VII SA/Wa 471/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant spec . Mariusz Gąsiński - Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi E. M. i K. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności użytkowania budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. L.w M. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 13 lipca 2011 r. wszczął postępowanie dotyczące legalności użytkowania ww. budynku w wyniku pisma E. i K. M. Wskutek powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. dokonał w dniu 30 sierpnia 2011 r. na posesji oględzin i ustalił, że nie przeprowadzono robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania. Ustalono, że pomieszczenie garażu znajduje się w miejscu przewidzianym przez zatwierdzony projekt budowlany decyzją znak: [...] z dnia [...] września 1984 r. Urzędu Miejskiego w M., która zezwoliła na budowę budynku mieszkalnego wg. tego projektu. Decyzja ta po wybudowaniu przedmiotowego obiektu zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami zobowiązywała do okazania inwentaryzacji geodezyjnej do [...] w G.. Inwestor okazał mapę geodezyjną z naniesionym budynkiem co oznacza, że wszystkie nałożone niniejszą decyzją obowiązki zostały wykonane. W garażu nie stwierdzono istnienia urządzeń (podnośniki, kanały samochodowe) do profesjonalnej naprawy samochodów. Według oświadczeń R. B. złożonych do protokołu oględzin, działalność związaną z naprawą samochodów prowadzi jedynie u klientów bądź w trasie. Podał, że w garażu zdarza mu się naprawiać samochody, ale własne na użytek gospodarstwa domowego. Samochody na zdjęciach w aktach sprawy, to samochody członków rodziny. W garażu nie są prowadzone naprawy związane z prowadzoną działalności gospodarczą. Organ I instancji zaznaczył, że powyższe zeznania potwierdza J. Z. sąsiadka od strony wschodniej posesji. Mając powyższe na uwadze, organ I instancji uznał, że prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe i z tego względu umorzył postępowanie. Po rozpatrzeniu odwołania E. i K. M. od powyższej decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając argumentację powołaną przez ten organ. Podkreślił, że przedmiotowy obiekt został skutecznie oddany do użytkowania, nie można więc przyjąć, iż użytkowanie to jest nielegalne, a ponadto, organ I instancji ustalił w toku postępowania wyjaśniającego, że nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części. Z tego też względu w ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie legalności użytkowania budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. L.w M. Dalej, organ powołał przepis art. 105 kpa. Podkreślił, że przesłanka bezprzedmiotowości z art. 105 § 1 kpa występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle , bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Organ odwoławczy uznał, że zaistniały stan faktyczny nie daje podstaw do prowadzenia postępowania z zakresu nadzoru budowlanego w ramach ustawowych kompetencji. Organ II instancji dodał, że żądanie wyrażone we wniosku E. i K. Makowskich nie było skonkretyzowane w sposób umożliwiający odniesienie się do niego w sentencji. Z tego też względu uznał, że postępowanie należało umorzyć. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli E. M. i K. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 41 i 42 Prawa budowlanego obowiązującego w 1984 r. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, 2). art. 71 Prawa budowlanego aktualnie obowiązującego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, 3). art. 7 kpa poprzez nie dążenie do dokładnego wyjaśnienia sprawy, 4). art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli, 5). art. 9 kpa poprzez nieinformowanie skarżących o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenia ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, 6). art. 11 kpa poprzez nie wyjaśnienie przesłanek, jakimi się kierowały organy, 7). art. 15 kpa poprzez wydanie po rozpoznaniu odwołania decyzji o charakterze kontrolnym, a nie badającym całą sprawę drugi raz na nowo, 8). art. 77 i 107 kpa poprzez nie zebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego to, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jej merytorycznego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Innymi słowy, gdy sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. to jest wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, ingerencji organu administracyjnego, wówczas, jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (patrz wyrok WSA w Łodzi z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 195/08 zbiór orzeczeń LEX Nr 489197). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż ustalony z naruszeniem art. 7, 77 kpa przez organy stan faktyczny czyni uzasadnionym zarzut skargi i prowadzi do stwierdzenia wadliwości rozstrzygnięcia o bezprzedmiotowości postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Realizacja przedmiotowej inwestycji nastąpiła na podstawie ostatecznej decyzji znak: [...] z dnia [...] września 1984 r. Urzędu Miejskiego w M., która zezwoliła na budowę budynku mieszkalnego według zatwierdzonego projektu. Okoliczność powyższa wynika z zapisów protokołu oględzin wykonanych na przedmiotowej nieruchomości przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 30 sierpnia 2011r, jednak dokument ten nie wskazuje, czy decyzja ta została przez inwestora okazana czy tez jedynie poinformowano o jej istnieniu. Niewątpliwie akta niniejszego postępowania administracyjnego, decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 1984r nie zawierają co uniemożliwia także weryfikację zawartego w niej zapisu o obowiązku przedstawienia po realizacji budowy inwentaryzacji geodezyjnej do [...] w G. Kwestią jednak zasadniczą w sprawie niniejszej było, zgodnie z przedmiotem prowadzonego przez organy postępowania, ustalenie czy użytkowanie przedmiotowego budynku jest zgodne z obowiązującymi ( w dniu przystąpienia do użytkowania) przepisami prawa. Analizy takiej z naruszeniem zasad określonych w art. 7, 77 i 80 kpa organy w ogóle nie przeprowadziły. Zgodnie z brzmieniem art. 41 ust 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane ( Dz.U.z 1974r, Nr 38, poz 229 ) inwestor lub osoba działająca z jego upoważnienia zawiadamia właściwy terenowy organ administracji państwowej o oddaniu obiektu do użytku. Do zawiadomienia powinny być załączone dokumenty wymagane przepisami oraz oświadczenie osoby kierującej budową, że obiekt budowlany lub roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z pozwoleniem na budowę oraz że doprowadzono do należytego stanu i porządku teren, a także ulicę, sąsiednią nieruchomość, budynek, mieszkanie lub lokal, w razie korzystania z nich. Przy oddawaniu obiektów budowlanych, których użytkowanie może ujemnie wpływać na środowisko, do zawiadomienia powinno być załączone również oświadczenie inwestora o rodzaju wykonanych urządzeń chroniących środowisko i stanie gotowości tych urządzeń do eksploatacji. Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r.w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego.(Dz. U. z 1974r. Nr 8, poz. 48) stanowiące akt wykonawczy do ustawy Prawo budowlane w § 32 ust 2 stanowi, iż inwestor jest obowiązany w terminie 7 dni od przekazania do użytku całości lub części obiektu budowlanego, określonego w ust. 1, zawiadomić o tym właściwy organ, załączając: 1) oświadczenie osoby kierującej budową, że obiekt budowlany został wykonany zgodnie z pozwoleniem na budowę, z przepisami i normami oraz że doprowadzono do należytego stanu i porządku teren budowy, a także ulicę, sąsiednią nieruchomość, budynek lub lokal sąsiada w razie korzystania z nich, 2) określenie ewentualnych zmian dokonywanych w trakcie wykonywania robót w stosunku do ustaleń pozwolenia na budowę, a ponadto 3) w odniesieniu do obiektów budowlanych, o których mowa w ust. pkt 1, oświadczenie o wyznaczeniu strefy ochronnej i właściwym jej zagospodarowaniu, a także o wykonaniu urządzeń niezbędnych do zapewnienia ochrony środowiska i o stanie ich gotowości do eksploatacji, 4) w odniesieniu do obiektu będącego zakładem pracy - oświadczenie o zajętym przez inspektora pracy stanowisku co do zgodności wybudowanego obiektu lub jego części z ustalonymi w projekcie wymaganiami bezpieczeństwa i higieny pracy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie przede wszystkim ustalenie czy budynek mieszkalny na działce nr ew. [...] przy ul L.w M. został oddany do użytkowania zgodnie z obowiązującymi przepisami a tym samym czy użytkowny jest legalnie i zgodnie z warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę. Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż przeprowadzone przez organy postępowanie narusza przepisy postępowania tj art. 7 i 77 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy zaś decyzja o umorzeniu postepowania jako bezprzedmiotowego jest co najmniej przedwczesna i uchybia normie art. 105 § 1 kpa. Ujawnione naruszenia przepisów postępowania administracyjnego powodują uchylenie zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Na mocy art. 152 ustawy orzeczono jak w punkcie II wyroku.