VII SA/Wa 458/11

PostanowienieWSA w Warszawie2013-04-17

Skład orzekający: Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zmiany okoliczności faktycznych sprawy, strona może ponownie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy, a sąd może zmienić swoje wcześniejsze postanowienie w tym zakresie?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zmienić swoje wcześniejsze postanowienie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, jeżeli nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych lub prawnych, które stanowiły podstawę pierwotnego rozstrzygnięcia. W przypadku ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, sąd ocenia nową sytuację materialną strony, uwzględniając jej dochody i wydatki, a także posiadany majątek. Sąd może przyznać prawo pomocy częściowo, np. poprzez zwolnienie z opłaty kancelaryjnej, jeśli sytuacja materialna strony nie uzasadnia całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
P. G. złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, argumentując zmianą swojej sytuacji materialnej. Wnioskodawczyni utrzymuje się z renty i dodatku pielęgnacyjnego, a jej syn zrezygnował z pracy, aby się nią opiekować. Wcześniejsze postanowienie sądu przyznało jej prawo pomocy w ograniczonym zakresie (zwolnienie z wpisu i ustanowienie radcy prawnego). Sąd rozpoznał ponowny wniosek, biorąc pod uwagę aktualne dochody i wydatki strony.
Rozstrzygnięcie
1. Zmieniono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2011 r. w ten sposób, że przyznano ponadto prawo pomocy poprzez zwolnienie z uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2011 r., w ten sposób, iż przyznać ponadto prawo pomocy poprzez zwolnienie z uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2011 r. przyznano P. G. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 złotych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu, w pozostałym zakresie wniosek oddalono. W dniu 2 marca 2013 r. (data nadania w UP) P. G. złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (wniosek uzupełniony w dniu 9 kwietnia 2013 r.). Z treści ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawczyni zamieszkuje wspólnie z synem, który ze względu na jej zły stan zdrowia opiekuje się nią oraz jej pomaga i z tego powodu syn zrezygnował ze stałej pracy. Skarżąca podała, że utrzymuje się z renty oraz dodatku pielęgnacyjnego w wysokości 1508,70 złotych. Wskazała, że jej miesięczne wydatki to: ok. 250 złotych na opał, ok. 500 złotych tytułem opłat za energię, wodę, itp., oraz ok. 500 złotych na leczenie. Wnioskodawczyni posiada dom o pow. 51 m² z działką o pow. 484 m². Syn zaś posiada nieruchomość rolną o pow. 0,22 ha. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazać należy, iż wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). Zgodnie z art. 243 § 1 w/w ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zauważyć należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony ponownie, jeżeli nastąpiła zmiana okoliczności zarówno faktycznych, jak i prawnych, która stanowiła podstawę orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt II OZ 408/05 niepubl.). Z treści ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego w dniu 2 marca 2013 r. (data nadania w UP), wynika, iż sytuacja materialna wnioskodawczyni zmieniła się. W stosunku do poprzedniego okresu (dochód w kwocie 1928 złotych) dochód strony zmalał o około 420 złotych. Biorąc pod uwagę obecną sytuację, Sąd częściowo przychylił się do wniosku strony i przyznał prawo pomocy poprzez zwolnienie z uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. W chwili obecnej jest to jedyne obciążenie, jakie skarżąca obowiązana jest ponieść w niniejszej sprawie. Jednocześnie Sąd uznał, iż P. G. nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, albowiem uzyskuje stały miesięczny dochód, zaś koszty utrzymania ponoszone są powszechnie przez obywateli i przy ocenie możliwości finansowych nie mogą być wyjątkowo traktowane. W odniesieniu do wniosku o ustanowienie radcy prawnego wskazać należy, iż ma mocy postanowienia z dnia 16 sierpnia 2011 r. przyznane już zostało wnioskodawczyni prawo pomocy, poprzez ustanowienie radcy prawnego, ponowne więc jego rozpatrywanie jest niezasadne. W przypadku niezadowolenia z działania lub czynności podejmowanych przez wyznaczonego już pełnomocnika, strona może wystąpić z wnioskiem do Okręgowej Izby Radców Prawnych o zmianę wyznaczonego pełnomocnika. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło