VII SA/Wa 485/16
WyrokWSA w Warszawie2017-04-21
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej w sytuacji, gdy strona wniosła o wznowienie postępowania z powodu podejrzenia sfałszowania dowodów lub popełnienia przestępstwa przy wydawaniu postanowienia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania postanowienia, ponieważ do zastosowania art. 152 § 1 KPA konieczne jest wykazanie prawdopodobieństwa uchylenia postanowienia w wyniku wznowienia postępowania. W sytuacji, gdy zarzuty o sfałszowanie dowodów lub popełnienie przestępstwa nie zostały potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, brak jest podstaw do przyjęcia takiego prawdopodobieństwa.Stan faktyczny
Strony D. P. i S. P. wniosły o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem o ustaleniu opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowaną altanę ogrodową, twierdząc, że dowody, na których oparto postanowienie, są fałszywe lub zostały wydane w wyniku przestępstwa. Jednocześnie wniosły o wstrzymanie wykonania postanowienia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił postępowanie, ale odmówił wstrzymania wykonania postanowienia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania. Strony wniosły skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska, sędzia WSA Tadeusz Nowak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi D. P. i S. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania postanowienia oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015r, znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: GINB ) po rozpatrzeniu zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2015 , nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania postanowienia organu wojewódzkiego z dnia [...].05.2015 r., nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wskazał, że [...] WINB postanowieniem z dnia [...].05.2015r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie PINB w [...] z dnia [...].12.2014r., nr [...] ustalające dla [...] opłatę legalizacyjną w kwocie 25. 000 zł ( dwadzieścia pięć tysięcy złotych ) za samowolnie wybudowaną altanę ogrodową na działce nr [...], położonej w miejscowości [...].
Pismem z dnia 23.06.2015 r., uzupełnionym pismem z dnia 28.06.2015 r. oraz z dnia 03.08.2015 r. [...] wystąpili o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ww. ostatecznym postanowieniem organu wojewódzkiego nr [...] z dnia [...].05.2015 r.
We wniosku o wznowienie wskazali, że "dowody, na których podstawie PINB w [...], a następnie WINB w [...] w postanowieniu nr [...] z dn. [...].05.2015 r. (...) ustalił istotne okoliczności faktyczne w sprawie wydania postanowienia nr [...], z dn. 22.12.2014 r. (...) są fałszywe, a co za tym idzie zostały one wydane w wyniku przestępstwa z art. 231 § 1 k. k., 271 § k.k." Jednocześnie z wnioskiem o wznowienie postępowania [...] wnieśli o wstrzymanie wykonania postanowienia organu wojewódzkiego nr [...] z dnia [...].05.2015 r.
Postanowieniem z dnia [...].08.2015 r., nr [...] [...] WINB wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Następnie [...] WINB postanowieniem z dnia [...].09.2015 r., nr [...], odmówił wstrzymania wykonania postanowienia organu wojewódzkiego nr [...] z dnia [...].05.2015 r.
Z rozstrzygnięciem [...] WINB z dnia [...].09.2015 r. nie zgodzili się [...] wnosząc zażalenie.
Po rozpatrzeniu zażalenia i przeanalizowaniu akt sprawy organ odwoławczy wskazał na treść art. 152 § 1 Kpa zgodnie z którym - organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji (postanowienia), jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji (postanowienia) w wyniku wznowienia postępowania. Organ zatem, wydając takie postanowienie, ocenia, czy i na ile prawdopodobne jest wyeliminowanie ostatecznej decyzji (postanowienia), ale jeszcze nie przesądza o jej bycie.
Organ jest zobligowany do wstrzymania wykonania ostatecznego postanowienia jedynie w sytuacji, gdy na podstawie analizy materiału sprawy oceni stopień prawdopodobieństwa wskazujący na uchylenie postanowienia i dojdzie do wstępnego przekonania, że jest ono prawdopodobne. Ponadto użyte w art. 152 § 1 Kpa określenie "prawdopodobieństwo uchylenia decyzji" (postanowienia) nie oznacza pewności ani nie nakłada na organ wstrzymujący obowiązku udowodnienia, że postanowienie zostanie uchylone, niemniej jednak określenie "prawdopodobieństwo" nie uprawnia do dowolności w zakresie oceny ani też nie oznacza zwolnienia od dokonywania oceny możliwości uchylenia postanowienia.
Zgodnie z wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 27.01.2009 r.t sygn. akt II SA/Lu 386/08, wstrzymanie wykonania postanowienia w trybie art. 152 § 1 Kpa, powinno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych; zbyt szybkie i niepoparte dostatecznie udokumentowanymi dowodami na istnienie przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia postanowienia ostatecznego, korzystanie z instytucji wstrzymania wykonania postanowienia, może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości ostatecznych postanowień.
W postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania postanowienia nie bada się merytorycznie zgodności z prawem postanowienia stanowiącego przedmiot postępowania wznowieniowego oraz konieczności ewentualnego jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Należy to bowiem do rozstrzygnięcia kończącego wznowione postępowanie. Wydając postanowienie na podstawie art. 152 § 1 Kpa, właściwy organ winien wziąć pod uwagę wszystkie dostępne na tym etapie postępowania okoliczności faktyczne i prawne, przede wszystkim materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy zakończonej dotychczasowym postanowieniem i na tej podstawie wstępnie ocenić, czy istnieją podstawy do przyjęcia, że postanowienie zostanie uchylone (por. wyrok NSA z dnia 23.02.2012 r., sygn. akt II OSK 2353/10).
Po przeanalizowaniu akt administracyjnych niniejszej sprawy, GINB nie znalazł podstaw do przyjęcia, że okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia postanowienia [...] W1NB z dnia [...].05.2015 r., w wyniku wznowienia postępowania, w związku ze wskazaną przez wnioskodawców przesłanką zawartą w 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 Kpa. Z uwagi na fakt, że w sprawie nie zapadło orzeczenie sądu lub innego organu, które potwierdzałoby sfałszowanie dowodu, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne bądź potwierdzające, że do wydania postanowienia doszło w wyniku przestępstwa, nie można zatem uznać, że istnieją okoliczności, które uprawdopodabniałyby uchylenie postanowienia organu wojewódzkiego z dnia [...].05.2015 r., co uzasadniałoby wstrzymanie wykonania ww. postanowienia.
Odnosząc się zarzutu skarżących dotyczącego lakoniczności uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organu wojewódzkiego z dnia [...].09.2015 r, Nr [...] GINB wyjaśnił, że ze względu na zasadę trwałości decyzji (postanowień) ostatecznych, dokładnie wyjaśnienie, które okoliczności sprawy uzasadniają prawdopodobieństwo uchylenia decyzji (postanowienia) w postępowaniu wznowieniowym, a tym samym przemawiają za wstrzymaniem wykonania decyzji (postanowienia) objętej wznowieniem, powinny być określone w postanowieniu o wstrzymaniu wykonania decyzji (postanowienia). Nie można uznać za zasadny zarzut skarżących, że organ wojewódzki nie rozważył, czy zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia postanowienia, a jedynie arbitralnie stwierdził brak prawdopodobieństwa.
Zauważył także, że pełna, merytoryczna ocena przesłanki wznowieniowej następuje dopiero w decyzji kończącej postępowanie wznowieniowe (art. 151 § 1 Kpa).
W ocenie GINB, [...] WINB zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].09.2015 r., Nr [...] zasadnie odmówił wstrzymania wykonania własnego postanowienia z dnia [...].05.2015 r., utrzymującego w mocy postanowienie PINB w [...] z dnia [...].12.2014r, którym ustalono opłatę legalizacyjną.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej opisane rozstrzygnięcie wnieśli [...] zarzucając naruszenie:
1. art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego i prawnego sprawy
2. naruszenie prawa materialnego i orzecznictwa sądowo administracyjnego polegającego na prowadzeniu postępowania administracyjnego w sytuacji, kiedy przedmiotowa sprawa toczy się przed WSA w Krakowie, czym rażąco naruszono art. 54 § 3 ppsa, a co za tym idzie art. 45 ust 1 oraz art. 77 ust 2 Konstytucji RP zasadę prawa do sądu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 152 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji ( postanowienia ) jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Wstrzymanie wykonania decyzji ( postanowienia ) w trybie art. 152 § 1 k.p.a. powinno być traktowane jako środek ostateczny, stosowany, gdy zgromadzone dokumenty wskazują prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia. Nieuzasadnione korzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji ( postanowienia) mogłoby stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej (art. 16 § 1 k.p.a.).
W niniejszej sprawie organy obu instancji prawidłowo ustaliły, iż okoliczności sprawy nie wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia w wyniku wznowienia postępowania - postanowienia [...] WINB z dnia [...].05.2015 r., nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie PINB w [...] z dnia [...].12.2014r., nr [...] ustalające dla [...] opłatę legalizacyjną w kwocie 25.000 zł ( dwadzieścia pięć tysięcy złotych ) za samowolnie wybudowaną altanę ogrodową.
We wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem organu wojewódzkiego nr [...] z dnia [...].05.2015 r skarżący wskazali na przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. Twierdzili, że "dowody, na których podstawie PINB w [...], a następnie WINB w [...] w postanowieniu nr [...] z dn. [...].05.2015 r. (...) ustalił istotne okoliczności faktyczne w sprawie wydania postanowienia nr [...], z dn. [...].12.2014 r. (...) są fałszywe, a co za tym idzie zostały one wydane w wyniku przestępstwa z art. 231 § 1 k. k., 271 § k.k."
Sfałszowanie dowodu, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu.
Skarżący nie przedstawili takiego orzeczenia, które potwierdzałoby sfałszowanie dowodu i było podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy.
Następną podstawą wznowienia postępowania powołaną przez skarżących jest wydanie decyzji w wyniku przestępstwa ( art. 145 § 1 pkt. 2 k.p.a.). Wznowienie postępowania na tej podstawie dopuszczalne jest, jeżeli fakt popełnienia przestępstwa jest stwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Ponadto pomiędzy wydaniem decyzji ( postanowienia), a popełnieniem przestępstwa istnieje związek przyczynowy.
Organy obu instancji trafnie wskazały, że skarżący nie przedstawili żadnego dowodu w postaci orzeczenia sądu lub innego organu, które potwierdzałoby, że do wydania kwestionowanego postanowienia doszło w wyniku przestępstwa bądź sfałszowania dowodów.
Nie można zatem uznać, że istnieją okoliczności, które uprawdopodabniałyby uchylenie postanowienia [...] WINB., [...] z dnia [...].05.2015, co uzasadniałoby wstrzymanie wykonania ww. postanowienia.
Okoliczności sprawy nie wskazują więc na prawdopodobieństwo uchylenia w wyniku wznowienia postępowania ostatecznego postanowienia nr [...] [...] WINB z dnia [...].05.2015 r.
Uznając, iż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza Wojewódzki Sąd Administracyjny stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło