VII SA/Wa 468/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2010 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego S. Sp. z o.o. w W. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADINENIE Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lipca 2008r. ([...]) na podstawie art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. Nr 156, poz. 1118 z 2006r. ze zm.), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071, ze zm.), zw. dalej kpa, w zw. z art. 1 ust.1 ustawy z dn.15 marca 2002r. o ustroju Miasta St. Warszawy (Dz.U. Nr 41, poz.361 ze zm.) oraz art. 92 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1592 , ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. B. -zgłosił sprzeciw do budowy słupa reklamowego typu CLS przy ul. A. w rejonie ul. O. w W. W jednozdaniowym uzasadnieniu wskazał, że inwestycja ze względu na zakres planowanych prac wymaga pozwolenia na budowę. Po rozpatrzeniu odwołania inwestora Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 w zw. z art. 104 kpa oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że 10.09.2007r. Spółka zgłosiła zamiar instalacji tablicy reklamowej o wym. 3,42 m x 1,15 m. Decyzją z dnia [...].10.2008r. ([...]) Prezydent [...] wniósł sprzeciw w tej sprawie i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia [...].02.2008r. Wojewoda [...] uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Dnia [...] lipca 2008r. organ I instancji ponownie wniósł sprzeciw do ww. zgłoszenia. Organ wojewódzki wskazał, że zgłoszone wolno stojące urządzenie reklamowe posadowione jest na fundamencie nieprzestawnym, trwale związanym z gruntem. Powołując się na orzecznictwo podniósł, że do budowli będących wolno stojącymi trwale związanymi z gruntem urządzeniami reklamowymi nie ma zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Dokonując kwalifikacji, czy urządzenie reklamowe wymaga pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, powinno brać się pod uwagę art. 5 ww. ustawy, w świetle którego nie jest obojętna wielkość oraz cechy konstrukcyjne obiektu. Wymienione w art. 3 pkt 3 budowle, w tym wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, wymagają pozwolenia na budowę. O tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość urządzenia, konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Wykonanie tego typu urządzeń reklamowych nie jest "instalowaniem" tylko budową. Organ stwierdził, na podstawie załączonego projektu, że zgłoszenie dotyczy jednostronnej tablicy reklamowej o wym. 3,42 x 1,15m, o całkowitej wysokości ok. 5,2m, posadowionej na fundamencie częściowo zagłębionym w ziemi. W ocenie organu odwoławczego, powyższe wymiary oraz fundament uzasadniają uznanie urządzenia jako trwale związanego z gruntem, które wymagało pozwolenia na budowę. Skargę na ww. decyzję złożyła spółka S. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazała, że organ w ogóle nie przeprowadził postępowania, albo dotyczyło ono innej sprawy, co narusza art. 7 i 77 kpa. Sprawa dotyczyła bowiem instalacji słupa reklamowego typu CSL, a nie jak stwierdził organ tablicy reklamowej. Z akt nie wynika również, jak przyjął organ, że urządzenie posadowione jest na nieprzestawnym fundamencie, trwale związanym z gruntem i częściowo w nim zagłębionym Wręcz przeciwnie posiada ono przesławną podstawę bez fundamentu, instalowaną w pasie drogowym na chodniku. Ponadto, postępowanie odwoławcze prowadzono prawie 15 miesięcy. Pierwszy sprzeciw został wydany w 2007r., a nie jak wskazał organ w 2008r. Skarżąca zadała pytanie, czy dopuszczalne jest zgłoszenie sprzeciwu w sytuacji, gdy pierwotny sprzeciw uchylono z uwagi na jego nieprawidłowość. Przy tym drugi sprzeciw nie został w ogóle uzasadniony, a uzasadnienie zostało dopiero zawarte w decyzji organu II instancji. Tak prowadzone postępowanie rażąco narusza art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, gdyż strona oczekuje na prawidłowe rozstrzygniecie ponad dwa lata, w sprawie, w której ustawa nakazuje wydanie decyzji w terminie nie dłuższym niż 30 dni. Spółka wskazała, że o trwałości związania z gruntem urządzenia reklamowego świadczą elementy konstrukcji wskazujące na trwałe związanie z gruntem. Organy nie wskazały na konkretne elementy konstrukcji powodujące trwałe związanie z gruntem. Betonowa podstawa ustawiona jest na przygotowanej do tego utwardzonej powierzchni. Przy czym projektant dopuszcza, aby powierzchnia ta była przygotowana i utwardzona w różny sposób. Przedmiotem zgłoszenia nie było przygotowanie terenu do ustawienia reklamy, a jedynie instalacja urządzenia reklamowego. W ocenie Skarżącej istotą problemu było ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie wymagane jest pozwolenie na budowę, czy też zgłoszenie, zatem określenie charakteru robót budowlanych koniecznych do ich wykonania, tzn. budowy czy instalacji. Spółka powołała się na orzecznictwo, w którym zwrócono uwagę na fakt, że do obowiązku organu należy ustalenie czy konkretny obiekt budowlany powstaje w wyniku wykonania robót stanowiących budowę, czy też polegających na instalacji. Istotne jest wskazanie zakresu robót budowlanych koniecznych do wykonania urządzenia w konkretnej sytuacji, a nie jedynie jego wielkości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lipca 2008r. wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia skarżącej instalacji urządzenia reklamowego na działce nr [...] przy ul. A. w W. W ocenie organu inwestycja objęta zgłoszeniem wymagała - z uwagi na wymiary i obecność fundamentu a więc trwałe związanie z gruntem - uzyskania pozwolenia na budowę. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie wynika jednak, że organ odwoławczy dokonał rzetelnej analizy akt sprawy, w szczególności załączonego do zgłoszenia projektu instalacji przedmiotowego słupa reklamowego. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, kontrolowana decyzja zapadła z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Przede wszystkim wskazać trzeba, że po wpłynięciu zgłoszenia wykonania robót budowlanych, o którym mowa w art. 30 Prawa budowlanego obowiązkiem właściwego organu jest ustalenie, czy zamierzone roboty budowlane odpowiadają wymaganiom określonym w przepisach prawa. Wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia - w kontrolowanej sprawie zgłoszenia sprzeciwu - powinno zatem poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego stosownie do zasad określonych w art. 7 i art. 77 kpa, a uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno odpowiadać wymogom wymienionym w art. 107 § 3 kpa. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy, narusza bowiem podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia decyzji przez Sąd Administracyjny. Podkreślić przy tym należy, że podobnie istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy administracyjnej, a organ II instancji orzeka w tym postępowaniu merytorycznie. Zgodnie z art. 140 kpa, organ odwoławczy, tak samo jak organ I instancji związany jest przepisami art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. Ma przy tym możliwość na podstawie art. 136 kpa przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, jeśli jego zdaniem istnieją braki w materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Kierując się powyższymi zasadami organy w rozpoznawanej sprawie powinny przede wszystkim ustalić charakter zamierzenia inwestycyjnego objętego zgłoszeniem, a więc ocenić na podstawie złożonych przez inwestora, stosownie do art. 30 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wraz ze zgłoszeniem informacji i dokumentów charakter zgłoszonych robót. Jest to konieczne dla jednoznacznego ustalenia, czy rodzaj i zakres planowanych robót budowlanych wymaga pozwolenia na budowę czy też może być zaakceptowany w postępowaniu zgłoszeniowym. Dopiero bowiem ustalenie czy inwestycja jest budowlą wymienioną w art. 3 ust 3 pkt 3 ww. ustawy, czyli wolnostojącym trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym realizacja którego wymaga pozwolenia na budowę, czy też instalacją tablicy i urządzenia reklamowego, o której mowa w art. 29 ust 2 pkt 6 ustawy objętą -zgodnie z art. 30 ust 1 pkt 1 - zgłoszeniem pozwoli organowi na wydanie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Powyższych ustaleń organy winny dokonać na podstawie szczegółowej analizy przedstawionego projektu budowlanego wskazującego rodzaj i zakres robót niezbędnych dla zrealizowania zamierzonej inwestycji pamiętając, iż ustawodawca w 1997r. zrezygnował z powiązania pojęcia instalacji (polegającej na wykonaniu czynności montażowych w wyniku których powstaje urządzenie reklamowe które można umieścić w dowolnym miejscu bez wykonywania prac budowlanych) w określonym miejscu, co spowodowało, ze możliwa stała się instalacja tablicy reklamowej poza budynkiem. Dokonując tej zmiany ustawodawca pozostawił bez żadnych zmian pojęcie budowy (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego) definiując je jako wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu. Z powyższych definicji wynika, że skoro budową jest wykonywanie obiektu w określonym miejscu, to za instalację należy uznać realizację takiego obiektu, który nie musi być wykonany w określonym miejscu, może być zdemontowany, zmontowany na nowo i ustawiony w dowolnym miejscu. Dla dokonania prawidłowych ustaleń w ww. zakresie organy zobowiązane będą szczegółowo przeanalizować i ocenić dołączony do zgłoszenia projekt budowlany projektowanego słupa reklamowego, czego w kontrolowanej sprawie nie uczyniono. Organu winny mieć na uwadze, że z części opisowej dołączonego do zgłoszenia projektu budowlanego wynika, iż przedmiotem zgłoszenia była instalacja wolnostojącego słupa reklamowego, w formie walca, o wymiarach powierzchni ekspozycyjnej 3,42 * 1,15 m (3,93m2), usytuowanej na wysokości 0,9 m nad poziomem terenu. Nośnik reklamowy miał być zainstalowany na podstawie z elementu prefabrykowanego, o średnicy 1,5 m przestawnego, ustawionego na części chodnika, a zatem niewymagającego wykonywania jakichkolwiek prac ziemnych. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika natomiast, że zgłoszenie dotyczy jednostronnej tablicy reklamowej o wym. 3,42 * 1,15 m posadowionej na fundamencie częściowo zagłębionym w ziemi. Takie ustalenia budzą wątpliwości, czy w postępowaniu odwoławczym organ poddał badaniu załączony do zgłoszenia projekt. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji, nie można wysnuć nawet takich wniosków, gdyż motywy rozstrzygnięcia organ skwitował jednym zadaniem. Tak przeprowadzone postępowanie, skutkuje uchyleniem obu wydanych rozstrzygnięć. Kontrolując wydane decyzje Sąd miał na uwadze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2009r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1461/08, w którym wskazano, że "dla przyjęcia czy dokonane zgłoszenie wyczerpuje dyspozycję art. 29 ust 2 pkt 6 Prawa budowlanego istotne znaczenie ma zakres prac poprzedzających wykonanie robót budowlanych polegających na montażu urządzenia reklamowego poprzez ustalenie czy planowane prace nie mieszczą się w zakresie robót budowlanych dla realizacji których wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę". W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy t