VII SA/Wa 475/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2010 r. sprawy ze skarg K. C. oraz A. D. i M. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących K. C. kwotę 200 zł (dwieście złotych) oraz A. D. i M. D. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] wydaną [...] stycznia 2009r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. J. pozwolenia na budowę – wykonanie w budynku przy ul. [...] w K. w miejscu istniejącego okna, niezależnego wejścia z poziomu ulicy do pomieszczeń sutereny. Wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji złożyła K. C. zarzucając jej wydanie bez zgody wszystkich współwłaścicieli budynku. Po rozpatrzeniu wniosku Wojewoda [...] decyzją znak [...] wydaną [...] sierpnia 2009r. na podstawie art. 158§1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta K. W uzasadnieniu organ podał, że inwestor jako dokument potwierdzający posiadanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazał uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] z [...] marca 2005r i nr [...] z [...] listopada 2008r. oraz zaświadczenie Zarządcy Nieruchomości z [...] listopada 2008r. W ocenie organu kontrolowana decyzja nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156§1 kpa. Odwołania od tej decyzji złożyły K. C., M. D., A. D. i H. P. Po rozpatrzeniu odwołań Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną [...] stycznia 2010r. na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w jego ocenie decyzja w przedmiocie pozwolenia na budowę została wydana po spełnieniu przez inwestora warunków określonych w art. 32 ust. 4 oraz 35 ust. 1 Prawa budowlanego. W postępowaniu zakończonym wydaniem kontrolowanej decyzji nie były podnoszone zarzuty dotyczące prawidłowości złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przy czym weryfikacja oświadczenia nie należy do kompetencji organu architektoniczno-budowlanego. Zdaniem organu podnoszone zarzuty dotyczące nie udzielenia zgody na inwestycję przez wszystkich współwłaścicieli i brak udziału odwołujących się w postępowaniu zakończonym weryfikowaną decyzją mogą podlegać ocenie jedynie w postępowaniu wznowieniowym. Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosły K. C., A. D. i M. D. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżące zarzuciły organowi naruszenie art. 156§1 kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145§1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia wystąpiły wobec czego należy uznać, iż skarga jest zasadna. Będąca przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana w postępowaniu nieważnościowym opartym o treść art. 156 kpa. W postępowaniu tym organ ma za zadanie ustalić i ocenić, czy kontrolowany akt administracyjny nie jest dotknięty jedną z wad wymienionych enumeratywnie w §1 tego przepisu. Dla dokonania tych ustaleń obowiązkiem organu jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego polegającego na zgromadzeniu materiału dowodowego oraz jego wyczerpującym rozpatrzeniu tj. na ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, ocenę zarzutów stron – aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Na podstawie tak przeprowadzonego postępowania organ wydaje rozstrzygnięcie, uzasadnienie którego winno podawać podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia i wyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy. Powyższe zasady postępowania jednoznacznie określają przepisy procedury administracyjnej tj. art. 7, 77 i 107§3 kpa. Zasady te obowiązują również organ odwoławczy, gdyż jego obowiązkiem jest nie tylko skontrolowanie postępowania i rozstrzygnięcia organu I instancji, lecz rozpatrzenie sprawy od nowa w jej całokształcie. W rozpoznawanej sprawie zadaniem organu odwoławczego było więc ocenić decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] stycznia 2009r. pod kątem przesłanek z art. 156§1 kpa biorąc pod uwagę przepisy prawa obowiązujące w dacie jej wydania, zarzuty wniosku, który zainicjował postępowanie nadzorcze i zarzuty odwołania od decyzji I instancji. Kontrolując objętą wnioskiem decyzję o pozwoleniu na budowę, organ winien ocenić czy przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego (taki jest bowiem zarzut podniesiony we wniosku). Zgodzić się należy z organem, że co do zasady nie podlega badaniu przez organ architektoniczno-budowlany złożone przez inwestora pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednakże w sytuacji, gdy w toku postępowania już przed organem architektoniczno-budowlanym członkowie Wspólnoty kwestionowali złożone przez inwestora oświadczenie obowiązkiem organu było zbadanie tej kwestii. Organ winien mieć bowiem na uwadze, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem, w sytuacji ujawnienia się w toku postępowania okoliczności faktycznych, z których wynika uzasadniona wątpliwość co do prawdziwości oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ administracji publicznej ma obowiązek wątpliwości te wyjaśnić. Możliwość badania takiego oświadczenia wykluczona jest wtedy, gdy organ wydający decyzję nie posiada informacji świadczących o jego nieprawdziwości (por. wyroki WSA: z dnia 15 marca 2006r. VII SA/Wa 1602/05 LEX nr 227771; z dnia 7 października 2004r., IV SA 589/03, LEX nr 160739). Podstawą wniosku o wszczęcie postępowania nadzorczego w rozpoznawanej sprawie jest wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę mimo nieposiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oceniający decyzję wydaną w przedmiocie pozwolenia na budowę Wojewoda [...] pomijając (będące w aktach) pisma skarżących kierowane do organu architektoniczno-budowlanego, w których oświadczają, że nie wyrażają zgody na dysponowanie przez inwestora na cele budowlane częściami wspólnymi budynku (ściany zewnętrzne) uznał, że prawo inwestora wynika z uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...]. Organ odwoławczy zaś podał, że w postępowaniu zwykłym nie były podnoszone zarzuty dotyczące prawidłowości złożonego oświadczenia a nadto, że ewentualne zarzuty dotyczące prawa do dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane mogą podlegać ocenie w postępowaniu wznowieniowym. Prowadząc postępowanie nadzorcze organy nie dokonały natomiast kontroli objętej wnioskiem decyzji pod kątem wymagań z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego (biorąc pod uwagę treść przepisów art. 20 i następnych ustawy z dnia 24 czerwca 2994r. o własności lokali). Brak powyższych ustaleń nie pozwala Sądowi na dokonanie kontroli prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia i stanowi naruszenie przepisów procedury administracyjnej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, uzasadniając konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy obowiązkiem organu będzie uwzględnić powyższe uwagi Sądu. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145§1 pkt 1c, art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.