony o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a.
PINB decyzją z 13 października 2021 r., nr IIIOT/529/202, umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiotowej sprawie.
C.F., reprezentowany przez D.S. złożył odwołanie od ww. rozstrzygnięcia.
Zdaniem MWINB, decyzja organu I instancji została wydana prawidłowo. Stwierdził, że podstawą do wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia są m.in. ustalenia dokonane w oparciu o oględziny przeprowadzone 2 października 2019 r. oraz 28 lipca 2020 r.
Organ odwoławczy podał, że w toku oględzin wykonanych 2 października 2019 r. wskazano: "(...) W dniu kontroli przedłożono: 1. Protokół z kontroli instalacji deszczowej z dn. 10.07.2019 r. wykonany przez "B." [...]. Zalecono oczyszczenie orynnowania i wyczyszczenie studni rewizyjnych. Protokół z kontroli instalacji kanalizacji sanitarnej wykonany przez "B." [...]. Zalecono oczyszczenie odprowadzenia pozimowego odcinka lub naprawy odcinków instalacji. Protokół z dnia 10.07.2019. 3. Szkic istniejących i projektowanych przyłączy sieci. Powyższe kserokopie dokumentów dołączono do akt sprawy. Z informacji uzyskanych od p. E.M. wynika, że określony w protokołach zakres prac nie został jeszcze wykonany".
Z kolei, w toku oględzin wykonanych 28 lipca 2020 r. wskazano: "1. Na terenie j. w. istnieje budynek biurowy z cz. magazynową o 4 kongygn. naziemnych + piwnica pod częścią budynku. 2. Z planu sytuacyjnego będącego w aktach sprawy wynika, że: a) istniejąca na terenie firmy [...] odprowadza ścieki sanitarne i technologiczne do przyłącza istniejącego w ulicy [...] poprzez teren budynku należącego do C. F. przy ul. [...] - dz. nr ew. [...]) instalacja centralnego ogrzewania: węzeł cieplny, istnieje na parterze budynku przy ul. [...] należącego do C. F., z którego zasilane są budynki firm [...] w ul. [...] 3. P. C. F. wnosi aby instalacja centralnego ogrzewania, która w obecnej chwili zasila budynki firmy [...] - wychodząca z węzła cieplnego budynku ul. [...] był całkowicie oddzielona poza teren własności. P. C.F. poza teren w własności P. C.F. 4. P. C. F. informuje, że na terenie firmy [...] istnieje czynna galwanizeria, z której zachodzi prawdopodobieństwo odprowadzania ścieków technologicznych do instalacji sanitarnej będącej pod budynkiem P. C. F. o powyższym świadczą wyziewy ze studzienki oraz badania ścieków wykonane przez laboratorium badawcze z dnia 06.08.2017 potwierdzające występowanie w ściekach".
W aktach sprawy znajduje się ocena stanu technicznego instalacji c.o., sporządzona 9 lipca 2020 r., oraz ocena stanu technicznego instalacji kanalizacji sanitarnej sporządzona 4 czerwca 2020 r.
W ocenie stanu technicznego instalacji c.o. wskazano: "1. Instalacja c. o. w budynku biurowym jest wykonana wg nowych standardów (piony z rur pp-r, grzejniki stalowe z zaworami termostatycznymi) 2. Instalacja c.o. w budynku warsztatowym wykonana jest tradycyjnie (poziomy i podejścia do grzejników stalowe oraz grzejniki stalowe). Brak zaworów termostatycznych. 3. Węzeł cieplny jednofunkcyjny zasila instalację c. o. budynku biurowego i hali warsztatowej. Aktualnie działa poprawnie. Zaleca się płukanie istniejącego wymiennika firmy [...] oraz wymianę automatyki pogodowej (...) Instalacja c. o. wraz z węzłem działa poprawnie. Wymaga przeglądów konserwacyjnych".
Natomiast, w ocenie stanu technicznego instalacji kanalizacji sanitarnej wskazano: "Ocena stanu technicznego [...] sanitarnej biegnącej w drodze wewnętrznej wzdłuż budynku firmy [...] przy ul. [...] na działce o numerze [...] według mapy geodezyjnej. (...) Monitoring wykazał, ze kanalizacja - kamionka średnicy 160 mm jest drożna szczelna bez pęknięć, z niewielkim załamaniem na początku trasy, które nie stanowi problemu dla płynących ścieków, z dobrym spadkiem. W obecnej chwili zamonitorowana kanalizacja jest w dobry stanie technicznym i nadaje się do dalszej eksploatacji. Jednocześnie zaleca się regularne czyszczenie samochodem ciśnieniowym typu ][...]. Monitoring wykonano profesjonalnymi kamerami inspekcyjnymi do rur".
Zdaniem MWINB, nie zachodzą okoliczności wskazujące na konieczność prowadzenia w przedmiotowej sprawie w dalszym ciągu postępowania administracyjnego. Znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja nie wskazuje na zaistnienie przesłanki nieodpowiedniego stanu technicznego.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ podał, że nałożenie obowiązków w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b., wymaga od organu wykazania, że budynek lub jego część jest w nieodpowiednim (sprzecznym z wymogami prawa budowlanego) stanie technicznym z tym, że taki stan budynku ma związek z utrzymaniem obiektu budowlanego, a także że odpowiedzialność za nieodpowiedni stan techniczny ponosi określony podmiot, tj. właściciel bądź zarządca budynku. Celem decyzji wydanej na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 3 p.b. jest doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu technicznego, a zatem rodzaj i zakres wystosowanych nakazów przez organ nadzoru budowlanego powinien być dostosowany do ustalonych konkretnych potrzeb w danym przypadku.
Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności do nałożenia obowiązków z art. 66 p.b. W przedłożonych ocenach wskazano: "Instalacja c. o. wraz z węzłem działa poprawnie. Wymaga przeglądów konserwacyjnych" oraz "W obecnie chwili zamonitorowana kanalizacja jest w dobrym stanie technicznym i nadaje się od dalszej eksploatacji. Jednocześnie zaleca się regularne czyszczenie samochodem ciśnieniowym typu [...]". Wyraźnie podkreślił, że fakt wskazania na konieczność wykonywania przeglądów konserwacyjnych oraz zalecenie regularnego czyszczenia kanalizacji sanitarnej - nie uzasadnia władczej ingerencji organu państwowego.
Odnosząc się do zarzutu, że do przedłożonych ocen technicznych nie dołączono filmów w monitoringu, który stał jest podstawą do ustaleń dokonanych w tejże dokumentacji - MWINB uznał, że dla oceny wiarygodności ustaleń z ocen technicznych wystarczający jest fakt sporządzenia ich przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia (M.]Ryczek - posiada uprawnienia w specjalności instalacyjno-inżynieryjnej w zakresie instalacji sanitarnych i instalacji cieplnych). Oceny te są rzetelne. Zostały przygotowane przez osobę o odpowiednim przygotowaniu zawodowym. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do jej podważenia, jako materiału dowodowego. Dodał, że w sytuacji gdy zgromadzone dowody nie nasuwają wątpliwości co do ustaleń faktycznych, to nie ma potrzeby poszukiwania lub gromadzenia innych dowodów dla potwierdzenia istotnych dla sprawy okoliczności. Przeprowadzenie dowodów dotyczących okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami byłoby sprzeczne z istotą regulacji zawartej w art. 78 § 2 k.p.a. Zatem nie ma konieczności przeprowadzania kolejnych środków dowodowych. W sytuacji, gdy organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego, to skuteczne ich zakwestionowanie wymagało przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania. Strona zaś nie przedstawiła żadnych dowodów, mogących stanowić podstawę do przyjęcia innych wniosków niż te, które wynikają z dowodów znajdujących się w aktach sprawy.
Przedmiotowa sprawa dotyczy stanu technicznego instalacji kanalizacji sanitarnej i deszczowej odprowadzającej ścieki z budynków przy ul. [...]w ul. [...] w Warszawie oraz stanu technicznego instalacji centralnego ogrzewania w/w budynków (na przedmiot postępowania wskazuje wprost zawiadomienie PINB z 15 października 2019 r.). Z uwagi na powyższe podkreśla się, że w jej ramach organ nadzoru budowlanego badał, czy zaistniała przesłanka nieprawidłowego stanu technicznego ww. urządzeń budowlanych. Przedmiotem postępowania nie była w szczególności legalność obiektów budowlanych, czy też sposób ich użytkowania.
W konsekwencji, MWINB decyzją z 21 grudnia 2021 r., nr 1634/2021, znak: WOP.7721.1029.2021.KMR, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
2. C.F., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję z 21 grudnia 2021 r., zaskarżając ją w całości. Ww. decyzji zarzucił naruszenie:
a) prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b., poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji wadliwe przyjęcie, że znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja nie wskazuje na zaistnienie przesłanki nieodpowiedniego stanu technicznego instalacji kanalizacji sanitarnej i deszczowej odprowadzającej ścieki z budynków przy ul. [...] i ul. [...] w Warszawie oraz stanu technicznego instalacji centralnego ogrzewania ww. budynków;
b) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas, gdy przy prawidłowym rozstrzygnięciu decyzja o umorzeniu postępowania powinna zostać uchylona;
- art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., oraz art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego oraz brak wszechstronnego rozważenia sprawy, w szczególności poprzez zaniechanie ustaleń faktycznych w zakresie potwierdzenia, czy stan techniczny instalacji kanalizacji sanitarnej i deszczowej odprowadzającej ścieki z budynków przy ul. [...] i ul. [...] oraz stan techniczny instalacji centralnego ogrzewania ww. budynków jest odpowiedni w oparciu o ocenę techniczną, sporządzoną zgodnie z treścią postanowieniem PINB dla m.st. Warszawy z 11 lutego 2020 r., nr IIIOT/54/2020;
- 8 k.p.a., i wyrażonej w nim ogólnej zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej przejawiającej się m.in. w prowadzeniu postępowania zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania, poprzez jej niezastosowanie.
Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi przedstawił stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów. Podniósł m.in., że organy obu instancji zaniechały dokonania weryfikacji oceny stanu technicznego instalacji c.o. z 9 lipca 2020 r. oraz oceny stanu technicznego instalacji kanalizacji sanitarnej z 4 czerwca 2020 r. Wyjaśnił, że w toku postępowania administracyjnego wskazywał, że:
- w sporządzonej ocenie stanu technicznego instalacji kanalizacji sanitarnej podano, że przedmiotowa ocena została opracowana na podstawie monitoringu wykonanego profesjonalnymi kamerami inspekcyjnymi; do sporządzonej oceny nie dołączono zapisów z tej inspekcji w postaci filmów video, dokonanych na płytach CD lub innym nośniku danych jako wiarygodny dowód przeprowadzonej inspekcji i podstawę sporządzenia ww. oceny stanu technicznego; nie dołączono rysunku lub schematu wyjaśniającego, które odcinki i studzienki kanalizacji sanitarnej, technologicznej i deszczowej na w/w terenie zostały skontrolowane i w jakim celu;
- nie przedstawiono oceny instalacji centralnego ogrzewania zasilającej węzeł c.o., usytuowany w budynku przy ul. [...], należący do firmy "[...]". Wymienione instalacje c.o. przechodzą w swej początkowej trasie przez pomieszczenie węzła cieplnego usytuowanego w należącym do skarżącego budynku przy ul. [...] w Warszawie; aktualnie stan tej instalacji zagraża zdrowiu i życiu z racji skorodowanych rur i spękanej warstwy izolacji cieplnej, pokrywającej tą instalację; tymczasem powyższa ocena nie uwzględniła w ogóle tego faktu. Dokonano oceny jedynie instalacji c.o. w budynkach firmy [...], a nie sieci tranzytowej c.o. opisanej powyżej.
- nie doszło do realizacji postanowienia PINB z 11 lutego 2020 r., nr IIIOT/54/2020, który zobowiązał firmę "[...]" do sporządzenia i przedstawienia oceny stanu technicznego instalacji kanalizacji sanitarnej i deszczowej odprowadzającej ścieki z budynku przy ul. [...] do przyłącza znajdującego się pod budynkiem przy ul. [...] w Warszawie oraz stanu technicznego instalacji centralnego ogrzewania ww. budynku - zawierającej schemat /rysunek przedstawiający, których odcinków i studzienek kanalizacji sanitarnej, technologicznej i deszczowej dotyczy w/w ocena; zatem ocena stanu technicznego instalacji c.o. z 9 lipca 2020 r. oraz ocena stanu technicznego instalacji kanalizacji sanitarnej z 4 czerwca 2020 r., nie spełniała powyższych kryteriów wskazanych w ww. postanowieniu.
Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, jakoby znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja nie wskazywała na zaistnienie w przesłanki nieodpowiedniego stanu technicznego instalacji. Badania ścieków odprowadzanych z budynków usytuowanych na nieruchomości przy ul. [...], wykonane przez L. 8 sierpnia 2017 r. (znajdujących się w aktach sprawy) potwierdzały występowanie w ściekach metali ciężkich. Od czasu przeprowadzenia ww. badań, skarżący nie otrzymał informacji o jakichkolwiek zmianach dokonanych w systemie separacji ścieków technologicznych odprowadzanych z galwanizerni znajdującej się w budynku warsztatowym na terenie nieruchomości przy ul. [...], jak też nowych badaniach laboratoryjnych ścieków, które wskazywałyby na poprawę stanu zanieczyszczenia tych ścieków.
Jego zdaniem, nadrzędnym celem sporządzenia zgodnie z ww. postanowieniem z 11 lutego 2020 r., przedmiotowej oceny stanu technicznego instalacji kanalizacji odprowadzających ścieki z budynku na terenie dz. nr [...] i [...], należącego wcześniej do firmy "[...]" - było ustalenie prawidłowych tras i wydzielenie odcinków instalacji kanalizacji jako sanitarnej, technologicznej i deszczowej oraz wyjaśnienie usytuowania poszczególnych elementów tych instalacji względem granic własności/użytkowania wieczystego poszczególnych nieruchomości znajdujących się na rozważanym terenie (obecnie skarżącego oraz D. F.). Prawidłowo sporządzona ocena powinna posłużyć do rozdzielenia systemów kanalizacyjnych odprowadzających ścieki bytowe, technologiczne i wody opadowe z budynku przy [...] i przy ul. [...], zgodnie z zapisami umowy z 19 grudnia 2002 r., spisanej pomiędzy skarżącym i ówczesną W.. Warunkiem korzystania z dotychczasowego sposobu odprowadzania ścieków sanitarnych, technologicznych i wód opadowych miała być przebudowa i modernizacja istniejącego przyłącza w dostosowaniu do nowego zagospodarowania terenu oraz dokonanie obliczeń sprawdzających jego przepustowość. Na modernizację i przebudowę istniejącego przyłącza kanalizacyjnego należało opracować dokumentację techniczną zgodnie z obowiązującymi przepisami i złożyć w Miejskim Przedsiębiorstwie Wodociągów i Kanalizacji S.A. m.st. Warszawy (dalej: "MPWiK"), celem uzgodnienia łącznie z aktualnymi dokumentami własności/ użytkowania wieczystego terenu. Na nieprawidłowe rozwiązanie usytuowania istniejącego przyłącza kanalizacyjnego oraz studni kanalizacyjnej odprowadzającej ścieki z obiektów zlokalizowanych przy ul. [...] zwracało uwagę MPWiK w piśmie z 30 marca 2012 r., z racji wystąpienia skarżącego o wydanie warunków technicznych zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzenia ścieków z budynku biurowo-magazynowego przy ul. [...] w Warszawie. W ww. zawarte jest stwierdzenie, że istniejące rozwiązanie stwarza zagrożenie budowlane i sanitarne.
Skarżący dodał, że ścieki sanitarne, technologiczne (czynna galwanizernia) i deszczowe z budynków przy ul. [...] odprowadzane są do jednego wspólnego przyłącza, znajdującego się na nieruchomości pod budynkiem przy ul. [...] w Warszawie, na dz. nr [...], obręb [...], ze studzienką w pomieszczeniu magazynowym, stwarzającą zagrożenie dla zdrowia i mienia.
Jego zdaniem, niezbędne jest sporządzenie przedmiotowej oceny technicznej (zgodnej w treści z obowiązkiem nałożonym postanowieniem z 11 lutego 2020 r.). Dopiero sporządzenie rzetelnej oceny technicznej będzie mogło stanowić podstawę do oceny, czy w sprawie zachodzą przesłanki do nałożenia obowiązków w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. Uznał również za błędne stanowisko MWINB, jakoby dla oceny wiarygodności ustaleń z ocen technicznych wystarczającym był fakt sporządzenia ich przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia. Fakt sporządzenia ocen technicznych przez M.R. (posiadającą uprawnienia w specjalności instalacyjno - inżynieryjnej w zakresie instalacji sanitarnych i instalacji cieplnej), nie zwalania organu z weryfikacji tych ocen, w szczególności wobec zarzutów podniesionych przez skarżącego i w związku z faktem, że przedmiotowe oceny nie spełniały kryteriów wskazanych w postanowieniu z 11 lutego 2020 r.
3. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, jednocześnie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
4. Pismem procesowym z 28 kwietnia 2022 r., uczestnik postępowania D] F], wniosła m.in. o oddalenie skargi z uwagi na jej bezzasadność. W jej ocenie organ odwoławczy prawidłowo i wyczerpująco ustalił stan faktyczny, przeprowadzając w sposób szczegółowy postępowanie dowodowe. Zostały dokonane dwukrotne oględziny nieruchomości (w dniach 2 października 2019 r. i 28 lipca 2020 r.). Sporządzono analizy ocen stanu technicznego instalacji c.o. oraz oceny stanu technicznego kanalizacji sanitarnej (w dniach 9 lipca 2020 r. i 4 czerwca 2020 r.), szczegółowo opisane w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
1. Istota sprawy sprowadza się do oceny decyzji organów, w których umorzono postępowanie administracyjne (na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.) prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie stanu technicznego instalacji kanalizacji sanitarnej i deszczowej odprowadzającej ścieki z budynków przy ul. [...] w ul. [...] w Warszawie oraz stanu technicznego instalacji centralnego ogrzewania w/w budynków.
Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięć był między innymi art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. Nałożenie obowiązków w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. wymaga od organu wykazania, że budynek lub jego część jest w nieodpowiednim (sprzecznym z wymogami prawa budowlanego) stanie technicznym z tym, że taki stan budynku ma związek z utrzymaniem obiektu budowlanego oraz że odpowiedzialność za nieodpowiedni stan techniczny ponosi określony podmiot, tj. właściciel bądź zarządca budynku (por. wyrok WSA w Poznaniu z 27 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Po 321/19). Organ nadzoru budowlanego może uznać obiekt za będący w nieodpowiednim stanie technicznym wówczas, gdy stwierdzony stan tego obiektu narusza wymagania lub zasady wiedzy technicznej wynikające z obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. "Nieodpowiedni stan techniczny", o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. to stan, który jest wynikiem niewłaściwego użytkowania obiektu, powstały wskutek zużycia pewnych jego elementów, pogorszenia substancji, braku remontów, właściwej dbałości o stan techniczny (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 7 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1396/17). Celem decyzji wydanej na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 3 p.b. jest doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu technicznego, a zatem rodzaj i zakres wystosowanych nakazów przez organ nadzoru budowlanego powinien być dostosowany do ustalonych konkretnych potrzeb w danym przypadku (por. wyrok NSA z 13 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 180/18).
W omawianej sprawie, zdaniem organów nie sposób było stwierdzić, aby zachodziła okoliczność, w której celowe było nałożenie obowiązków z trybie art. 66 p.b. Zatem organy uznały, że dalsze prowadzenie postępowania jest w tym przypadku bezprzedmiotowe i umorzyły postępowanie administracyjne (art. 105 § 1 k.p.a.). Sąd w pełni podziela te ustalenia.
Zgodnie z art. 61 pkt 1 p.b. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tejże ustawy, tj. obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Tak więc z przepisu tego wynika, że adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 p.b. może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z 20 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 3250/19).
W niniejszej sprawie podstawą do wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania administracyjnego były m. in. ustalenia dokonane w oparciu o dwukrotne oględziny:
a) w toku oględzin w dniu 2 października 2019 r. wskazano między innymi, że przedłożono:
- protokół z kontroli instalacji deszczowej z 10 lipca 2019 r. wykonany przez "[...]" (zalecono oczyszczenie orynnowania i wyczyszczenie studni rewizyjnych);
- protokół z kontroli instalacji kanalizacji sanitarnej wykonany przez "[...]" (zalecono oczyszczenie odprowadzenia pozimowego odcinka lub naprawy odcinków instalacji);
- protokół z 10 lipca 2019 r. (szkic istniejących i projektowanych przyłączy sieci);
b) w toku oględzin w dniu 28 lipca 2020 r. wskazano między innymi, że:
- istniejąca na terenie firmy "[...]" kanalizacja odprowadza ścieki sanitarne i technologiczne do przyłącza istniejącego w ulicy [...] poprzez teren budynku należącego do skarżącego przy ul. [...] - dz. nr ew. [...];
- instalacja centralnego ogrzewania (węzeł cieplny) istnieje na parterze budynku przy ul. [...] należącego do skarżącego, z którego zasilane są budynki firm "[...]" w ul. [...].
Dodatkowo należy wskazać, że w aktach niniejszej sprawy znajduje się:
a) ocena stanu technicznego instalacji c.o. sporządzona w dniu 9 lipca 2020 r., z której wynika między innymi, że:
- instalacja c. o. w budynku biurowym jest wykonana wg nowych standardów (piony z rur pp-r, grzejniki stalowe z zaworami termostatycznymi);
- instalacja c.o. w budynku warsztatowym wykonana jest tradycyjnie (poziomy i podejścia do grzejników stalowe oraz grzejniki stalowe);
- brak zaworów termostatycznych;
- węzeł cieplny jednofunkcyjny zasila instalację c. o. budynku biurowego i hali warsztatowej (aktualnie działa poprawnie; zaleca się płukanie istniejącego wymiennika firmy .[[...] oraz wymianę automatyki pogodowej);
- instalacja c. o. wraz z węzłem działa poprawnie (wymaga przeglądów konserwacyjnych).
b) ocena stanu technicznego instalacji kanalizacji sanitarnej (biegnącej w drodze wewnętrznej wzdłuż budynku firmy [...] przy ul. [...] na dz. nr [...] według mapy geodezyjnej) sporządzona w dniu 4 czerwca 2020 r., z której wynika, że:
- monitoring wykonany profesjonalnymi kamerami inspekcyjnymi do rur wykazał, że kanalizacja - kamionka średnicy 160 mm jest drożna szczelna bez pęknięć, z niewielkim załamaniem na początku trasy, które nie stanowi problemu dla płynących ścieków, z dobrym spadkiem;
- kanalizacja jest w dobry stanie technicznym i nadaje się do dalszej eksploatacji (zaleca się regularne czyszczenie samochodem ciśnieniowym typu VUKO).
3. Zdaniem Sądu, rację ma organ twierdząc, że w obecnym stanie rzeczy nie zachodzą okoliczności wskazujące na konieczność prowadzenia w dalszym ciągu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego instalacji kanalizacji sanitarnej i deszczowej odprowadzającej ścieki z budynków przy ul. [...] w ul. [...] w Warszawie oraz stanu technicznego instalacji centralnego ogrzewania w/w budynków.
Nie ulega wątpliwości to, że znajdująca się w aktach sprawy szczegółowa dokumentacja nie wskazuje na zaistnienie w niniejszej sprawie przesłanki "nieodpowiedniego stanu technicznego" omawianych instalacji.
Nałożenie obowiązków w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. wymaga od organu wykazania, że budynek lub jego część jest właśnie w takim "nieodpowiednim" stanie technicznym. Celem decyzji wydanej na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 3 p.b. jest zatem doprowadzenie obiektu do "odpowiedniego" stanu technicznego. Zatem rodzaj i zakres wystosowanych nakazów przez organ nadzoru budowlanego powinien być dostosowany do ustalonych konkretnych potrzeb w danym przypadku. W niniejszej sprawie nie sposób stwierdzić, aby zachodziła okoliczność, w której celowe jest nałożenie obowiązków przewidzianych w art. 66 p.b.
Fakt wskazania na konieczność wykonywania przeglądów konserwacyjnych oraz zalecenia regularnego czyszczenia kanalizacji sanitarnej (jak również technologicznej i deszczowej) nie uzasadnia władczej ingerencji organu państwowego. Zalecenia takie są typowe i podjęte działania mają na celu odpowiednią konserwację i dalsze prawidłowe funkcjonowanie takich urządzeń. Nie oznacza to jednak automatycznie, że wskazane urządzenia znajdują się w "nieodpowiednim stanie technicznym" uniemożliwiającym ich dalszą eksploatację zgodnie z przeznaczeniem.
Prawidłowo również organy odnosząc się do zarzutu, że do przedłożonych ocen technicznych nie dołączono filmów w monitoringu, który stał jest podstawą do ustaleń dokonanych w tejże dokumentacji, wskazały, że dla oceny wiarygodności ustaleń z ocen technicznych wystarczający jest fakt sporządzenia ich przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia (a była to M. R., która posiada uprawnienia w specjalności instalacyjno-inżynieryjnej w zakresie instalacji sanitarnych i instalacji cieplnych). Organ dokonał również własnej oceny tych opracowań i uznał, że są rzetelne i zostały przygotowane właśnie przez osobę o odpowiednim przygotowaniu zawodowym. Strona nie może zasadnie oczekiwać, że organ administracji publicznej dysponując już określonym materiałem dowodowym pozwalającym na ustalenie okoliczności istotnych w sprawie, będzie poszukiwał jeszcze innych dowodów, które prowadziłyby do obalenia ustaleń dokonanych na podstawie już zebranego materiału dowodowego (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 42/20).
W ocenie Sądu niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego. Dodatkowo wskazać trzeba, że sama tylko okoliczność, że organy administracji negatywnie dla skarżącego rozstrzygnęły sprawę nie wystarcza do uznania, że naruszono art. 8 k.p.a. (por. wyrok WSA w Szczecinie z 27 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 885/19). Przypomnieć również trzeba, że jeżeli zgromadzone dowody nie nasuwają wątpliwości co do ustaleń faktycznych, to nie ma potrzeby poszukiwania lub gromadzenia innych dowodów dla potwierdzenia istotnych dla sprawy okoliczności. Przeprowadzenie dowodów dotyczących okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami byłoby sprzeczne z istotą regulacji zawartej w art. 78 § 2 k.p.a. (por. wyrok WSA w Olsztynie z 5 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 879/18). W związku z tym zasadnie organy uznały, że w sprawie nie było konieczności przeprowadzania kolejnych środków dowodowych. W sytuacji, gdy organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego, to skuteczne ich zakwestionowanie wymagało przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania. Strona zaś nie przedstawiła żadnych dodatkowych dowodów, mogących stanowić podstawę do przyjęcia innych wniosków niż te, które wynikają z dowodów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy. Dowód w postaci "badania ścieków" wskazany przez skarżącego wskazywał jedynie na występowanie w roku 2017 metali ciężkich (które, jak stwierdził uczestnik postępowania na rozprawie przed tut. Sądem – obecnie nie występują) a nie na nieprawidłowości w działaniu kanalizacji. Zebranie pełnego materiału dowodowego jest niewątpliwie obowiązkiem organu, ale obowiązek ten nie ma charakteru absolutnego w tym znaczeniu, że organ nie jest zobowiązany do poszukiwania, niejako w zastępstwie strony, dowodów mających potwierdzić korzystne dla tej strony okoliczności. To na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne (por. wyrok NSA z 29 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1452/20).
4. Podkreślić również należy to, że niniejsza sprawa dotyczyła stanu technicznego instalacji kanalizacji sanitarnej i deszczowej odprowadzającej ścieki z budynków przy ul. [...]w ul. [...] w Warszawie oraz stanu technicznego instalacji centralnego ogrzewania w/w budynków (na przedmiot postępowania wskazuje wprost zawiadomienie PINB z 15 października 2019 r.).
Z uwagi na powyższe w ramach rozstrzyganej "sprawy" organy badały jedynie czy rzeczywiście zaistniała przesłanka "nieprawidłowego" stanu technicznego wskazanych urządzeń budowlanych. Przedmiotem postępowania nie był w szczególności:
- aspekt legalność obiektów budowlanych czy też faktyczny sposób ich użytkowania;
- problem wybudowania jednego z budynków na sieci kanalizacyjnej sygnalizowany w piśmie MPWiK z 30 marca 2012 r.;
- badanie umowy cywilnoprawnej z 19 grudnia 2002 r. zawartej pomiędzy C. F. i ówczesną W.(do czego organy administracyjne nie są uprawnione);
- problem rozdzielenia systemów kanalizacyjnych odprowadzających ścieki bytowe, technologiczne i wody opadowe z budynku przy Odrowąża 9 i przy ul. Staniewickiej 14.
5. Zdaniem Sądu, prawidłowo przyjęły organy, że w niniejszej sprawie zaistniał stan, w którym stwierdzono brak podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w sprawie stanu technicznego instalacji kanalizacji sanitarnej i deszczowej odprowadzającej ścieki z budynków przy ul. [...] w ul. [...] w Warszawie oraz stanu technicznego instalacji centralnego ogrzewania w/w budynków.
Konsekwencja tego założenia jest to, że w sytuacji gdy organ prowadzący postępowanie nie stwierdzi zagrożeń określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 p.b. to zasadnym jest wydanie decyzji umarzającej postępowanie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 16 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 702/13). W niniejszym przypadku brak było podstaw do podejmowania przez organ nadzoru budowlanego dalszych czynności w przedmiotowej sprawie, bowiem zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, przewidziane w art. 105 § 1 k.p.a. dotyczy umorzenia postępowania w sprawie administracyjnej, w której orzekanie stało się zbędne, z uwagi na rzeczywisty brak przedmiotu rozstrzygnięcia. Oznacza to, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. A taka właśnie sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.
6. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło