VII SA/Wa 483/07

WyrokWSA w Warszawie2007-07-17

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Tadeusz Nowak, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki wiaty, stosując art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i uznając postępowanie za bezprzedmiotowe, podczas gdy budowa wiaty o powierzchni ponad 30 m2 bez wymaganego pozwolenia na budowę powinna być rozpatrywana w trybie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył prawo, stosując błędną podstawę prawną (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. zamiast art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 48 Prawa budowlanego) i uznając postępowanie za bezprzedmiotowe. Budowa wiaty o powierzchni ponad 30 m2 bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, która powinna być rozpatrywana w trybie art. 48 Prawa budowlanego, a nie w trybie art. 51 Prawa budowlanego jako istotne odstępstwo od projektu.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę wiaty wybudowanej bez pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji, uznając, że sprawa powinna być prowadzona w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, powołując się na ustalenia Głównego Inspektora. Skarżący G. R. wniósł skargę na decyzję organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądza zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2007 r. ze skargi G. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego G. R. kwotę 500 (pięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 483/07 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2004r., działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego - nakazał M. i T. L. dokonanie całkowitej rozbiórki wiaty konstrukcji drewnianej o wymiarach 8,80 x 3,60 m i śr. wysokości 2,75 m, krytej blachą, dobudowanej do bocznej i tylnej ściany budynku mieszkalnego i usytuowanej bezpośrednio przy granicy sąsiedniej nieruchomości, wybudowanej na nieruchomości przy ul. [...] w W., bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ wskazał, iż budowa wiaty została zrealizowana w listopadzie 2003r. bez pozwolenia na budowę, a jej lokalizacja nie spełnia wymogów i narusza warunki określone w § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co czyni bezprzedmiotowym prowadzenie postępowania legalizacyjnego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2005r, po rozpatrzeniu odwołania M. i T. L., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację zaprezentowaną przez organ I instancji. Na skutek rozpatrzenia wniosku M. i T. L., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2006r., znak: [...] (k. [...] akt), działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa - stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005r. Zdaniem organu, sporna wiata nie jest całkowicie odrębnym obiektem niezwiązanym z wybudowanym legalnie budynkiem mieszkalnym. Z uwagi na fakt, iż budynek nie został oddany do użytkowania, a miejsce parkingowe niezadaszone było przewidziane do realizacji w tym samym miejscu co sporna wiata, można zauważyć, iż inwestor w sposób istotny odstąpił od warunków udzielonego pozwolenia na budowę. Powyższe ustalenie powinno, zdaniem organu, skutkować przeprowadzeniem postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego, a nie art.. 48 tej ustawy. Z tych przyczyn organ uznał, iż organ odwoławczy rażąco naruszył art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Ponownie rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2007r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa - uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Powołując się na uzasadnienie decyzji Głównego Inspektowa Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006r., organ odwoławczy przy dotychczasowych ustaleniach faktycznych uznał, iż w sprawie inwestor nie popełnił samowoli budowlanej do której ma zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, ale zaistniały istotne odstępstwa od realizowanej inwestycji, co czyni zasadnym przeprowadzenie postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Skargę na powyższą decyzję wniósł G. R., domagając się aby organ odwoławczy ponownie zbadał sprawę w trybie art.48 Prawa budowlanego, większość zarzutów kierując w stosunku do decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi nasteruje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 kpa, art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 48 Prawa budowlanego. W pierwszej kolejności wypada podkreślić, iż organ odwoławczy w kontrolowanej decyzji przywołał błędną podstawę prawną swojego działania. Wskazany art. 138 § 1 pkt 3 kpa pozwala organowi II instancji na umorzenie postępowania odwoławczego, a więc postępowanie przed tymże organem II instancji, zaś podstawą prawną uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania I instancji określa art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Art. 138 § 1 pkt 2 in fine wprowadza wyjątek od zasady obowiązku rozstrzygnięcia istoty sprawy, pozwalając organowi odwoławczemu na ograniczenie się tylko do wyeliminowania decyzji organu I instancji. Ograniczenie to jest możliwe jedynie wówczas, gdy postępowanie było bezprzedmiotowe (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz 8 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, s. 611). Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego i że wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygniecie co do jej istoty. Twierdzenie organu odwoławczego o bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego w trybie art. 48 Prawa budowlanego nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego. Analiza art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż wzniesienie wiaty o powierzchni ponad 30 m2 wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Kwalifikacja przedmiotowej budowli w świetle art. 3 pkt 1b Prawa budowlanego, nakazuje organowi nadzoru budowlanego zastosowanie z sprawie niniejszej art. 48 Prawa budowlanego (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2006r, sygn. VII SA/Wa 1112/05). Całkowicie pozbawione są bowiem podstawy prawnej wywody organu, iż wzniesienie obiektu budowlanego, niezależnie od sposobu jego powiązania z gruntem oraz istniejącym budynkiem mieszkalnym, stanowi jedynie istotne odstępstwo od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, który takiego obiektu nie przewidywał. Zaprezentowana przez organ odwoławczy argumentacja prawna prowadzi do obejścia bardziej restrykcyjnej normy art. 48 Prawa budowlanego, pozwalając na legalizację samowoli budowlanej w trybie art. 51 tejże ustawy. Tymczasem wzniesiony obiekt budowlany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę wpływa na sposób zagospodarowania działki inwestorów oraz działki sąsiedniej. Z tych wszystkich względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 21 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Rozstrzygniecie w pkt II i III wyroku znajduje swoją podstawę w art. 152 i 200 cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło