VII SA/Wa 473/08

WyrokWSA w Warszawie2009-03-04

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Jarosław Stopczyński, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu rażącego naruszenia prawa wymaga analizy skutków społeczno-ekonomicznych naruszenia?
Ratio decidendi
Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa wymaga oceny nie tylko oczywistości naruszenia i charakteru przepisu, ale także analizy skutków społeczno-ekonomicznych, które wywołuje decyzja. Organy administracji nie mogą poprzestać na stwierdzeniu naruszenia przepisu, lecz muszą wykazać, że jego waga jest na tyle znacząca, iż skutki naruszenia są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. o pozwoleniu na budowę tymczasowego parkingu. Organy uznały, że pozwolenie na budowę zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ decyzja o warunkach zabudowy nie była ostateczna w momencie wydawania pozwolenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i brak analizy skutków społeczno-ekonomicznych.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody, stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2009 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. P. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania P.P. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007r. stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lutego 2007r. udzielającej odwołującemu P. P. pozwolenia na budowę tymczasowego parkingu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, iż Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lutego 2007r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. P. pozwolenia na budowę tymczasowego parkingu przy ul. O. (dz. nr [...] , ark.[...], obręb [...].), a następnie zaskarżoną decyzją stwierdził nieważność weryfikowanej decyzji jako dotkniętej wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lutego 2007 r. dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa. Zdaniem organu odwoławczego jednym z koniecznych warunków udzielenia pozwolenia na budowę jest przedłożenie ostatecznej czyli podlegającej wykonaniu decyzji o warunkach o zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji. W przedmiotowej sprawie pozwolenie na budowę zostało wydane w czasie gdy decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] września 2006r, nr [...] ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji parkingu była decyzją nieostateczną i nie mogła stanowić podstawy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie organu odwoławczego weryfikowana decyzja o pozwoleniu na budowę rażąco narusza przepis art. 35 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. -Prawo budowlane. Odnosząc się do zarzutów odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. P. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący podniósł, iż organ wydając decyzję administracyjną zobligowany jest prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Przy ustalaniu jakie wady stanowią podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji powinna być zachowana proporcjonalność pomiędzy skutkami prawnymi i faktycznymi, jakie może wywołać stwierdzenie nieważności konkretnej decyzji. Zdaniem skarżącego przedmiotowa inwestycja zgodna jest z planem miejscowym bowiem w okresie pomiędzy wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a wydaniem decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę plan ogólny zagospodarowania przestrzennego nie uległ zmianie. Skarżący podkreślił, iż budowę zrealizował w oparciu o prawomocne dokumenty i od dnia 1 lutego 2008r. rozpoczął działalność na przedmiotowym parkingu na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007r. zezwalającej na użytkowanie. Ponadto budowa parkingu nie wpłynęła na istniejącą infrastrukturę w sposób uniemożliwiający korzystanie z niej członkom spółdzielni. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją umożliwiającą wycofanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych którym służy domniemanie legalności, a które dotknięte są najcięższymi wadami materialnoprawnymi, powodującymi nieważność decyzji od samego początku z mocy art. 156 § 1 kpa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja (wyrok NSA z dnia 31 października 2008r., II OSK 1306/07, wyrok NSA z dnia 17 lipca 2008r., II OSK 888/07, wyrok NSA z dnia 30 listopada 1999r., V SA 876/99, Lex nr 50137, wyrok NSA z dnia 15 lutego 1999r., II S.A. 1288/98, Lex nr 41908, wyrok NSA z dnia 04 marca 1999r., II SA 1918/98, Lex nr 46256, wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 1984r., II SA 737/84 oraz Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1995r, III ARN 22/95). W świetle powołanych wyżej wyroków stwierdzić należy, że ani oczywistość naruszenia prawa, ani nawet charakter przepisów które zostały naruszone nie są wystarczające wyłącznie do uznania, że nastąpiło rażące naruszenie prawa, które może mieć miejsce tylko wyjątkowo wtedy, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji. Przed stwierdzeniem nieważności decyzji niezbędne jest zatem dokonanie oceny skutków społeczno -ekonomicznych, które wywołuje decyzja. Skutki które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. W rozpoznawanej sprawie zarówno Wojewoda [...] jak i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dokonali analizy spełnienia wszystkich przesłanek rażącego naruszenia prawa. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika dlaczego naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w świetle charakteru tego przepisu oraz wywołanych skutków ma charakter rażący. Organy orzekające w ogóle nie poddały kontroli decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lutego 2007r. udzielającej P. P. pozwolenia na budowę tymczasowego parkingu z punktu widzenia skutków społeczno - ekonomicznych wywołanych kontrolowaną decyzją. Rozpatrując sprawę ponownie organy powinny z takiego właśnie punktu widzenia zbadać decyzję udzielającą skarżącemu pozwolenia na budowę mając na uwadze, iż w postępowaniu nieważnościowym stosuje się zasady określone w art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 kpa. Zdaniem Sądu w zaskarżonej decyzji organ nie wykazał naruszenia prawa w zakresie kwalifikowanym ani związku tego naruszenia z ostatecznym rozstrzygnięciem zawartym w kontrolowanej decyzji. Podkreślić należy, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...] grudnia 2007r, nr [...] udzielił skarżącemu pozwolenia na użytkowanie tymczasowego parkingu. W tej sytuacji organy orzekające powinny dokładnie wyjaśnić na czym polega rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego oraz odnieść się do zarzutów skarżącego. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 152 w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło